Je huis kan flink in waarde zijn gestegen terwijl je iedere maand geld tekortkomt. Voor ouderen met weinig inkomen hoeft woningbezit een AIO-aanvulling van de SVB niet uit te sluiten. Wel kan de ondersteuning bij overwaarde de vorm krijgen van een renteloze lening. Dat geld moet uiteindelijk worden terugbetaald. Van een hogere woningwaarde betaal je niet vanzelf de boodschappen. Dat is precies het probleem wanneer het vermogen vooral in de eigen
woning zit. Er staat een huis tegenover de hypotheekschuld, maar op de betaalrekening blijft weinig over zodra de vaste lasten zijn afgeschreven.
Wie daarom geen aanvraag overweegt, omdat een koopwoning toch iedere mogelijkheid zou blokkeren, kan te snel een conclusie trekken. Er bestaat een beoordeling voor deze situatie. De uitkomst hangt af van veel meer dan alleen het bezit van de voordeurssleutel.
Eerst het inkomen, daarna de woning
De aanvullende inkomensvoorziening ouderen, afgekort AIO, is bedoeld voor mensen op
AOW-leeftijd met onvoldoende inkomen en beperkt vermogen. Je moet in Nederland
wonen. Ook iemand met volledige
AOW kan soms in aanmerking komen, bijvoorbeeld met een jongere partner die nog geen AOW ontvangt en weinig andere inkomsten heeft. De
voorwaarden voor AIO maken dus onderscheid tussen verschillende huishoudens.
Een klein aanvullend pensioen is op zichzelf onvoldoende om te bepalen of je recht hebt. Zet eerst de maandelijkse inkomsten van het huishouden naast elkaar. Denk aan AOW, ander pensioen en eventuele verdiensten van je partner. Zo wordt ook zichtbaar welke bedragen iedere maand terugkomen en welke slechts eenmalig zijn ontvangen.
Het helpt om daarnaast een overzicht van de vaste uitgaven te maken. Dat bewijst nog geen recht op ondersteuning, maar maakt een gesprek over je financiële situatie concreter. Een tekort van enkele tientjes vraagt mogelijk om andere keuzes dan een tekort dat maandelijks honderden euro’s bedraagt.
Overwaarde is geen saldo op de bank
Voor de woning gebruikt de SVB de WOZ-waarde minus de resterende hypotheekschuld. Bij een overwaarde onder €67.500 kan een gewone aanvulling mogelijk zijn. Boven die grens kan sprake zijn van een lening. Kun je de overwaarde via een extra hypotheek benutten, dan krijg je volgens de SVB geen AIO; lukt dat niet, dan kan een renteloze lening worden onderzocht. Dat volgt uit de
beoordeling van een koopwoning bij AIO.
Een eenvoudig rekenvoorbeeld laat zien waarom de schuld zo belangrijk is. Neem een woning met een WOZ-waarde van €240.000. Met een resterende hypotheek van €190.000 bedraagt de overwaarde €50.000. Is de schuld slechts €100.000, dan komt de rekensom uit op €140.000. Hetzelfde huis kan daardoor tot een heel andere beoordeling leiden.
Gebruik voor zo’n eerste berekening de documenten zelf. Een oude hypotheekofferte vertelt niet hoeveel schuld vandaag nog openstaat. En de prijs waarvoor de buren hun woning hebben verkocht is niet de WOZ-waarde van jouw huis.
Spaargeld en partnerinkomen blijven meetellen
Naast de woning bekijkt de SVB het overige vermogen. De genoemde vermogensgrens is €8.000 voor iemand alleen en €16.000 voor wie met een partner of minderjarig kind woont. Ook inkomsten en vermogen van de partner tellen mee. Zorgtoeslag en huurtoeslag worden niet als inkomen van de AIO afgetrokken. Deze verschillen staan in de
regels voor inkomen en vermogen.
Houd de woningberekening en je banktegoeden daarom apart in je overzicht. Wie alles in één totaalbedrag optelt, kan de indruk krijgen dat een aanvraag bij voorbaat zinloos is. De beoordeling kent juist verschillende regels voor verschillende soorten bezit.
Geef ook aan als je partner inkomsten heeft die wisselen. Alleen naar één gunstige of ongunstige maand kijken kan een vertekend beeld geven. Vraag welke periode de SVB nodig heeft om jullie situatie te beoordelen.
Bespreek de lening voordat je erop rekent
Bij een lening is het verstandig vooraf te vragen hoe de schuld wordt vastgelegd, wanneer terugbetaling aan de orde komt en wat een verhuizing betekent. Laat ook vastleggen welke kosten je zelf draagt. Vraag om een berekening waarin je maandelijkse aanvulling en de opbouw van de schuld afzonderlijk staan.
Bespreek die informatie zo nodig met iemand die je vertrouwt. Vooral wanneer familie helpt bij de administratie, is het nuttig dat iedereen begrijpt wat er wordt aangevraagd. Een bedrag op de rekening kan immers dezelfde dagelijkse verlichting geven, terwijl de gevolgen voor later sterk verschillen.
Leg voor het eerste contact je AOW- en pensioenoverzichten, bankgegevens, WOZ-beschikking en actuele hypotheekschuld klaar. Vraag vervolgens expliciet om een beoordeling voor iemand met een eigen woning. Daarmee voorkom je dat je jezelf al uitsluit voordat de SVB naar de cijfers heeft gekeken.