Moeder met dementie kan haar aanvraag voor langdurige zorg niet zelf tekenen: vanaf 1 januari mag jij als partner of kind dat doen

Economie•27 okt , 18:30

Wilt u DDS vaker zien?

Stel DDS in als voorkeursbron op Google.

Heeft je moeder, vader of partner dementie en is thuis wonen niet meer te doen, dan begint de weg naar een verpleeghuis of intensieve zorg thuis met een aanvraag voor de Wet langdurige zorg (Wlz). Die aanvraag moet je naaste nu zelf ondertekenen. Wie dat door de dementie niet meer kan, loopt vast. Vanaf 1 januari 2027 mag jij als partner of familielid die handtekening zetten.

Dat maakte het kabinet dinsdag bekend. De wet zelf is al van juni, nu staat ook de startdatum vast. Volgens minister Sterk (Langdurige Zorg) voorkomt de wetswijziging "wachten op zorg wanneer die juist het meest nodig is".

Waarom het nu vastloopt

Een Wlz-aanvraag gaat naar het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ). Met zijn handtekening laat de aanvrager zien dat hij zelf om de zorg vraagt en overziet wat dat betekent. Nu mag alleen iemand anders tekenen als hij daar wettelijk voor is aangewezen: een mentor of curator die de rechter heeft benoemd, of iemand met een schriftelijke volmacht, bijvoorbeeld in een levenstestament.

Is er zo iemand niet, en kan je naaste de gevolgen van de aanvraag zelf niet meer overzien? Dan kan er volgens de toelichting bij het wetsvoorstel feitelijk geen geldige aanvraag worden gedaan, en krijgt je naaste de Wlz-zorg niet.

Hoe vaak het misgaat, blijkt uit dezelfde toelichting. Uit een steekproef uit 2023 blijkt dat het CIZ ongeveer 80.000 keer per jaar contact opneemt met de cliënt, de zorgaanbieder of de aanvrager, omdat een handtekening ontbreekt of er twijfel over is.

Wie mag straks tekenen

Vanaf 1 januari 2027 mag de aanvraag in deze volgorde worden gedaan door:

eerst de echtgenoot, geregistreerd partner of andere levensgezel;
is die er niet of doet die het niet, dan een ouder, kind, broer, zus, grootouder of kleinkind.

Die volgorde is overgenomen uit de Wet zorg en dwang en uit de regels voor medische beslissingen, waar familie nu al namens iemand mag optreden. Het CIZ kijkt wel eerst of er een mentor, curator of schriftelijk gemachtigde is. Is die er, dan tekent die persoon.

De regel geldt niet alleen bij dementie. Ook familieleden van iemand met een beperking of een psychische kwetsbaarheid kunnen er vanaf 1 januari gebruik van maken.

Waar je op moet letten

De aanvraag is nog geen besluit. Het CIZ beoordeelt daarna of je naaste recht heeft op Wlz-zorg. Krijgt hij die indicatie, dan kan er een eigen bijdrage volgen.
Verzet je naaste zich tegen de zorg of een opname? Dan is een gewone Wlz-aanvraag niet genoeg. Dan gelden de regels voor gedwongen zorg uit de Wet zorg en dwang of de Wet verplichte ggz.
Is het vóór 1 januari al nodig? Dan blijft de oude route: je naaste tekent zelf, of een mentor, curator of gemachtigde tekent. Heeft je ouder een levenstestament met een volmacht, kijk dan of die ook de zorg dekt.