Huishoudens met zonnepanelen krijgen vanaf 1 januari 2027 te maken met een grote verandering. De salderingsregeling verdwijnt, waardoor teruggeleverde zonnestroom niet langer op dezelfde manier tegen afgenomen elektriciteit kan worden weggestreept. Daardoor wordt het financieel belangrijker om opgewekte stroom onmiddellijk in huis te gebruiken. Volgens een nieuwe berekening kan het verhogen van het directe eigen verbruik van 30 naar 40 procent jaarlijks ongeveer 105 tot 222 euro voordeel opleveren.
Het exacte bedrag is afhankelijk van het aantal panelen, het vermogen, de elektriciteitsprijs en de terugleverkosten van de energieleverancier. Het genoemde voordeel is dus geen gegarandeerde besparing voor ieder huishouden.
Wat is zelfconsumptie?
Zonnepanelen produceren de meeste elektriciteit overdag, vooral tussen het einde van de ochtend en het begin van de middag. Veel huishoudens gebruiken juist in de ochtend en avond relatief veel stroom.
De
energie die niet onmiddellijk in de woning wordt gebruikt, gaat het elektriciteitsnet op. Dat noemen we teruglevering. Zelfconsumptie is het gedeelte van de totale zonneproductie dat rechtstreeks in het eigen huishouden wordt verbruikt.
Wanneer de zonnepanelen in een jaar 4.500 kilowattuur opwekken en daarvan 3.100 kilowattuur wordt teruggeleverd, heeft het huishouden 1.400 kilowattuur zelf gebruikt. De zelfconsumptie bedraagt dan ongeveer 31 procent.
Na het verdwijnen van de salderingsregeling wordt een direct zelf gebruikte kilowattuur doorgaans waardevoller dan een teruggeleverde kilowattuur. Je hoeft die stroom immers niet op een ander moment van de leverancier te kopen.
Tot 222 euro voordeel in de berekening
Energievergelijker Overstappen.nl heeft doorgerekend wat er gebeurt wanneer een huishouden zijn zelfconsumptie verhoogt van 30 naar 40 procent.
Bij negen moderne zonnepanelen komt het berekende jaarlijkse voordeel uit op 133,20 euro. Bij twaalf panelen gaat het om 177,60 euro en bij vijftien moderne panelen om 222 euro.
Voor zonnepanelen van rond 2020 is de berekende besparing lager:
| Aantal panelen | Moderne panelen | Panelen van rond 2020 |
| 9 | €133,20 | €104,90 |
| 12 | €177,60 | €139,86 |
| 15 | €222,00 | €174,83 |
De volledige berekening staat bij
Overstappen.nl.
Voor het rekenvoorbeeld is uitgegaan van een stroomprijs van 27 cent per kilowattuur en geschatte terugleverkosten van 10 cent per teruggeleverde kilowattuur. Veranderen die bedragen, dan verandert ook het financiële voordeel.
Twee verschillende besparingen
Het voordeel ontstaat uit twee onderdelen.
Ten eerste hoeft een huishouden minder elektriciteit van het net af te nemen. Wie een extra kilowattuur zonnestroom rechtstreeks gebruikt, hoeft die kilowattuur later niet voor het leveringstarief te kopen.
Ten tweede wordt minder elektriciteit teruggeleverd. Bij leveranciers die terugleverkosten rekenen op basis van de hoeveelheid teruggeleverde stroom, kan dat de rekening verder verlagen.
In het voorbeeld met vijftien moderne panelen bestaat de totale 222 euro uit ongeveer 162 euro door extra eigen verbruik en circa 60 euro aan vermeden terugleverkosten.
Dat tweede gedeelte verschilt sterk per energiecontract. Leveranciers gebruiken niet allemaal dezelfde tariefstructuur. Sommige werken met schalen, andere met vaste bedragen of een andere vergoeding voor teruggeleverde elektriciteit.
Begin met gratis verschuiven
Meer eigen stroom gebruiken hoeft niet direct een grote investering te vereisen. Een eerste stap is apparaten vaker te laten draaien wanneer de zonnepanelen veel elektriciteit produceren.
Denk aan:
-
de vaatwasser aanzetten rond het middaguur;
-
de wasmachine overdag laten draaien;
-
een wasdroger na de middag gebruiken;
-
de elektrische auto laden tijdens zonnige uren;
-
een elektrische boiler overdag verwarmen;
-
apparaten via een slimme stekker inschakelen.
Spreid grote verbruikers wel over de dag. Wanneer de wasmachine, droger, vaatwasser en auto allemaal tegelijk stroom vragen, kan het verbruik hoger worden dan de zonnepanelen op dat moment leveren.
Gebruik uit veiligheidsoverwegingen bovendien alleen apparaten zonder toezicht wanneer de fabrikant dat verantwoord vindt. Een oud of beschadigd apparaat laten draaien terwijl niemand thuis is, is geen verstandige bespaarmaatregel.
Thuisbatterij niet automatisch voordelig
Een thuisbatterij kan zonnestroom bewaren voor gebruik in de avond. Dat verhoogt de zelfconsumptie, maar aan een batterij hangt een aanzienlijke aanschafprijs.
Het is daarom niet vanzelfsprekend dat de jaarlijkse besparing voldoende is om de investering binnen een aantrekkelijke termijn terug te verdienen. Het resultaat hangt af van de capaciteit van de batterij, het aantal laadcycli, de levensduur, het energiecontract en toekomstige tarieven.
Begin daarom met maatregelen die niets of weinig kosten. Meet eerst hoeveel zonnestroom nu al direct wordt gebruikt. Pas daarna kan worden beoordeeld of slimme apparatuur, een laadpaal of een batterij financieel zinvol is.
Bereken je huidige percentage
In de app van de omvormer staat hoeveel elektriciteit de zonnepanelen hebben opgewekt. De slimme meter of energie-app laat zien hoeveel daarvan naar het net is teruggeleverd.
Trek de teruglevering af van de totale productie. Deel het resultaat vervolgens door de totale productie en vermenigvuldig dat getal met 100.
Wie al 40 of 50 procent van de zonnestroom zelf gebruikt, kan niet nogmaals het volledige voordeel uit de voorbeeldberekening behalen. De bedragen gelden specifiek voor een stijging van 30 naar 40 procent.
De belangrijkste voorbereiding op 2027 is daarom niet onmiddellijk een duur apparaat kopen, maar eerst meten. Pas wanneer je weet wanneer de stroom wordt geproduceerd en verbruikt, kun je het dagelijkse patroon gericht aanpassen.