Bizar COA-plan: Nareizigers krijgen hotelkamer terwijl Nederland wacht op huizen – Ophef groeit

Ter Apel zit al maanden tegen of boven de maximale capaciteit aan. Regelmatig verblijven er meer dan 2000 mensen, terwijl dat eigenlijk het absolute plafond is. De gevolgen zijn bekend: druk op leefbaarheid, veiligheidsproblemen en oplopende dwangsommen. Maar het echte probleem ligt niet alleen bij de instroom. Het systeem stokt vooral bij de doorstroom. Duizenden statushouders blijven noodgedwongen in opvanglocaties omdat er simpelweg geen woningen beschikbaar zijn. Tegelijkertijd wachten volgens de laatste cijfers nog zo’n 53.000 nareizigers in het buitenland op hun komst naar Nederland. De opvangketen staat dus stil. En als een systeem stilvalt, ontstaan noodmaatregelen.

Het COA kiest er nu voor om nareizigers tijdelijk in hotels te plaatsen in de gemeenten waar zij uiteindelijk gehuisvest moeten worden. De eerste zes maanden betaalt het COA, daarna wordt de rekening doorgeschoven naar gemeenten. De pilot begint klein, met enkele tientallen personen, maar uitbreiding ligt voor de hand. Gemeenten krijgen vaak pas enkele dagen van tevoren bericht. Inspraak of voorbereiding is er nauwelijks. Het resultaat is een opvangvorm die niet is ontworpen voor langdurig verblijf, maar die steeds vaker structureel dreigt te worden ingezet.

Dr. Jan van de Beek, die al jaren waarschuwt voor dit debacle, reageert messcherp: ''Het houdt niet op, het houdt niet op vanzelf. En het houdt ook niet op met het EU-migratiepact … ‘Het’ is het totaal falende asielmigratiebeleid, of beter, een gebrek aan een daadkrachtig en moreel beleid.'' Volgens ons is het te laat: in 30 jaar tijd verprutst, onomkeerbaar. Politici zijn bang voor de gevolgen – moorden, aanslagen – dus wordt het niet benoemd en is remigratie een utopie. ''Dan ga je je toch afvragen: willen ze het echt wel oplossen/controleren? Of doen ze maar wat voor de bühne. Ze maken het probleem nodeloos ingewikkeld waardoor het lijkt alsof ze gewoon niet willen. Of zijn bestuurders niet zo van de simpele oplossingen? Er komen nog 53.000 nareizigers aan. Straks alle hotels volgeboekt en toeristen die wegblijven, waar het plaatselijke winkelbestand nog wat aan kan verdienen. Het is toch niet te bevatten.''

Het kabinet spreekt geregeld over strengere regels en betere regie. Tegelijkertijd draaien de noodmaatregelen gewoon door. Hotels vandaag, mogelijk andere tijdelijke voorzieningen morgen. Zolang instroom, woningtekort en opvangcapaciteit niet structureel in balans worden gebracht, blijft het systeem afhankelijk van improvisatie. En improvisatie kan een crisis tijdelijk beheersen, maar nooit oplossen.

De vraag die steeds nadrukkelijker op tafel ligt, is eenvoudig: hoe lang kan een land blijven functioneren op noodmaatregelen voordat die noodmaatregelen zelf het beleid worden?