Montferland wil geen referendum over azc, want inwoners zouden kunnen denken dat ze de opvang van 181 asielzoekers mogen tegenhouden

Het college wil 181 asielzoekers opvangen, in plaats van de 250 die eerst in de regionale afspraak stonden. Daarover kreeg de gemeenteraad op 28 oktober een nieuw voorstel. De raad had eerder gevraagd om inwoners vergaand te laten meedenken over de opvanglocatie, bijvoorbeeld met een referendum. Het antwoord van het college: nee. Zo'n referendum zou volgens het college namelijk "de indruk wekken dat inwoners de opvang kunnen tegenhouden", schrijft Regio8.

Waarom zou je inwoners geen stem geven? Omdat je weet wat ze gaan zeggen. Dat is de enige eerlijke uitleg van die zin. Het college is niet bang dat een referendum te duur is of te ingewikkeld. Het college is bang dat de uitslag "nee" is.

Het bestuur voert ook nog aan dat het praktisch niet lukt om alle kiesgerechtigden te betrekken. Bijzonder. Bij elke gemeenteraadsverkiezing lukt dat wel. Een stembus neerzetten is geen raketwetenschap.

Wat krijgen de inwoners dan wel? Een enquête. Een klankbordgroep. En als de plek eenmaal gekozen is, mogen omwonenden meedenken over de inrichting en over wat het betekent voor hun straat.

Over de plek zelf mag niemand meepraten. Dat staat gewoon op de eigen website van de gemeente: de gemeente snapt dat veel mensen dat graag willen, maar het is "geen onderdeel" van het participatieproces. De reden is volgens de gemeente dat de gesprekken met grondeigenaren vertrouwelijk moeten blijven. Het college zoekt samen met het COA, achter gesloten deuren, en de burger hoort het daarna wel.

Dat noemen ze in Montferland participatie. Je mag kiezen welke kleur de bloembakken krijgen, maar niet of het azc naast je huis komt.

En die schijnvertoning is ook nog duur. Voor het participatie- en communicatieplan vraagt het college 80.000 euro aan de raad. Belastinggeld van dezelfde inwoners die niets over de locatie te zeggen hebben.

Het zoekgebied is inmiddels de hele gemeente. In Didam vond het college geen geschikte plek voor 250 mensen. Het plan uit oktober 2024 ging uit van tien jaar, en een kortere periode van vijf jaar is volgens Omroep Gelderland financieel niet haalbaar. Elk dorp in Montferland kan dus de pineut zijn, en geen enkel dorp mag er vooraf over stemmen.

Toegegeven, de raad heeft het college in mei teruggestuurd met de motie "Pas op de plaats". Daar is iets uit gekomen: minder plekken, liever kleine locaties, en geen grond die al voor woningbouw bedoeld was. Dat is winst. Maar het belangrijkste verzoek van de raad, inwoners vergaand laten meedenken over de plek, legt het college gewoon naast zich neer.

De Spreidingswet van Den Haag drukt op elke gemeente. Dat weten de mensen in Montferland ook wel. Maar juist dan moet een gemeentebestuur aan de kant van zijn eigen inwoners staan. Niet aan de kant van het COA, en niet aan de kant van een ministerie dat steeds meer plekken eist.

De gemeenteraad moet nog instemmen met het voorstel. Raadsleden, jullie opperden zelf een referendum. Pik het niet dat het college jullie en de kiezers zo wegzet. Stem dit plan weg tot de inwoners van Montferland echt iets te zeggen krijgen.