Van den Brinks dwangwet breekt het verzet: West Betuwe geeft de strijd tegen de Spreidingswet op, en Koggenland duwt 149 asielzoekers door in Avenhorn

Het is het werk van CDA-minister Bart van den Brink. Met de Spreidingswet in de hand zet hij gemeenten onder toezicht die volgens hem te weinig asielzoekers opvangen. En het werkt: het verzet brokkelt af, dorp voor dorp. Zaterdag werd bekend dat ook West Betuwe zijn juridische strijd opgeeft.

Koggenland staat sinds 5 oktober onder toezicht van de minister, meldde Rodi. Het was een van de 21 gemeenten die er toen bij kwamen, waarmee de teller op 63 kwam. Al in juni riep Van den Brink de gemeente op het matje, omdat de zoektocht naar een opvangplek hem te lang duurde, schrijft NH Nieuws.

Het college heeft nu gekozen: een perceel aan de Julianastraat in Avenhorn, naast voetbalvereniging RKEDO. Daar moeten vijf jaar lang 149 asielzoekers komen, het aantal dat de Spreidingswet van Koggenland eist. De gemeenteraad beslist op 16 november, en volgens de planning gaat de opvang na de zomer van 2027 open.

Dat dit niet de wil van Koggenland is, blijkt uit hoe het begon. Eind 2024 zette de gemeenteraad nog een streep door een azc bij Bobeldijk langs de A7, waar Koggenland samen met Hoorn 550 asielzoekers wilde huisvesten. Daarna wilde het college naar een perceel aan de Braken in Obdam, maar de gesprekken tussen de grondeigenaar en het COA duurden te lang. Toen het Den Haag allemaal te lang duurde, volgden het matje en het toezicht. Het college van Koggenland heeft zich laten africhten.

Begin oktober kwamen ruim 130 inwoners naar de informatiemarkten op het gemeentehuis, meldde Rodi. "Respectvol verlopen", kopte de site. Maar een informatiemarkt is geen inspraak. Het voorstel lag er toen al.

Maar het ging in 2023 toch goed? Toen stonden er op precies die plek zes maanden lang 225 asielzoekers uit Enkhuizen, en volgens NH Nieuws verliep dat zonder grote problemen. Dat is waar. Maar een halfjaar noodopvang is iets heel anders dan vijf jaar opvang in je straat. Toen ging het om een tijdelijke noodgreep, nu om een Haags bevel. En dat het bij vijf jaar blijft? Kijk naar Harderwijk: daar zou het azc na tien jaar dicht, maar het COA blijft gewoon zitten, meldt Omroep Gelderland.

In West Betuwe ging het zaterdag nog een stap verder. Het college trekt zijn beroep tegen het verdeelbesluit van de minister in, meldt SRC. Daarmee is de juridische strijd tegen de Spreidingswet voorbij en is het verdeelbesluit definitief.

De gemeente ging op 6 januari in beroep, bijgestaan door een advocatenkantoor. Dat kantoor keek vlak voor de zitting nog eens naar het dossier en zag te weinig kans op een goede afloop, schrijft de gemeente aan de raad. "Recente ontwikkelingen en beschikbare rechtspraak bieden weinig ruimte voor een afwijkende beoordeling van het verdeelbesluit." Het college voegt er zelf aan toe dat de wettelijke opvangopgave door het intrekken niet verandert. Advocaten ingehuurd, opgegeven, en de opgave blijft gewoon staan.

En dat terwijl West Betuwe deze week zelf bekendmaakte dat het op de nieuwe toezichtlijst van Van den Brink staat, die maandag uitkomt, meldde het ANP. Onder toezicht kan het Rijk een gemeente opzijschuiven en zelf bepalen dat er opvang komt.

Het kan ook anders. In Vlaardingen biedt het college Van den Brink nul plekken aan. Elburg vangt nul asielzoekers op, ook al moet de wethouder zich daarvoor in Den Haag melden, kopte De Stentor. En eerder dit jaar weigerden 107 gemeenten gehoorzaamheid aan de Spreidingswet.

Dat is wat de inwoners van Avenhorn vragen: een bestuur dat opkomt voor zijn eigen mensen, ook als de minister met toezicht dreigt. Wil Den Haag een gemeente opzijschuiven, laat de minister dat dan zelf doen, met zijn eigen naam eronder. Een college hoort dat vuile werk niet bij voorbaat voor hem op te knappen.

Is het niet gewoon de wet? Dat is het excuus. De Spreidingswet is een Haagse dwangwet voor een instroom die het kabinet zelf niet stopt. Tegen een wet die het dorp de mond snoert, past maar één antwoord: verzet.

De gemeenteraad van Koggenland moet op 16 november nee zeggen tegen Avenhorn, net zoals hij eind 2024 nee zei tegen Bobeldijk. Laat de inwoners van Avenhorn zelf beslissen wat er in hun straat komt, niet een minister in Den Haag. West Betuwe moet zijn verzet niet bij de advocaat inleveren, maar politiek voortzetten. En de Spreidingswet moet van tafel.

De rode vlaggen in Avenhorn hangen er voor elk gemeentebestuur in Nederland. Wie buigt voor Van den Brink, verliest zijn eigen inwoners.