Staatssecretaris Bertram en Karremans nemen 'geen maatregelen' nu de NS treinkaartjes met nog eens 4,7 procent opschroeft

Kamerlid Heutink vroeg het kabinet welke concrete maatregelen er zijn genomen om deze nieuwste prijzenklapper bij het staatsbedrijf NS te voorkomen of te beperken.

Het antwoord van staatssecretaris Bertram leest als een koude middelvinger naar elke treinreiziger in Nederland: "Voor het jaar 2026 en verder zijn geen middelen vanuit het Rijk (meer) beschikbaar om tariefstijgingen bij NS te dempen." En even verderop herhaalt ze zonder blikken of blozen: "Het kabinet heeft, gegeven de hierboven geschetste structurele oplossing, geen maatregelen genomen om deze tariefstijging te voorkomen of te beperken."

Geen cent en geen enkele maatregel! Terwijl het kabinet-Jetten altijd miljarden weet te vinden voor klimaatfondsen, voor buitenlandse avonturen en voor de exploderende asielketen, is de kas voor de Nederlandse forens, student en oudere die afhankelijk is van de trein ineens potdicht.

En om ons er nog even in te wrijven hoe geweldig we het zogenaamd treffen, voegt Bertram er trots aan toe dat de nieuwe prijsverhoging van 4,7 procent per 1 januari 2027 'lager' is dan de verhogingen van "2025 (ca. 6,2%) en 2026 (ca. 6,5%)" én dat het regionale openbaar vervoer (bus, tram en metro) op dezelfde dag ook nog eens met 4,43 procent duurder wordt.

Stapel die percentages van het staatsmonopolie NS eens op elkaar: eerst 6,2 procent erbij in 2025, daaroverheen 6,5 procent erbij in 2026, en op 1 januari 2027 nog eens 4,7 procent erbovenop. Gecumuleerd betekent dat in drie jaar tijd ruim achttien procent bovenop de prijs van je treinkaartje en je abonnement. Voor een gewone werknemer of mkb'er die buiten de randstad woont en met de trein naar zijn werk moet, loopt dat al snel in de honderden euro's per jaar aan extra reiskosten.

En hoe is die nieuwe prijsstijging van 4,7 procent voor 2027 eigenlijk opgebouwd? Uit het antwoord van Bertram op vraag 3 komt de Haagse concessiedeal van vorig jaar weer boven tafel, en die betaal jij nu. Slechts 2,7 procentpunt is de verwachte inflatie voor 2027.

Daar bovenop rekent de NS 1 procentpunt extra als "een correctie tussen de daadwerkelijke (3,3%) en verwachte (2,3%) ontwikkeling van de consumentenprijsindex in 2026", én nog eens 1 procentpunt extra in zowel 2027, 2028 als 2029 om "eerdere gemiste tariefstijgingen te compenseren" die in de hoofdrailnetconcessie met het ministerie zijn afgesproken.

De reiziger betaalt in 2027, 2028 en 2029 dus elk jaar een extra strafprocent bovenop de toch al dubbele inflatiecorrectie, puur omdat het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat in de hoofdrailnetconcessie heeft vastgelegd dat de NS elk gemist dubbeltje tot op de laatste cent bij de burger mag inhalen.

Maar het allerergste staat halverwege het antwoord op vraag 2, waar staatssecretaris Bertram uitlegt welke "kostenbesparende maatregelen" de NS zelf heeft mogen nemen in ruil voor die concessie-afspraken: "Zo is het onderhoudsschema van NS slimmer gemaakt en heeft NS ontheffing gekregen voor het rijden van een beperkt aantal treindiensten."

Lees dat nog eens goed: de NS heeft van het ministerie officieel "ontheffing gekregen voor het rijden van een beperkt aantal treindiensten". Minder treinen laten rijden én een extra procent prijsverhoging cadeau krijgen. Dat is de omgekeerde wereld van een beschermd staatsmonopolie onder de hoede van VVD-minister Vincent Karremans en staatssecretaris Bertram: je levert minder dienstverlening, je schrapt ritten zodat reizigers als haringen in een ton op het balkon moeten staan, en tegelijkertijd verhoog je de prijzen in drie jaar tijd met ruim achttien procent.

En als in de Kamer een motie wordt ingediend (2026D54274) om de prijsstijging bij de NS terug te draaien, ontraadt het kabinet die, en als gevraagd wordt hoeveel reizigers door deze eindeloze prijsverhogingen afhaken en wat dit betekent ten opzichte van de auto, haalt Bertram haar schouders op: "Op deze vraag is geen eenduidig antwoord mogelijk." Terwijl Karremans afgelopen week ook al 251 miljoen euro weghaalde bij de veerboot naar Ameland en transporteurs uitperst met de vrachtwagenheffing, interesseert het dit ministerie werkelijk geen zier of de reiziger het nog kan betalen.

Het beleid van het kabinet-Jetten op het gebied van mobiliteit is op elk front gericht tegen de bewegingsvrijheid van de gewone Nederlander. Of je nu met de auto naar je werk rijdt, met een bestelbus naar een klus in de binnenstad moet, op een Waddeneiland woont of elke ochtend op de trein stapt: overal word je geconfronteerd met krimpende voorzieningen en exploderende tarieven.

Als de NS niet in staat is om zonder jaarlijkse prijsverhogingen van vijf tot zesenhalf procent een fatsoenlijke treindienst te rijden, dan moet het mes in de dikbetaalde directielagen, de bureaucratie en het beschermde monopolie van het spoorbedrijf zelf, en nooit in de portemonnee van de reiziger. En zolang het openbaar vervoer onbetaalbaar en onbetrouwbaar wordt gemaakt, heeft de overheid al helemaal het morele recht verloren om automobilisten met strafaccijnzen uit hun auto te jagen.

Want een kabinet dat de trein in drie jaar tijd achttien procent duurder laat worden, de bus met nog eens vierenhalf procent verhoogt en vervolgens verklaart "geen maatregelen" te nemen, laat de gewone forens letterlijk in de kou op het perron staan.