Asielketen blijft lekken: Friese sporthal moet vanaf vandaag klaarstaan voor chaos Ter Apel

De opvang wordt alleen ingeschakeld wanneer de tijdelijke nachtopvang in Nieuwe Pekela volledig bezet is. Dat klinkt geruststellend, totdat je beseft wat hier werkelijk wordt georganiseerd: een doorlopend netwerk van sporthallen waar asielzoekers ’s avonds per bus naartoe worden gebracht, om de volgende ochtend weer naar Ter Apel te worden vervoerd.

Dit is geen functionerend asielstelsel. Dit is bestuurlijk crisismanagement met veldbedden en touringcars.

Volgens berichtgeving van Actief Media ontving de gemeente Achtkarspelen op 16 juli een dringend verzoek van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Vier dagen later moet de sporthal al beschikbaar zijn.

Van zorgvuldige langetermijnplanning is dus geen sprake. Het Rijk belt een gemeente, meldt dat er dringend opvang nodig is en enkele dagen later wordt een publieke sportvoorziening onderdeel van de nationale asielketen.

De bewoners worden tussen 22.00 en 07.00 uur in de sporthal ondergebracht. Overdag keren zij terug naar Ter Apel. Daarmee wordt het probleem niet opgelost, maar iedere ochtend opnieuw naar het aanmeldcentrum teruggereden.

Het doet denken aan een lekkend dak waarbij de overheid weigert het gat te repareren, maar wel steeds meer emmers door het hele land neerzet.

De Surventohal is niet de eerste sportlocatie die wordt ingezet. Gemeenten als Zwolle, Groningen, Stadskanaal en Midden-Drenthe gingen Achtkarspelen al voor. Ook Nieuwe Pekela heeft tijdelijke capaciteit ingericht. Volgens het Reformatorisch Dagblad wordt Surhuisterveen pas gebruikt als die andere opvang volloopt.

Het patroon is inmiddels glashelder. Zodra Ter Apel de instroom niet aankan, belt het Rijk gemeenten af. Die leveren vervolgens sporthallen, congrescentra en andere openbare gebouwen in.

Daarmee worden de maatschappelijke kosten opnieuw lokaal neergelegd. Sportverenigingen moeten uitwijken, activiteiten kunnen worden beperkt en gemeenten moeten capaciteit inzetten voor veiligheid, communicatie en begeleiding.

Ondertussen verandert er aan de landelijke instroom nauwelijks iets fundamenteels.

Een serieus kabinet zou eerst vaststellen hoeveel mensen Nederland jaarlijks kan opnemen zonder woningmarkt, zorg, politie en onderwijs verder te ontwrichten. Vervolgens zou het de instroom aan die capaciteit aanpassen. Het Nederlandse bestuur doet het tegenovergestelde: de instroom bepaalt hoeveel noodcapaciteit gemeenten telkens weer moeten vrijmaken.

De opvang in Surhuisterveen loopt officieel tot 16 augustus. Daarna gaat de sporthal vermoedelijk weer terug naar het reguliere gebruik. Maar het nationale probleem blijft bestaan.

Dat is het bedrieglijke van al die tijdelijke oplossingen. Iedere locatie is afzonderlijk tijdelijk, maar het systeem van noodopvang is permanent geworden.

Vandaag is het Surhuisterveen. Vorige maand was het een andere plaats. Volgende maand belt het ministerie weer een nieuwe burgemeester met een “dringend verzoek”. Zo wordt de asielcrisis geografisch uitgesmeerd zonder dat de oorzaak wordt aangepakt.

De gemeente Achtkarspelen zal ongetwijfeld zeggen dat zij haar maatschappelijke verantwoordelijkheid neemt. Maar waar blijft de verantwoordelijkheid van Den Haag? Waar is het beleid dat voorkomt dat mensen jarenlang in procedures blijven hangen? Waar zijn de afspraken die ervoor zorgen dat landen hun eigen onderdanen terugnemen? Waar zijn de grensmaatregelen die de aantrekkelijkheid van Nederland werkelijk verminderen?

Die zijn er onvoldoende. Daarom staan er veldbedden in een Friese sporthal.

De situatie wordt vaak omschreven alsof Nederland door overmacht wordt getroffen. Alsof niemand iets kan doen aan de instroom, procedures, opvangduur en gebrekkige terugkeer.

Dat is onzin. Wetten kunnen worden veranderd. Verdragen kunnen worden heronderhandeld. Opvang kan soberder. Gezinshereniging kan worden beperkt. Permanente verblijfsrechten kunnen worden aangescherpt. Illegaal verblijf kan daadwerkelijk consequenties krijgen.

Maar daarvoor is politieke moed nodig. En precies daaraan ontbreekt het.

De Surventohal biedt de komende weken mogelijk een bed aan mensen die anders buiten zouden slapen. Maar wie alleen naar die humanitaire noodsituatie kijkt, mist het grotere schandaal.

Een rijk en ontwikkeld land heeft zijn migratiebeleid zo slecht georganiseerd dat asielzoekers ’s avonds door Noord-Nederland worden rondgereden op zoek naar een vrij veldbed. Dat is geen compassievol systeem. Het is een bestuurlijk faillissement.

En zolang Den Haag weigert de kraan dicht te draaien, zullen steeds meer Nederlandse gemeenten de dweil moeten vasthouden.