Chatbots die stemadvies geven, negeren lokale partijen, klaagt AP

DEN HAAG (ANP) - Als mensen aan een chatbot vragen op welke partij ze moeten stemmen bij de gemeenteraadsverkiezingen, krijgen ze vrijwel nooit het advies om op een lokale partij te stemmen. Dat concludeert de Autoriteit Persoonsgegevens. Die is niet alleen de toezichthouder voor privacy, maar ook voor kunstmatige intelligentie (AI).

De waakhond chatte met vijf veelgebruikte AI-chatbots. Dit zijn de Amerikaanse diensten ChatGPT van het bedrijf OpenAI, Claude van Anthropic, Gemini van Google en Grok van xAI, en het Franse platform Mistral. Wanneer een chatbot mensen een eerste keus meegaf voor de gemeenteraadsverkiezingen van volgende week was dit in 1 procent van de gevallen een lokale partij. Bij de vorige verkiezingen haalden lokale partijen 36 procent van de stemmen.

AP-voorzitter Aleid Wolfsen zegt dat de chatbots onbetrouwbaar zijn en dat ze een vertekend beeld van het politieke landschap geven. "Wanneer lokale partijen nauwelijks in stemadviezen voorkomen, krijgen kiezers geen goed beeld van wat zij kunnen kiezen", stelt Wolfsen. De autoriteit ziet een risico "dat kiezers op basis van niet-complete of verkeerde informatie een stem uitbrengen".

Volgens de AP krijgen zulke chatbots veel openbare gegevens van het internet voorgeschoteld om ze te trainen. Daarin staat relatief weinig informatie over lokale partijen. Die kunnen daardoor "onbedoeld worden benadeeld", aldus de toezichthouder. Kiezers weten ook niet waarop de adviezen gebaseerd zijn.

De waakhond roept kiezers op om chatbots niet te gebruiken voor stemadviezen, en wil dat de makers ervan maatregelen nemen om te voorkomen dat de chatbots adviezen geven.