-Frits Bosch- Zorgkosten rijzen de pan uit. Wat zijn de mogelijkheden om ze in te perken?

De meeste EU landen hebben een ernstig pensioenprobleem vanwege vergrijzing, zonder dat daarvoor gezorgd is via pensioenfondsen. Het wordt aldaar gefinancierd door een omslagstelsel, dus via de belasting van werkenden. Dat probleem heeft Nederland veel minder omdat wij 1,7 biljoen euro in pensioenfondsen hebben. Nederland heeft een megagroot probleem met de toenemende zorgkosten. Het wordt een heet hangijzer of is het al. De Nederlandse zorgkosten per persoon zijn de hoogste in de EU en wellicht één der hoogste ter wereld. Dat moeten we ons aantrekken. De zorgkosten per persoon móeten omlaag.

Financiering van de AOW - een omslagstelsel - wordt problematisch vanwege oplopende kosten door vergrijzing. Steeds meer moet hier gefinancierd worden uit algemene middelen, de fiscalisering van de AOW. Nederland heeft vooral een zorgkostenprobleem, oplopende van 7600 euro per persoon naar een verdubbeling als niet ingegrepen wordt. De Nederlandse zorgkosten per persoon zijn de hoogste in de EU en wellicht één der hoogste ter wereld. Dat moeten we ons aantrekken. De zorgkosten per persoon móeten omlaag. De zorgkosten gaan vooral verder oplopen door het massaal afzwaaien van de babyboomers. Wie gaat dat betalen? Daar komt bij dat de doelstelling is om 3,5% naar 5% van het bnp aan defensie uit te geven, want verondersteld wordt dat Rusland ons bedreigt. We zijn een rijk land maar er móeten financiële keuzes worden gemaakt.

Het ambtelijke IBO rapport Zorg, 2023 (Interdepartementaal Beleidsonderzoek) komt met een drietal mogelijkheden. De eerste is het voorkomen van hoge zorg door doelmatiger werken. De ziekenhuiskosten gaan omlaag en ook de premies kunnen dan omlaag. De impliceert dat de kwaliteit van de zorg dan mogelijk aangetast wordt door beknibbelen op de zorg. Het is duidelijk dat de zorg efficiënter kan door minder regels en administratie. De fraude in de zorg moet omlaag. Het ‘pensioen gebonden budget’, pgb, is fraudegevoelig. Breng het beheer daarvan bij de client.

De komst van AI en robots kan behulpzaam zijn, zie hoe Japan dat doet.

De tweede mogelijkheid door IBO genoemd is het zorgpakket verkleinen door minder mogelijkheid tot opname in de verpleegtehuizen. Te denken is aan het niet meer opnemen van dementerenden. Maar de maatschappelijke kosten zijn dan hoog. Het doet mastschappelijk pijn. Maar duidelijk is dat de gulle verzorgingsstaat minder gul wordt. Het wordt afgedwongen door de vergrijzing.

De derde mogelijkheid is de eigen bijdrage van ouderen te verhogen. Bij ons is die eigen bijdrage relatief laag. Als je vermogen hebt dan kun je zelf voor meer zorg financieren. De vermogensbijtelling gaat dan omhoog met waarde eigen woning erbij. Afbetaald huis krijgt via de bank een hypotheek, omkeerregeling. Er kan een eigen bijdrage gevraagd worden voor de wijkverpleging. Er is door kabinet Schoof al 600 miljoen euro gereserveerd voor terugkeer van bejaardentehuizen.

Alle drie mogelijkheden kunnen ingezet worden, maar zijn niet afdoende. De ouderen blijven toestromen en hebben zorg nodig. Opgemerkt moet worden dat ook hier de effecten van de massa-immigratie zich doet gevoelen. De immigranten hebben al jarenlang zorg genoten, terwijl velen niet financieel hebben bijgedragen aan de zorg, terwijl juist zij bovengemiddeld zorg nodig hebben vanwege hun uitzonderlijke fysieke en geestelijke problematiek. Zie hoe immigranten onze de ziekenhuizen en huisartsenpraktijken bevolken. De Oekraïners hier krijgen alles vergoed. Empathie heeft een hoge prijs en gaat ten koste van ons “eigen volk”. In Nederland heeft al decennia niet “eigen volk eerst”. Wat te doen met al die immigranten die hoge zorgkosten hebben zonder dat ze ooit daaraan hebben bijgedragen. Onze empathie heeft een hoge prijs, maar ook daaraan komt een einde. Opvallend is dat geen statistieken beschikbaar zijn over de extra zorgkosten vanwege de massa-immigratie. Blijkbaar mogen we niet weten wat empathie kost. “CBS mogen we hier svp duidelijkheid over. Svp een onafhankelijk onderzoek hiernaar”.

Vervolgens wordt de mogelijkheid van lagere vergoeding aan de zorgverschaffers niet genoemd. Chirurgen en artsen verdienen veel, maar verpleger niet. Bezuinig hier wel doordacht. Uit eigen ervaring weet ik dat universitair opgeleide zorgmedewerkers hoge vergoeding vragen voor soms luttele behandelingen. Veel hoogopgeleide zorg medewerkers hebben een roeping maar de indruk is dat het veelal draait om geld, plat gezegd rijk worden. De tarieven zijn vastgesteld, maar kunnen die tarieven niet omlaag? De privéklinieken komen met extreem hoge rekeningen omdat zij mogelijkheid hebben hun eigen tarieven te bepalen. Svp dit inperken.

De kwaliteit moet niet omlaag maar omhoog. De lange wachttijden moeten omlaag. Kan dat? Ja dat kan, zie de hoge kwaliteit in andere EU landen zoals België. Velen gaan naar Hongarije voor zorg waar de kwaliteit hoog is en de wachttijden nihil zijn. Steeds meer mensen wijken uit naar privéklinieken waar de wachttijden laag zijn. Deze trend naar uitwijken voor zorg is zorgwekkend.

Het effect van het IBO rapport gaat naar een lagere kwaliteit van de zorg en de zorgkosten bij ouderen neerleggen. De kwaliteit van de zorg moet echter omhoog en de wachttijden moet omlaag. Het is een teken aan de wand dat steeds meer ouderen naar het buitenland gaan voor zorg. Dat zou niet moeten.

De verzorgingsstaat is opgebouwd na de Tweede Wereldoorlog. Dr Willem Drees, PvdA, heeft daarin een belangrijke rol gespeeld. De welvaartsstaat gaat nu geleidelijk afgebouwd worden, niet omdat we dat ideologisch wensen maar omdat de kosten niet meer op deze manier uitkunnen. Dat doet maatschappelijk pijn, anderzijds moeten we begrijpen dat de rekening van empathie hoog is. Daar moeten we mee stoppen. Wellicht moet de trend worden minder uit algemene middelen betalen, naar meer particulier financieren. We willen Nederland laten meedoen in de vaart der volkeren (zie rapport Wennink en VNO NCW) maar dan moet onze relatief hoge belastingen omlaag en niet omhoog zoals genoemd wordt.