PRO en D66 plunderen de hotelgast in Amsterdam: toeristenbelasting naar 20 procent, en zelfs oud-staatssecretaris Uslu van D66 komt in opstand

Die belasting komt bovenop de btw op hotelnachten, die dit jaar in heel Nederland van 9 naar 21 procent ging. Samen stijgt de belasting op een hotelovernachting in Amsterdam van 21,5 procent vorig jaar naar 41 procent in 2031. Bijna een verdubbeling. Op elke 100 euro kamerprijs komt er dan ruim 40 euro aan belastingen bovenop.

Hoe dat voelt, rekende melkveehouder Albert Hooijer in september voor aan de gemeenteraad. Hij verhuurt overnachtingen op zijn boerderij bij Weesp, dat sinds 2022 bij Amsterdam hoort. "Op een overnachting van 80 euro is dat tien euro toeristenbelasting. Dat wordt zestien euro per persoon per nacht als het twintig procent wordt", zei hij volgens AT5. In de gemeenten om hem heen betalen gasten drie tot vier euro.

En nu komt de opstand uit onverwachte hoek. Maandag vroeg vertrekkend Corendon-topvrouw Gunay Uslu, oud-staatssecretaris van Cultuur en Media namens D66, het stadsbestuur om de verhoging op te schorten. Ze deed dat samen met 46 andere prominenten uit de cultuur, de horeca en de evenementenbranche, onder wie horecaondernemer Won Yip en RAI-topman Paul Riemens. "Amsterdam prijst zich zo op de verkeerde manier de markt uit", schrijven ze volgens het ANP.

De gemeente verkoopt het met een zalvend zinnetje. Toeristen moeten "een eerlijkere bijdrage leveren aan de kosten die de stad maakt". Eerlijker? Amsterdam begrootte dit jaar al 275 miljoen euro aan toeristenbelasting, ruim 42 procent van alles wat alle Nederlandse gemeenten samen eraan ophalen. Den Haag volgt op grote afstand met 17,9 miljoen.

Het officiële doel is minder drukte. De stad wil onder de 20 miljoen overnachtingen per jaar blijven. Maar Koninklijke Horeca Nederland rekende de raad in september voor dat de hotels in de stad vergunningen hebben voor 33,5 miljoen overnachtingen. Een realistische bandbreedte ligt volgens de branche tussen de 23 en 26 miljoen.

Die 20 miljoen is een praatje, de miljoenen voor de stadskas zijn echt. De gemeente telt die opbrengst al in de begroting mee. KHN waarschuwde dat de inkomsten wel eens lager kunnen uitvallen dan begroot, en zelfs CDA-fractievoorzitter Rogier Havelaar schrok daarvan.

Een stadsbestuur dat echt minder drukte wil, kijkt naar de vergunningen. Dit stadsbestuur kijkt naar de kassa.

Het pijnlijke is dat het beleid precies de verkeerde bezoeker wegjaagt. Volgens onderzoek van ABN Amro kwamen er in Amsterdam 38 procent minder zakelijke reizigers dan in 2019. Dat is de congresganger, de beursbezoeker en de zakenman die netjes in een hotel slaapt, in een restaurant eet en een concert bezoekt. Juist de bezoeker die de stad zegt te willen.

Ook de RAI waarschuwt dat organisatoren van congressen afhaken. Toch zag de coalitie in september volgens AT5 geen enkele reden om van koers te veranderen. Zo graaft een stadsbestuur zijn eigen economie af, en noemt het dat dan nog beleid ook.

De prominenten leggen in hun brief haarfijn uit waarom het niet werkt. "Wanneer een hogere prijs ertoe leidt dat een bezoeker voortaan buiten Amsterdam overnacht, is die bezoeker niet verdwenen uit Amsterdam", schrijven ze. Die komt overdag nog steeds naar de binnenstad, maar geeft er per saldo minder geld uit. De drukte blijft dus, alleen de omzet verdwijnt.

PRO en D66 doen alsof het geld van buiten komt, van de Amerikaan met een creditcard. Maar het is ook de gepensioneerde uit Zwolle die een nachtje blijft na het Concertgebouw. Het is het gezin uit Venlo dat de kinderen het Rijksmuseum wil laten zien. En het is de ober, de kamermeisjes en de kleine hotelier die het verschil voelen als de gasten wegblijven.

FVD Amsterdam vroeg zich dinsdag op X af of het college de gevolgen voor hotels en de stadseconomie wel heeft meegewogen. Volgens de fractie wordt een gemiddelde kamer in Amsterdam bijna 35 euro duurder. Een terechte vraag, waar het college een antwoord op schuldig is.

Is het niet gewoon de toerist die betaalt, en niet de Amsterdammer? Zo simpel ligt het niet. Valt de opbrengst tegen, dan zit er een gat in een begroting die er al op rekent. En de Amsterdammer betaalt nu al mee: in het coalitieakkoord worden de parkeervergunningen duurder.

Ondertussen stapelt alles zich op. Het Rijk verhoogde de btw op logies, Amsterdam schroeft de eigen belasting erbovenop omhoog, en andere steden kijken mee. In Den Haag en Amstelveen kost een weekendje weg ook al meer.

De eis is niet ingewikkeld. PRO en D66 moeten de stap naar 16 procent per 1 januari schrappen en de weg naar 20 procent van tafel halen. De gemeenteraad moet de brief van Uslu en de 46 anderen serieus nemen in plaats van haar weg te zetten als gemopper van de sector. En het kabinet moet doen wat Koninklijke Horeca Nederland al vroeg: een landelijk maximum op de toeristenbelasting.

Amsterdam is de hoofdstad van alle Nederlanders, niet van een stadsbestuur dat elke bezoeker als melkkoe ziet. Wie naar de grachten komt, komt om de stad te zien, niet om de begroting van PRO en D66 te redden.