Banken waarschuwen, uitvoering onzeker: Heinen jaagt zijn box 3-plan door terwijl u de rommel mag opruimen

Heinen noemt het een “maximale stretch”, meldt de NOS over zijn invoeringsplannen. Daar heb je het alweer: managementtaal voor problemen die bij een ander op het bord belanden. Een minister vraagt om extra inspanning, de burger krijgt extra uitzoekwerk. Wie heeft eigenlijk besloten dat diens tijd en rechtszekerheid minder waard zijn dan Heinens politieke succes?

Belasting heffen over koerswinst die nog niet is verzilverd, deugt niet. Dat het kabinet bij aandelen naar heffing over gerealiseerde winst wil, is dus een verbetering. Rente en dividend blijven jaarlijks meetellen. Maar de keuze voor een minder slecht inningsmoment maakt de rest van dit plan nog niet goed.

Wie belegt, neemt risico om iets op te bouwen. Dat kan een buffer zijn voor slechte tijden, of de vrijheid om later minder te werken. Het is volkomen legitiem om te vinden dat de staat van die opbrengst veel minder moet opeisen. Waarom zou steeds méér afdragen de vanzelfsprekende norm zijn en minder uitgeven door de overheid de onbespreekbare uitzondering?

Precies daar zou een liberale minister zich druk om moeten maken. Bij Heinen krijgt de kiezer vooral te horen hoe hard iedereen moet rennen om het nieuwe belastingstelsel op tijd werkend te krijgen. De verdediging van de schatkist is kennelijk uitstekend georganiseerd. Wie verdedigt de mensen die haar vullen?

De spoedbrief aan de Raad van State legt de deadline vast: voor invoering in 2028 moeten het oorspronkelijke wetsvoorstel en de novelle uiterlijk in december 2026 door beide Kamers zijn aangenomen.

Het eerstvolgende debat is op 12 oktober. De Raad van State zegt dat zijn advies dan onmogelijk klaar kan zijn: op zijn vroegst 19 oktober, mogelijk 26 oktober. De volledige uitvoeringstoets is volgens de toelichting uiterlijk 1 november voorzien. De politieke race is dus al begonnen terwijl een belangrijk deel van de beoordeling nog moet komen.

Dit gaat over de belastingaangifte van mensen die fouten willen voorkomen. Over gegevens die beschikbaar moeten zijn en regels waarop je financiële keuzes baseert. Dan is een waarschuwing over de uitvoering geen hinderlijk oponthoud. Het is een reden om op de rem te trappen. Een Kamerlid dat zulke signalen wegwuift om Heinen zijn deadline te gunnen, kiest het gemak van de minister boven de zekerheid van de belastingbetaler.

Volgens de banken kunnen hun systemen de benodigde gegevens niet tijdig aanleveren voor de vooraf ingevulde aangifte. Burgers moeten daardoor meer zelf verzamelen en berekenen. Niet iedere bank kan die informatie direct aan haar klanten geven. Ook de controle door de Belastingdienst wordt lastiger.

Laat dat even doordringen. U moet correct aangeven wat u verschuldigd bent, maar het systeem dat u daarbij hoort te helpen is mogelijk niet klaar. Vervolgens mag u zelf achter ontbrekende informatie aan. Een vrij avondje wordt administratie. Wie er niet uitkomt, moet hulp zoeken. Die inspanning verdwijnt gemakkelijk uit beeld wanneer een minister in de Kamer roept dat het allemaal nét kan.

Staatssecretaris Eerenberg beriep zich bovendien op steun van banken voor de vermogenswinstbelasting. De Nederlandse Vereniging van Banken weerspreekt dat: zij heeft geen voorkeur voor winst- of aanwasbelasting uitgesproken. Dat is nogal wat. Het kabinet verlangt medewerking op basis van een voorkeur die de bankenvereniging niet herkent. Zo bouw je geen vertrouwen in een ingrijpende belastingwijziging.

Intussen blijft de financiële dekking van Heinens box 3-plan een politiek probleem. Belasten bij verkoop levert aanvankelijk minder op dan jaarlijks afrekenen over waardestijging. Het kabinet wilde het verschil onder meer opvangen door kleinere vermogens zwaarder te raken.

In de toelichting bij de novelle staan nog een daling van het heffingsvrije vermogen van €59.357 in 2026 naar €30.846 in 2027 per persoon en €1.000 heffingsvrij resultaat voor het nieuwe stelsel. Dit zijn voorlopige invullingen waarvoor vervanging is beloofd, geen vastgestelde nieuwe regels. Maar ze laten wél zien waar het kabinet aanvankelijk zijn geld zocht: bij mensen met een bescheidener reserve.

De politiek belooft herstel, terwijl de oude ingreep nog in de stukken staat. Wie zekerheid zoekt over de vrijstellingen en verschillende box 3-plannen, moet dus blijven opletten. Een aangekondigde terugtocht beschermt uw geld pas wanneer de uiteindelijke wet dat ook doet.

De Kamer moet weigeren deze hervorming op politieke haast door te drukken. Eerst een uitvoerbaar voorstel, echte bescherming voor kleinere vermogens en duidelijkheid over de rekening. Geen fiscale hindernisbaan waarbij burgers de ontbrekende schakels mogen vormen.

En laat de VVD eindelijk vechten voor een veel lagere belasting op vermogensinkomsten. Minder belastingopbrengst is een reden om overheidsuitgaven te schrappen. Het is geen automatisch recht op een groter deel van andermans reserve.

Heinen wil zijn planning redden. De Kamer moet de belastingbetaler beschermen. Als die twee botsen, hoort de minister zijn deadline in te leveren. Uw financiële toekomst is belangrijker dan zijn politieke overwinningsfoto.