Kabinet-Jetten laat de automobilist betalen: valt het Belastingplan, dan kost een volle tank benzine op 1 januari ruim een tientje meer

Het kabinet-Jetten is een minderheidskabinet. D66, VVD en CDA hebben samen 66 zetels en hebben voor elke wet steun van de oppositie nodig. Voor het Belastingplan 2027, waar de Tweede Kamer op 12 november over stemt, keek het kabinet onder meer naar JA21 en de SGP. Juist die twee partijen dreigen nu af te haken.

In dat Belastingplan zit ook de korting op de accijns op benzine en diesel. Het kabinet trekt 2,1 miljard euro uit om de brandstofaccijns in 2027 en 2028 lager te houden. Zonder die korting zou de accijns op benzine in 2027 €1,02812 per liter zijn. Met de korting is dat €0,85169, zo staat in de nota van wijziging die het kabinet op 9 oktober naar de Kamer stuurde.

Dat verschil is ruim 17 cent per liter. Daar gaat nog 21 procent btw overheen, dus aan de pomp gaat het om ruim 20 cent per liter. Bij een volle tank van 50 liter is dat ruim €10 extra, elke keer dat je tankt.

Voor wie dagelijks naar zijn werk rijdt, loopt dat hard op. Tank je elke week een volle tank, dan ben je over een jaar al gauw meer dan €500 extra kwijt. En dat terwijl Euro95 vorige week nog een recordadviesprijs van €2,732 per liter haalde. Wie elke week tankt, betaalt de prijs voor de koppigheid van het kabinet.

Waarom haakt de SGP af? Het draait om de proef met late abortussen, tussen 22 en 24 weken zwangerschap. Minister Hermans liet die proef doorgaan en nam er in het debat over de zorgbegroting geen afstand van. SGP-Kamerlid Diederik van Dijk zei donderdagavond volgens het Nederlands Dagblad "niet anders te kunnen" dan een motie van afkeuring in te dienen. "Zelfs een pas op de plaats voor een fundamenteel politiek en maatschappelijk debat blijkt te veel gevraagd," aldus Van Dijk.

Het stoppen van die proef was volgens Hart van Nederland een harde eis van de SGP voor steun aan de begroting. Het kabinet weet dat. En toch kiest Hermans voor de proef. Liever een conflict met de SGP dan een pas op de plaats bij late abortussen.

Het CDA, nota bene de partij die zich jarenlang opwierp als beschermer van het ongeboren leven, is vooral boos op de SGP, over de toon van het debat. De christendemocraten zitten in een kabinet dat de proef laat doorgaan, en ergeren zich aan de partij die er iets van zegt.

Een motie van afkeuring is minder zwaar dan een motie van wantrouwen. Hermans hoeft dus niet weg als de SGP haar zin krijgt, en haar beleid heeft in de Kamer gewoon een meerderheid achter zich. Maar voor de begroting is de schade al gedaan.

Bij JA21 gaat het om asiel. Partijleider Joost Eerdmans wil zwart op wit dat geen gemeente wordt gedwongen asielzoekers op te vangen. Zonder die garantie stemt zijn partij in november tegen. Samen met de SGP heeft JA21 nog meer wensen: de dwang moet uit de Spreidingswet, de verblijfsstatus van 70.000 Syriërs moet opnieuw tegen het licht, de instroom moet verder omlaag en de asielprocedure moet verhuizen naar een land buiten Europa, zoals Zambia.

Het antwoord van het kabinet is een verhaal vol mitsen en maren. CDA-asielminister Bart van den Brink houdt vol dat hij de Spreidingswet moet uitvoeren, al denkt hij dat dwang niet nodig zal zijn. VVD-leider Dilan Yeşilgöz ziet "weinig licht" tussen JA21 en het kabinet op asiel, maar volgens haar kan de dwang pas uit de Spreidingswet als de asielketen op orde is. Het kabinet houdt liever de dwang in de Spreidingswet dan de korting aan de pomp.

Het alternatief is links. Met PRO en Volt zou de coalitie in de Tweede Kamer op 87 zetels uitkomen, maar die partijen hebben nog niets toegezegd. En wat zij in ruil willen, laat zich raden.

In de Eerste Kamer is het nog krapper. Daar zou de coalitie met PRO en Volt op 38 zetels uitkomen, de kleinst mogelijke meerderheid. De senaat stemt naar verwachting half december over het Belastingplan.

Zo ziet de rekensom van Den Haag eruit. Aan de ene kant een abortusproef waar een flink deel van Nederland moeite mee heeft, en dwang voor gemeenten die geen azc willen. Aan de andere kant een korting aan de pomp voor miljoenen Nederlanders die gewoon naar hun werk moeten.

Het kabinet weet precies wat het doet. Het rekent erop dat de SGP en JA21 op het laatste moment toch zwichten, omdat zij de automobilist niet de dupe willen laten worden. Zo wordt de gewone Nederlander gebruikt als gijzelaar in een spel waar hij zelf niets over te zeggen heeft.

Er is een simpele uitweg. Stop met de proef met late abortussen, en schrap de dwang uit de Spreidingswet. Dan is er een meerderheid, blijft de korting staan en hoeft niemand in januari meer te betalen. Laat de abortusproef en de dwang vallen, en houd de handen van de pomp af.