CDA-minister Mirjam Sterk rolt Twentse fraudejacht landelijk uit nadat onschuldige zorgondernemers kapot zijn gemaakt

Natuurlijk moet echte zorgfraude door criminelen die zorggeld stelen worden bestreden, maar wat zich sinds 2017 in de geprezen Twentse proeftuin van de veertien gemeenten onder de vlag van Samen14 en het Regionaal Informatie- en Expertisecentrum heeft afgespeeld, heeft niets meer met een rechtsstaat te maken. Kijk naar de huiveringwekkende zaak van het kleine Twentse zorgbureau CareFree Twente van de vennoten Rima Lahdo en Kamil Yousef, die thuiszorg, persoonlijke verzorging en dagbesteding leverden.

Volgens het vernietigende arrest van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden begon zorgverzekeraar Menzis in december 2018 plotseling een onderzoek en zette vanaf datzelfde moment eigenhandig alle betalingen aan het bedrijf stop. In mei 2019 eiste Menzis in één klap negentig procent van de uitbetaalde zorggelden over 2017 en 2018 terug, een bedrag van 608.605,95 euro. Kort daarna sprong ook het gemeentelijke samenwerkingsverband Samen14 onder leiding van toezichthouders van de gemeente Enschede in de nek van de ondernemers: de betalingen werden bevroren, het contract werd ontbonden en Enschede legde nog eens een terugvordering van 146.443,84 euro op tafel.

Voor een mkb-zorgonderneming die elke maand de salarissen van haar personeel moet betalen, is zo'n gecoördineerde geldstrop een onmiddellijk doodvonnis. Bankrekeningen werden geblokkeerd, er werd beslag gelegd op hun huizen en de auto van Yousef werd in beslag genomen. Op 4 december 2019 ging CareFree Twente failliet, waarna de curator beide vennoten ook nog eens persoonlijk tot op het bot achtervolgde om hen voor honderdduizenden euro's aansprakelijk te stellen voor het volledige faillissementstekort.

Pas na een jarenlange juridische lijdensweg maakte het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden in hoger beroep, een uitspraak die een jaar later ook door de Hoge Raad in stand werd gelaten, volledig gehakt van de vorderingen van de curator tegen de twee ondernemers. In rechtsoverweging 5.11 stelde het hof onverbiddelijk vast: "(...) staat in de verhouding curator-vennoten niet vast dat en in hoeverre Menzis en de Gemeente Enschede/Samen14 een vordering hebben op de vennootschap wegens te veel of onterecht gedeclareerde zorg".

De vennoten hadden alle beschuldigingen "uitvoerig en gemotiveerd betwist", en sterker nog: zij betoogden dat hun kapotgemaakte bedrijf juist nog een forse vordering óp Menzis had. En toen de curator bij het hof alleen maar aanbood om getuigen te laten vertellen welk onderzoek Menzis en Samen14 hadden gedaan, veegde het gerechtshof hem de mantel uit: "Het gaat echter om de gegrondheid van die vorderingen. De curator heeft geen concreet bewijs aangeboden van stellingen waaruit de gegrondheid van die vorderingen zou kunnen blijken." Maar toen die uitspraak viel, was het bedrijf allang dood en begraven en waren de oprichters mentaal, fysiek en financieel verwoest.

Dat de vernietiging van CareFree Twente én van een ander failliet getrapt bureau, Zorgburo Maatwerk, geen toevallig bedrijfsongeval was, blijkt uit de schokkende werkwijze die journalisten van 1Twente en Trouw boven water hebben gehaald. Hoewel de inspectierapporten bij de getroffen kleine zorgondernemingen op groen stonden, hanteerden de fiscus en de lokale ketenpartners achter de schermen zwarte lijsten en de beruchte "korte-klap-methode" om een ondernemer bij een loutere verdenking of tip gecoördineerd "out of business" te halen voordat een rechter ooit naar het bewijs heeft gekeken.

Journaliste Esther Lammers onthulde hoe gemeenten, het UWV, de Belastingdienst, de politie en zorgverzekeraars daarbij te werk gaan: "Er circuleert een ‘receptenboek’ onder handhavers bij verschillende overheidsdiensten." In dat ambtelijke 'receptenboek' spreken de instanties onderling af wie op welk moment toeslaat met een betalingsstop, een contractontbinding, een terugvordering of een beslaglegging, zodat het bedrijf in één klap financieel stikt. En durft een zorgondernemer mondig te zijn en zich te verzetten tegen dit onrecht, dan staan er in datzelfde 'receptenboek' zelfs speciale aanvullende 'recepten' klaar om hem alsnog op de knieën te dwingen.

Hoe ver die spionage- en intimidatiepraktijken in Twente gingen, laat de zaak zien van Gabriël Malki, bestuurder van Humaan Overijssel. Nadat de gemeente Enschede een onterechte melding bij haar samenwerkingspartners had gedaan, lieten handhavingsdiensten zelfs kinderen observeren en maakten zij foto's van het badkamergebruik om maar ergens een stok te vinden om mee te slaan. Afgelopen woensdag 28 oktober moest Malki tot aan de Raad van State in Den Haag procederen omdat na jaren nog altijd niet duidelijk is hoe de instanties hebben besloten hem door deze gehaktmolen te halen.

En het ergste is dat de overheid al jarenlang wist dat het delen van nationaliteitsgegevens in RIEC-verband onwettig was. Uit een interne brandbrief van de Belastingdienst uit 2022, aangehaald door Binnenlands Bestuur, blijkt dat de fiscus toen al waarschuwde dat er voor het delen van nationaliteitsgegevens in RIEC-verband geen enkele "wettelijke basis" bestond en dat die registraties onmiddellijk moesten worden gewist. Toch wiste de fiscus die onrechtmatige gegevens niet, onder het mom dat ze voor de Archiefwet tot 2028 bewaard moeten blijven.

Iedere minister met ook maar een greintje rechtsstatelijk besef zou na het lezen van het arrest van het gerechtshof en de onthullingen over het geheime 'receptenboek' direct een parlementair of onafhankelijk onderzoek gelasten naar de Twentse ketenpartners. Maar zo werkt het niet bij het CDA en het kabinet-Jetten. Zoals 1Twente het ijzingwekkend samenvat: "Over de gemaakte fouten wordt gezwegen. En ze worden niet hersteld."

Sterker nog: in haar Kamerbrief van 10 september over de aanpak van ondermijning in de zorg roemt CDA-minister Mirjam Sterk de Twentse proeftuin als hét lichtende voorbeeld voor het hele land. Zonder ook maar één woord vuil te maken aan de onschuldig gesloopte zorgondernemers of de onwettige gegevensdeling, schrijft Sterk trots aan de Tweede Kamer: "De resultaten van de proeftuinen Aanpak Zorgfraude in Twente en Hart van Brabant worden al breed gedeeld met gemeenten".

En daar laat de CDA-bewindsvrouw het niet bij. Ze kondigt in dezelfde alinea aan dat zij zorggeld uit het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord uittrekt om "de in Twente ontwikkelde KIT-methode (Kwaliteits- en Integriteitstoets)" bij de gemeenten in heel Nederland te implementeren. Elders in dezelfde brief wijst ze op het "Waarschuwingsregister zorgfraude" waarin gemeenten, zorgkantoren en verzekeraars zoals Menzis elkaar achter de schermen kunnen waarschuwen, en werkt ze aan het wegnemen van belemmeringen om gegevens tussen het zorg- en veiligheidsdomein uit te wisselen.

Zelfs toen de rechtbank Den Haag op 31 juli 2026 in kort geding de zorgkantoren van datzelfde Menzis nog moest terugfluiten en verbood om tijdens lopende Wlz-inkoopprocedures buitenwettelijke Bibob-verplichtingen aan zorgaanbieders op te leggen, trok minister Sterk daar niet de les uit dat Menzis zijn macht misbruikt. Nee, Sterk schrijft in haar Kamerbrief dat zij na dat rechterlijke verbod juist samen met Justitie onderzoekt op welke manier zij het mogelijk kan maken dat Menzis en andere zorgkantoren die Bibob-eisen straks wél kunnen stellen.

Dit is de omgekeerde wereld van het kartelkabinet-Jetten ten voeten uit. Dezelfde CDA-minister Mirjam Sterk die voor 83-jarige ouderen de huishoudelijke hulp achter de voordeur wil schrappen, wier coalitie tegen het behoud van de wijkverpleging en gratis sterven in een hospice stemde en die bij politieke schandalen alle ambtelijke namen achter dikke zwarte AVG-lakstrepen verstopt, tuigt voor kleine Nederlandse zorgondernemers een landelijk sleepnet op waarin één onbewezen verdenking genoeg is om je bedrijf, je huis en je gezondheid te vernietigen.

Een overheid die met een geheim 'receptenboek' en de 'korte-klap-methode' kleine ondernemers zonder rechterlijk vonnis financieel executeert, gedraagt zich niet als een rechtsstaat, maar als een georganiseerde knokploeg. Leg de landelijke uitrol van de Twentse methode door Mirjam Sterk per direct stil, open alle geheime RIEC- en gemeentedossiers, vernietig het ambtelijke 'receptenboek' en geef de ten onrechte kapotgemaakte zorgondernemers vandaag nog volledig eerherstel en volledige schadevergoeding!