VVD, D66 en CDA blokkeren behoud van huishoudelijke zorg en stemmen voor een eigen bijdrage op wijkverpleging voor ouderen

Laten we de feiten uit het officiële stenogram van de Tweede Kamer één voor één langs de meetlat leggen, want het rijtje verworpen en geblokkeerde zorgmoties leest als een aanklacht tegen het sociale geweten van dit minderheidskabinet. Allereerst kwam het voorstel van PVV-Kamerlid Vicky Maeijer (stuk nr. 46) in stemming, een glasheldere uitspraak van de Kamer "over geen eigen bijdrage in de wijkverpleging". Wijkverpleging is precies de zorg waardoor kwetsbare ouderen en chronisch zieken thuis gewassen, verbonden en verzorgd kunnen worden zonder dat ze in een verpleeghuis belanden.

Wie stemden er vóór die motie om de wijkverpleging vrij van een eigen bijdrage te houden? Het stenogram noteert het volledige rijtje: de fracties van "PRO, de SP, 50PLUS, de PvdD, DENK, BBB, Lid Keijzer, Groep Markuszower, de PVV en FVD". En wie stemden ertegen zodat de motie werd verworpen? De coalitiepartijen D66, VVD en CDA, gesteund door Volt, de SGP, de ChristenUnie en JA21. In verkiezingstijd knuffelen ze ouderen, bij de stemmingen slaan ze toe.

Direct daarna volgde de stemming over het voorstel van SP-Kamerlid Sarah Dobbe (stuk nr. 70) "over de huishoudelijke zorg behouden". Nog geen dag eerder had CDA-minister Sterk Kamervragen beantwoord over een 83-jarige vrouw die urenlang uitgedroogd op haar vloer lag, een schrijnend voorbeeld van hoe onmisbaar hulp en een wakend oog achter de voordeur zijn. Toch stemden D66, VVD, CDA, Volt, de ChristenUnie en JA21 tegen de motie om de huishoudelijke zorg overeind te houden, waardoor ook dit voorstel werd weggestemd.

Alsof dat nog niet koud genoeg was, weigerden D66, VVD, CDA, Volt, JA21, BBB, Lid Keijzer en Groep Markuszower om het voorstel van Dobbe (stuk nr. 74) te steunen, dat vroeg om "het geld uit onderbestedingen op de wijkverpleging besteden aan de wijkverpleging". Zelfs zorggeld dat al op de plank ligt voor de wijkverpleging en door personeelsgebrek niet direct is uitgegeven, mag van deze coalitie dus niet gegarandeerd in de wijkverpleging blijven zitten, maar moet kunnen wegvloeien om begrotingsgaten van het kabinet te dichten.

Het meest onthullende moment van de middag brak aan bij de hospice-motie van Maeijer (stuk nr. 47). Die vroeg het kabinet iets waar geen enkel beschaafd mens tegen zou mogen zijn, namelijk "over geen financiële drempels opwerpen die het onmogelijk maken om thuis of in een hospice te sterven". Omdat de uitslag bij handopsteken niet kon worden vastgesteld, vroeg PVV-Kamerlid Vicky Maeijer een hoofdelijke stemming aan. Elk Kamerlid moest dus met naam en toenaam in de microfoon zeggen waar hij of zij stond.

Uit de namenlijst in het plenaire verslag blijkt dat werkelijk alle aanwezige Kamerleden van D66, de VVD en het CDA, aangevuld met de aanwezige leden van JA21, stuk voor stuk tegen riepen. Van CDA-leider Henri Bontenbal tot de zorgwoordvoerders van D66: allemaal stemden ze tegen een motie die terminale patiënten beschermt tegen financiële drempels op hun sterfbed thuis of in een hospice. De uitslag eindigde op exact 73 stemmen voor en 73 stemmen tegen, "zodat de stemmen staken" en er in een volgende vergadering opnieuw moet worden gestemd. Zonder één afwezige coalitiestem staat de menselijkheid op drieënzeventig tegen drieënzeventig.

Precies diezelfde bizarre patstelling van 73 tegen 73 herhaalde zich nog twee keer toen SP-Kamerlid Sarah Dobbe hoofdelijke stemmingen aanvroeg over haar ggz-voorstel (nr. 69, "over het niet meer uit laten maken bij welke zorgverzekeraar je zit voor hoe snel je wordt geholpen in de ggz") en haar kraamzorgvoorstel (nr. 73, "over voldoende dekkende tarieven voor arbeidsvoorwaardenverbeteringen in de kraamzorg"). Ook daar riepen alle aanwezige leden van D66, VVD, CDA en JA21 in koor tegen. Blijkbaar vindt deze coalitie het prima dat jouw postcode en je zorgverzekeraar bepalen hoe lang je op de wachtlijst van de geestelijke gezondheidszorg staat.

En wat deed eenmansfractie Mona Keijzer toen bleek dat de coalitie door die hoofdelijke stemmingen telkens op 73 tegen 73 vastliep? Zij klaagde niet over de harteloze afbraak van de thuiszorg, het hospice of de kraamzorg, maar beklaagde zich bij de Kamervoorzitter over het feit dat ze haar eigen stem moest uitbrengen: "Ik weet dat dit een recht is op grond van de Grondwet, maar het loopt natuurlijk gillend uit de hand hoe we elkaar hier elke dinsdag bezighouden. Ik denk dat ik maar eens samen met de heer Bontenbal ga nadenken over een voorstel." Dat is de Haagse kaasstolp ten voeten uit: niet het lot van een stervende patiënt in een hospice loopt volgens hen uit de hand, maar het feit dat Kamerleden op dinsdagmiddag hoofdelijk met de billen bloot moeten!

Ook voor eenzame ouderen en mensen in nood had de coalitie geen cent over. Het voorstel van Maeijer voor de hulplijn (nr. 48, "over niet bezuinigen op de Luisterlijn") werd verworpen doordat D66, VVD, CDA, PRO, JA21 en Groep Markuszower tegenstemden. En zelfs haar oproep rond beeldvorming over senioren (nr. 49, "over een campagne tegen het beeld dat ouderen een last zouden zijn") werd weggestemd door onder meer D66, VVD, CDA, PRO, de ChristenUnie, JA21, BBB en Groep Markuszower, terwijl het voorstel van Van Brenk en Keijzer (nr. 79, "over maaltijdverstrekking gewoon onder het volledig pakket thuis laten vallen") eveneens sneuvelde door tegenstemmen van D66, VVD, CDA, Volt, SGP, ChristenUnie en JA21.

Nu zul je misschien denken: als D66, VVD en CDA zo meedogenloos de stofkam halen door de wijkverpleging, de huishoudelijke hulp, de maaltijdvoorziening voor ouderen en de Luisterlijn, dan zullen ze de miljardenfraude in de zorgsector wel met ijzeren vuist aanpakken. Afgelopen zondag zei oud-VVD-minister Edith Schippers immers nog dat er jaarlijks mogelijk tien tot twintig miljard euro aan zorggeld weglekt door malafide zorgcowboys en fraudeurs.

Kijk dan eens naar het lot van het voorstel van PVV-Kamerlid Rachel van Meetelen (nr. 51). Dat vroeg het kabinet om "een actieplan met meetbare doelen om frauduleuze zorgbetalingen te stoppen en onterecht betaald zorggeld terug te vorderen". Een kabinet dat op elke euro voor bejaarden beknibbelt, zou zo'n motie met beide handen moeten omarmen. Maar wat gebeurde er? D66, VVD, CDA, Volt, DENK, de ChristenUnie en Groep Markuszower stemden tegen, zodat ook deze anti-fraudemotie werd verworpen! Voor miljarden aan zorgfraude weigert deze coalitie een hard actieplan.

Hetzelfde gebeurde met de oproep van 50PLUS-Kamerlid Van Brenk (nr. 77) "over een regeringscommissaris zorgfraude", die door D66, VVD, CDA, PRO, SP, Volt, PvdD, DENK, SGP, ChristenUnie, Lid Keijzer en Groep Markuszower naar de prullenbak werd verwezen. En toen het voorstel van Dobbe (nr. 71, "over afzien van de verhoging van het eigen risico met €60") door een brede Kamermeerderheid werd aangenomen, bleven D66, VVD, CDA en de Partij voor de Dieren hardnekkig tegenstemmen omdat ze de patiënt per se zestig euro extra eigen risico door de strot willen duwen.

Daarmee ligt het ware gezicht van VVD-minister Sophie Hermans en CDA-minister Mirjam Sterk voor iedereen zichtbaar op tafel. Zodra zorgcowboys met valse declaraties miljarden achteroverdrukken, weigert het kabinet-Jetten een actieplan met meetbare terugvorderingsdoelen. Maar zodra een 83-jarige vrouw hulp in de huishouding nodig heeft, een wijkverpleegkundige aan het bed staat of een doodzieke Nederlander zonder financiële kopzorgen in een hospice wil sterven, staan D66, VVD en CDA vooraan om de rekening bij de burger neer te leggen.

Volgende week moet de Tweede Kamer opnieuw stemmen over de stakende moties op de nummers 47, 69 en 73. Elke kiezer mag tot die tijd onthouden wie er op dinsdag 27 oktober met droge ogen tegen een drempelloos sterfbed in een hospice en tegen betaalbare wijkverpleging hebben gestemd. Zuinig schatkistbeheer heeft hier niets mee te maken: het kabinet haalt het geld simpelweg bij weerloze ouderen en patiënten vandaan.

Een samenleving laat haar beschaving zien aan de manier waarop zij zorgt voor haar ouderen, haar zieken en haar stervenden. Dat D66, VVD en CDA bij de VWS-begroting tegen het behoud van de huishoudelijke zorg en tegen het vrijwaren van de wijkverpleging van een eigen bijdrage stemmen, terwijl ze een meetbare jacht op zorgfraudeurs blokkeren, is een politieke schandvlek van jewelste. Pak de fraudeurs aan en blijf met je vingers van de wijkverpleging en het hospice af.