CDA militariseert de burger: eerst Boswijks dienstplichtplan, nu 130.000 burgerreservisten als 'tweede schil' om de krijgsmacht

De Tweede Kamer steunde dinsdag een CDA-motie om binnen vier jaar 130.000 burgerreservisten op te leiden, meldt de NOS. Ze moeten de hulpdiensten bij rampen en crises ondersteunen, vooral in de eerste drie dagen. Politie, leger en hulpdiensten kunnen het werk dan namelijk niet alleen aan, is de verwachting. Er komen drie specialismen: techniek, logistiek en veiligheid. Denk aan monteurs, chauffeurs en beveiligers.

De organisatie BurgerReserve heeft dit jaar ongeveer duizend Nederlanders getraind. De kosten worden betaald door bedrijven en particulieren. De Kamer vraagt het kabinet alleen om in natura bij te dragen, door oefenterreinen en lesruimtes van Defensie kosteloos beschikbaar te stellen. Het kabinet heeft al laten weten die wens te delen. De overheid int elk jaar honderden miljarden aan belastingen, maar voor de eigen crisiszorg moet de burger zelf opdraaien.

Het is niet de eerste keer dat Den Haag de verantwoordelijkheid bij de burger legt. Vorig jaar startte de overheid al de campagne Denk vooruit, waarin Nederlanders werd gevraagd zich voor te bereiden op een noodsituatie. Zorg zelf voor water, eten en een radio. Nu komt de volgende stap: train jezelf, betaal het zelf of laat je werkgever het betalen, en sta klaar als het misgaat.

Het Sociaal en Cultureel Planbureau noemt als mogelijke crises oorlog, klimaatgevolgen en IT-storingen, en wijst op de spanning in de wereld. Allemaal reden om de politie, de brandweer en de krijgsmacht op orde te brengen, zou je zeggen. In plaats daarvan bouwt het CDA een vrijwillige schaduwdienst, en noemt dat weerbaarheid.

Let ook op de woorden. Deze burgerreservisten moeten volgens de NOS "een soort tweede schil" vormen om de krijgsmacht. Dat is geen burenhulp bij een overstroming meer. Dat is een structuur die nauw tegen Defensie aan schuurt, en die wordt opgebouwd door de partij van de staatssecretaris die de dienstplicht wil herzien.

Want dat is precies wat Boswijk van plan is. Volgens Hart van Nederland wil hij de opkomstplicht binnen drie jaar vervangen door een selectieve oproep, waarbij jongeren van 18 tot 27 jaar kunnen worden opgeroepen voor drie tot zes maanden. Weigeren kan mogelijk worden bestraft. Eerst de dienstplicht in de steigers, nu een burgerreserve van 130.000 man: het CDA militariseert de samenleving in kleine stapjes.

Boswijk zegt zelf het vrijwillige model zo lang mogelijk te willen behouden. Zo lang mogelijk. Dat is geen belofte, dat is een houdbaarheidsdatum. Wie vandaag een vrijwillige reserve opbouwt, heeft morgen een lijst met namen, specialismen en adressen klaarliggen. En wie bepaalt straks wanneer die reservisten worden ingezet, en waarvoor?

Daar hoor je niemand over. Geen woord over het gezag, geen woord over de grenzen. Juist in een tijd waarin het kabinet nationale veiligheid als dekmantel gebruikt voor steeds verdergaande bevoegdheden, verdient dat een stuk meer argwaan dan de Kamer nu toont.

Nee. Een samenleving die zichzelf kan redden als de stroom uitvalt of de dijk breekt, is een sterke samenleving. Buren helpen buren, en dat hebben Nederlanders altijd gedaan, zonder motie en zonder uniform. Maar dat is iets anders dan een door de overheid georganiseerde reserve die een schil rond de krijgsmacht vormt, terwijl de overheid haar eigen kerntaken uitbesteedt aan vrijwilligers en sponsors.

De eis is daarom helder. Het kabinet moet eerst zijn eigen basistaken financieren: genoeg agenten, genoeg brandweer, een krijgsmacht die op orde is. Elke burgerreserve moet wettelijk vrijwillig blijven, zonder registratieplicht en zonder sluipende weg naar dienstplicht. En Boswijk moet de Kamer klip en klaar beloven dat er van een verplichte reserve nooit sprake zal zijn.

Een staat die zijn burgers vraagt zelf voor hun veiligheid te zorgen, moet eerst uitleggen waar al dat belastinggeld blijft.