Schande in Den Haag: de gemeente noemt dakloze moeders 'zelfredzaam', het Rode Kruis moet ze met hun kinderen in hotels stoppen

Ik verzin dit niet. Het staat in een brief die het Rode Kruis op donderdag 8 oktober aan de Haagse gemeenteraad stuurde. En het is ronduit beschamend.

In heel 2025 bood het Rode Kruis in Den Haag noodopvang aan 15 gezinnen. Dit jaar staat de teller nu al op 33, schrijft de hulporganisatie in haar inbreng voor het commissiedebat. Ruim twee keer zoveel, en het jaar is nog niet eens om.

Vorig jaar kon het Rode Kruis zo'n gezin meestal snel doorschuiven naar de gemeente. Nu lukt dat niet meer. Het gaat volgens het Rode Kruis grotendeels om gezinnen die geen toegang krijgen tot de Wmo-opvang van de gemeente.

Waarom niet? Omdat het Daklozenloket ze afwijst op het zelfredzaamheidscriterium. Wie een kennis heeft met een stuk vloer, heeft immers 'onderdak'.

Hoe dat er in het echt uitziet, vertellen twee coördinatoren van het Rode Kruis aan het AD. Een vader die gewoon werkt en een woning zoekt, slaapt met zijn gezin al maanden bij een kennis. "Zonder matras", zegt coördinator Cootje Linssen. Een moeder met kinderen kreeg geen opvang omdat ze zelfredzaam zou zijn. Ze moest "eerst maar zoeken in haar eigen netwerk".

Het Rode Kruis heeft niet eens eigen opvang. Het huurt kamers in commerciële hotels, regelt een boodschappenkaart en een hygiënepakket, en zoekt dan verder. Een noodhulporganisatie die je kent van rampgebieden, plukt nu in de eigen hofstad gezinnen van straat.

En let op wie er aanklopt. Vroeger waren dat volgens het Rode Kruis vooral mensen zonder geldige verblijfspapieren. Nu is een steeds groter deel Nederlands-gedocumenteerd: gewone burgers die zijn afgewezen of op een wachtlijst staan.

Het wrange is dat Den Haag het allemaal plechtig heeft beloofd. Bij de afdoening van de motie 'Geen kind op straat' op 8 april 2025 liet het college weten dat dat principe van kracht blijft. Dat schrijft het Rode Kruis er zelf bij. In de praktijk ziet de organisatie juist een forse toename van Nederlandse gezinnen met minderjarige kinderen die op informele opvang zijn aangewezen.

Den Haag nam een motie aan. Het Rode Kruis betaalt de hotelkamer.

Het wordt nog erger. Het Rode Kruis beschrijft een gezin dat al ruim vijf maanden in tijdelijke opvang zit, maar buiten de Wmo valt en al die tijd geen postadres heeft. Gevolg: geen zorgverzekering, geen Ooievaarspas, geen toegang tot regelingen als Stichting Leergeld. Kinderen zonder zorgverzekering, in de stad van het Binnenhof.

Ondertussen telde Den Haag volgens het Rode Kruis bij de recente ETHOS-telling ruim 7.000 dakloze volwassenen, jongeren en kinderen. Het college zegt dat die mensen opvang verdienen. Mooi. Maar wie aanklopt met twee kinderen en een kennis met een woonkamer, wordt weggestuurd.

Ik ben het niet in alles eens met het Rode Kruis. De organisatie wil ook dat de winteropvang openstaat voor iedereen, "ongeacht juridische status". Dat is de verkeerde volgorde. Wie geen verblijfsrecht heeft, hoort terug naar het land van herkomst, niet op kosten van de Haagse belastingbetaler in de opvang.

Maar op het belangrijkste punt heeft het Rode Kruis gewoon gelijk. Het vraagt de raad om "kritisch te kijken naar het zelfredzaamheidscriterium m.n. wanneer minderjarige kinderen betrokken zijn". Dat is nog beleefd uitgedrukt. Een gemeente die Nederlandse kinderen op een kale vloer laat slapen en dat 'zelfredzaam' noemt, schiet in haar meest basale taak tekort.

Het Haagse college moet het zelfredzaamheidscriterium voor gezinnen met kinderen per direct schrappen. Elk gezin dat nu bij het Rode Kruis in een hotel zit, hoort deze week een plek van de gemeente te krijgen. Een belofte als 'Geen kind op straat' maak je waar, of je maakt hem niet.