Hermans laat je eigen risico naar 400 euro stijgen en daarna elk jaar verder, en geen enkele Kamerfractie hield het tegen

Het lijkt een klein bedrag, 15 euro. Maar de echte klap zit in wat minister Sophie Hermans (VVD) van Volksgezondheid erbij heeft geregeld. Sinds 2017 lag het eigen risico vast op 385 euro. Die bevriezing is voorbij. Volgens de NOS stijgt het bedrag vanaf nu weer elk jaar mee met de zorgkosten. Automatisch. Zonder dat iemand er nog een besluit over hoeft te nemen.

Het kabinet wilde eerst zelfs naar 460 euro. Daar was geen meerderheid voor, dus werd het 400 plus de jaarlijkse indexering. Omdat de wetswijziging vóór 1 oktober door beide Kamers moest, had elke fractie het kunnen vertragen door een wetgevingsoverleg aan te vragen. Niemand deed het.

Alleen de SP eiste dat Hermans naar de Kamer kwam om het uit te leggen. PRO is ook tegen, maar vond het zinloos om iets te doen omdat een meerderheid er volgens de partij "hoogstwaarschijnlijk toch" mee zou instemmen. Een oppositiepartij die tegen is, maar niet eens de moeite neemt om het te proberen. Zo voer je geen oppositie, zo geef je je bij voorbaat gewonnen. En de partijen die in de campagne zeiden op te komen voor de gewone Nederlander, zwegen.

Het eigen risico treft niet iedereen gelijk. Wie gezond is, merkt er weinig van. Maar de chronisch zieke, de oudere met een slechte heup, de ouder van een kind dat vaak naar het ziekenhuis moet: die betalen het volle bedrag, jaar in jaar uit, vaak al in de eerste maanden van het jaar. Het eigen risico is in de praktijk een boete op ziek zijn. En die boete wordt nu voor het eerst in bijna tien jaar zwaarder.

En het komt niet alleen. De zorgpremie stijgt volgend jaar volgens Independer met zo'n 150 euro per persoon, de grootste stijging ooit, naar ruim 2.000 euro per jaar. Voor de werkende middenklasse, die net te veel verdient voor zorgtoeslag, komt alles bovenop elkaar. We schreven al eerder hoe werkenden er door dit kabinet op achteruitgaan. Dit is de volgende hap.

Dit jaar wel. Dat is precies de truc. En die indexering is geen kleinigheid: de zorguitgaven groeien volgend jaar volgens de ramingen met meer dan 3 procent, vooral door hogere lonen en prijzen. Stijgt het eigen risico elk jaar mee in dat tempo, dan is het binnen een paar jaar weer tientallen euro's duurder. Een bescheiden stap nu, zodat niemand de straat op gaat, en een automatisme voor de jaren daarna, zodat niemand er ooit nog over hoeft te stemmen. Zo hoeft er nooit meer een minister voor de camera te verantwoorden waarom het eigen risico omhoog gaat. Het gaat gewoon. Elk jaar weer.

En het argument dat een hoger eigen risico de premie drukt? Kijk naar volgend jaar. Het eigen risico gaat omhoog én de premie stijgt met een record. De burger betaalt aan beide kanten.

De Tweede Kamer neemt een motie aan die de automatische indexering schrapt. Elke verhoging van het eigen risico moet voortaan gewoon elk jaar opnieuw door de Kamer worden goedgekeurd, met naam en toenaam. En Hermans rekent openbaar voor hoe hoog het eigen risico in 2030 ligt als ze haar gang mag gaan.

Het kabinet-Schoof wilde het eigen risico halveren. Het kabinet-Jetten levert een eigen risico dat elk jaar duurder wordt, en een Kamer die erbij stond en niets deed.