Financieel fiasco bij BIJ1: ruim twee ton moet terug naar Den Haag

De partij heeft geen volledige en controleerbare financiële verantwoording aangeleverd. Wie overheidssubsidie ontvangt, moet precies laten zien hoe dat geld is besteed. Volgens het ministerie heeft BIJ1 niet voldaan aan die wettelijke verplichting.

Demissionair minister Frank Rijkaart heeft de subsidie daarom vastgesteld op nihil. Dat betekent dat de partij geen recht heeft op het bedrag over 2024. Het volledige voorschot moet worden terugbetaald aan de staat.

Het besluit is genomen na advies van de Commissie toezicht financiën politieke partijen. Die commissie ziet toe op de naleving van de Wet financiering politieke partijen. Politieke partijen ontvangen jaarlijks miljoenen euro’s aan publieke middelen. Daar staan strikte voorwaarden tegenover. Denk aan transparantie over inkomsten, giften, schulden en uitgaven.

In een toelichting stelt het ministerie dat BIJ1 de wettelijke aanlevertermijn heeft overschreden. Ook daaropvolgende hersteltermijnen werden niet gehaald. De documenten die uiteindelijk zijn ingediend, bevatten volgens het ministerie gebreken. Daardoor kon niet worden vastgesteld hoe het belastinggeld is besteed.

Het ministerie spreekt van „het overschrijden van de wettelijke aanlevertermijn, het herhaaldelijk niet-naleven van de daarop volgende hersteltermijnen en het feit dat de – na de laatst gestelde termijn – ingediende aanvraag gebreken bevat.”

BIJ1 verdween in 2023 uit de Tweede Kamer. Toch had de partij in 2024 nog recht op subsidie via een wettelijke afbouwregeling. Die regeling is bedoeld om partijen na zetelverlies de tijd te geven hun organisatie gecontroleerd af te bouwen. Ook in die fase gelden dezelfde eisen voor financiële verantwoording.

Uiterlijk 1 juli moet een partij alle vereiste stukken indienen. Volgens het ministerie heeft BIJ1 dat niet gedaan. Van de twintig partijen die subsidie ontvingen over 2024, leverden negentien uiteindelijk een correcte verantwoording aan. Alleen BIJ1 voldeed niet aan de voorwaarden.

De huidige terugvordering staat niet op zichzelf. In eerdere jaren ging het ook mis. Voor de subsidiejaar 2021, 2022 en 2023 werd de subsidie lager vastgesteld vanwege ontbrekende of onvolledige documenten. In 2023 moest de partij al circa 128.000 euro terugbetalen. Toen ontbrak een goedkeurende accountantsverklaring voor activiteiten van het wetenschappelijk instituut, de jongerenorganisatie en een buitenlandinstelling.

Volgens het ministerie zijn alle eerder teruggevorderde bedragen uiteindelijk terugbetaald. In 2023 werd een verlaagd subsidiebedrag bovendien verrekend met de laatste 20 procent van de uitbetaling.

BIJ1 werd landelijk bekend onder leiding van Sylvana Simons en staat momenteel onder leiding van Tofik Dibi. De partij profileert zich op haar website met uitspraken als „politici de welvaart extreem oneerlijk verdelen” en stelt te staan voor „radicaal eerlijk delen”.