Eelco Heinen heeft de oplossing. Dat zegt hij tenminste zelf. "Ik denk dat ik een puzzel heb die op breed draagvlak kan rekenen", vertelde de VVD-minister van Financiën woensdag aan BNR over het miljardengat in zijn box 3-plannen. Wie dat moet betalen, vertelt hij er niet bij. Niet aan de Kamer, niet aan de partijen die hij nodig heeft, en niet aan jou, terwijl jouw spaargeld in het vorige plan de rekening kreeg. Het gat is geen kleingeld. Volgens BNR gaat het op langere termijn om 7,7 miljard euro. Het kabinet wil in de nieuwe box 3 de winst op je aandelen pas belasten als je ze verkoopt, in plaats van elk jaar de koerswinst op papier. Dat kost geld, en dat geld moet ergens vandaan komen.
Hoe Heinen dat gat eerst wilde dichten, staat zwart op wit: hij greep naar het spaargeld. In het kabinetsplan van 29 september ging het heffingsvrij vermogen op 1 januari 2027 bijna door de helft, van €59.357 naar €30.846 per persoon. Volgens de eigen
antwoorden van het kabinet aan de Kamer zouden daardoor ongeveer 1,2 miljoen mensen extra box 3 gaan betalen, met een gemiddelde aanslag van €90.
En vanaf 2028 wilde het kabinet het rendement dat je in de nieuwe box 3 belastingvrij houdt,
verlagen van €1.800 naar €1.000. De miljonair met zijn belastingadviseur voelt dat nauwelijks. De gepensioneerde met een buffer en de zzp'er die zijn eigen oude dag bij elkaar spaart, voelen het wel.
Maak het concreet. Een alleenstaande met €45.000 op de spaarrekening betaalt nu geen box 3. Volgens het plan van 29 september zou dat in 2027
ongeveer €65 per jaar worden. Het spaargeld groeit geen euro harder, maar de fiscus komt wel langs, omdat Den Haag de streep heeft verlegd.
Heinen claimt een meerderheid voor een plan dat niemand heeft gezien
Daar trapte de Kamer niet in. Bij de Algemene Financiële Beschouwingen nam ze moties aan over die dekking. Staatssecretaris Eelco Eerenberg (D66) schreef op 9 oktober in een
brief aan de Kamer dat de Kamer daarmee "een duidelijk signaal" had gegeven, en dat het kabinet een "aangepaste dekking" zou opnemen. Volgens BNR trok Heinen het plan met de spaarders daarna weer in.
Dus is er nu een nieuwe oplossing. Alleen heeft niemand haar gezien. PRO, Volt, JA21, BBB, ChristenUnie en 50PLUS hebben volgens
BNR nog geen dekkingsvoorstel onder ogen gehad. PRO-Kamerlid Luc Stultiens: "We wachten al een half jaar op een serieus voorstel met dekking en het verbaast mij hoe rommelig het verloopt."
ChristenUnie-leider Mirjam Bikker zat woensdagochtend nog bij premier Rob Jetten en Heinen aan tafel. Na afloop zei ze dat het dekkingsvoorstel nog niet met haar was gedeeld. Zelfs JA21, dat maar al te graag met dit kabinet meepraat, voelt zich overvallen. Kamerlid Michiel Hoogeveen: "Het voelt nu alsof we voor een voldongen feit worden geplaatst."
Een minister die een meerderheid claimt voor een plan dat die meerderheid nooit heeft gezien, verkoopt de Kamer een kat in de zak, en de spaarder mag hem straks afrekenen.
En Heinen weet heel goed wat hij beloofd heeft. Op vrijdag 2 oktober stuurde hij zijn box 3-wijziging zonder sluitende dekking naar de Raad van State. Bij WNL zei hij daarover, volgens
De Belegger: "Ik neem hier een risico, maar ik laat niet gebeuren dat we al die normale spaarders een belasting laten betalen die niemand wil." Mooie woorden. Zolang hij niet laat zien waar het geld vandaan komt, zijn het ook niet meer dan woorden.
Het huis en de erfenis blijven veilig, raad eens wie overblijft
Waar het geld dan wel vandaan komt, laat Heinen raden. BNR-verslaggever Leendert Beekman wist alleen dat de dekking "binnen het bredere vermogensdomein" moet worden gevonden. Het huis moet ongemoeid blijven, en ook aan de erf- en schenkbelasting wil de VVD volgens hem niet.
Haal het huis en de erfenis uit dat vermogensdomein, en kijk wat er overblijft. Spaargeld. Beleggingen. Het potje dat een zzp'er opzij zet omdat hij geen pensioenfonds heeft. Precies de plekken waar het kabinet de vorige keer ook al ging graven.
En vergeet niet waarom dat gat er is. De box 3-wet ligt nu in de Eerste Kamer en stuit daar op verzet, "onder meer van de VVD", schrijft BNR. Heinens eigen partij wil dat koerswinst op aandelen pas bij verkoop wordt belast, en dat kost de staatskas volgens het
ANP de komende jaren vele miljarden.
De VVD bestelde de korting voor de belegger, en de kleine spaarder moest de rekening betalen. De voorstellen die er tot nu toe lagen, haalden volgens het ANP geen meerderheid, "mede doordat de rekening deels bij kleinere spaarders werd gelegd". Heinens VVD laat opnieuw zien wat ze is: een onbetrouwbare verraderspartij die de spaarder als pinautomaat gebruikt.
Heinen zal zeggen dat je een akkoord niet via de radio sluit, en dat de partijen zijn plan maandag gewoon krijgen. Dan had hij woensdag zijn mond moeten houden. Wie de buitenwereld vertelt dat de puzzel rond is, terwijl de partijen die moeten tekenen niets hebben gezien, zet ze onder druk om te slikken wat er komt. Hoogeveen zei het zelf al: een voldongen feit.
Leg de rekening op tafel en blijf van het spaargeld af
De klok tikt. Uiterlijk maandag moeten de nieuwe dekking en het spoedadvies van de Raad van State naar de Tweede Kamer. Op donderdag 12 november stemt de Kamer over het Belastingplan,
meldde BNR, en het kabinet wil dat de box 3-wijziging tegelijk wordt afgestemd. Eerenberg schreef zelf dat de Kamer daardoor "een beperkte tijd" krijgt. Tien dagen dus, voor een plan van miljarden dat jou geld kan kosten.
Heinen moet zijn dekking vandaag openbaar maken. Niet maandag tussen een stapel Kamerstukken, niet na nog een overleg op het Catshuis, maar nu, voor iedere fractie en iedere spaarder. Wie zegt dat hij een meerderheid heeft, kan ook laten zien waarvoor. Geheimzinnig doen over andermans spaargeld is minachting voor de burger die het bij elkaar heeft gespaard.
En de uitkomst moet zijn dat er geen euro extra van de spaarder afgaat. Geen lagere vrijstelling, geen kleiner belastingvrij rendement, geen sluiproute via de achterdeur. Box 3 op het spaargeld van gewone mensen hoort niet duurder te worden. Hij hoort te verdwijnen.
Heinen heeft een puzzel, zegt hij. Jij hebt een spaarrekening. Zolang de minister niet vertelt welk stukje uit jouw spaarrekening komt, weet je hoe het de vorige keer afliep.
Wil je meteen weten wie het plan van Heinen moet betalen? Schrijf je in voor de gratis nieuwsbrief van Box3Wacht, de rekensite van DDS.