Hugo de Jonge heeft nergens spijt van: bezoekverbod ‘onvermijdelijk’ en coronacensuur ‘belangrijk’

Het bezoekverbod in verpleeghuizen was volgens hem ‘onvermijdelijk’. De aanpak van vermeende desinformatie was belangrijk. En het coronatoegangsbewijs was volgens De Jonge niet bedoeld om de vaccinatiegraad te verhogen, zo meldde DDS eerder vandaag.

Werkelijk waar: na alles wat er is gebeurd, staat de voormalige coronaminister er nog altijd alsof hij vooral een bijzonder ingewikkelde managementklus tot een goed einde heeft gebracht.

Laten we beginnen met het bezoekverbod in verpleeghuizen. Dat was geen abstract beleidsinstrument.

Dat betekende dat kwetsbare ouderen weken- en soms maandenlang hun kinderen en kleinkinderen niet konden zien. Mensen raakten geïsoleerd, vereenzaamden en stierven in sommige gevallen zonder hun naasten naast zich.

De overheid kan in een acute crisis harde maatregelen nemen. Maar juist bij zulke ingrijpende besluiten hoort achteraf een meedogenloze evaluatie.

Waren er alternatieven? Werd maatwerk voldoende onderzocht? Had bescherming ook gekund zonder iedere bewoner hetzelfde regime op te leggen?

‘Onvermijdelijk’ is geen evaluatie. Het is een bezweringsformule waarmee een oud-minister iedere verantwoordelijkheid buiten zichzelf plaatst.

Minstens zo verontrustend is De Jonges verdediging van de aanpak van ‘desinformatie’. Natuurlijk circuleerde tijdens corona aantoonbare onzin. Dat gebeurt tijdens iedere crisis.

Maar de overheid ging veel verder dan het corrigeren van controleerbaar valse beweringen.

Critici van lockdowns, schoolsluitingen, mondkapjes, vaccinatiepaspoorten en bijwerkingen werden op één hoop gegooid met fantasten. Sociale media verwijderden of beperkten berichten. Wetenschappers en artsen die afweken van de officiële lijn werden verdacht gemaakt.

De Jonge vindt het nog altijd belangrijk dat die desinformatie werd aangepakt.

Maar wie bepaalde wat ‘desinformatie’ was?

Dezelfde overheid die zelf voortdurend van standpunt wisselde. Dezelfde bestuurders die beweerden dat maatregelen noodzakelijk waren en later moesten erkennen dat de wetenschappelijke onderbouwing soms dun, onzeker of onvolledig was.

En dan het coronatoegangsbewijs. De Jonge zegt dat een hogere vaccinatiegraad niet het doel was.

Misschien stond er in een beleidsnota een andere formele hoofddoelstelling. Maar iedere Nederlander die die periode bewust heeft meegemaakt, weet wat het systeem in de praktijk deed.

Wie niet gevaccineerd of recent hersteld was, moest zich voortdurend laten testen om aan het normale maatschappelijke leven te kunnen deelnemen. Naar een restaurant, evenement of andere locatie gaan werd afhankelijk van een QR-code.

Dat creëerde druk. Geen denkbeeldige druk, maar sociale en praktische dwang.

Je kunt niet eerst het dagelijks leven voor ongevaccineerden steeds moeilijker maken en jaren later doen alsof dit niets met vaccinatiedrang te maken had.

De parlementaire enquête is niet bedoeld om oud-bewindslieden gelegenheid te geven hun schoongemaakte memoires hardop voor te lezen.

Zij moet blootleggen hoe besluiten werkelijk tot stand kwamen, welke waarschuwingen werden genegeerd, hoe grondrechten werden afgewogen en hoe de overheid omging met onwelgevallige informatie.

De Jonges zelfverzekerde verdediging bewijst hoe noodzakelijk dat onderzoek is.

Niet omdat iedere coronamaatregel per definitie verkeerd was. Wel omdat machtige bestuurders blijkbaar nog steeds niet begrijpen dat zogenaamde goede bedoelingen geen vrijbrief zijn voor censuur, uitsluiting en collectieve vrijheidsbeperking.

Zonder eerlijke erkenning van wat er misging, gebeurt bij de volgende crisis precies hetzelfde. Waarschijnlijk sneller, technocratischer en met nóg minder ruimte voor tegenspraak.