Jetten noemt extreemrechtse demonstranten 'schreeuwers', maar protest dat zijn speech stillegde 'hoort erbij'

Links mag schreeuwen. Rechts wordt weggezet.

Jetten had het zondag in Amsterdam over het protest op het Malieveld, waar volgens hem "walgelijke extreemrechtse leuzen en zelfs Hitlergroeten" te zien waren, meldt de NOS. Daartegenover zette hij D66, de partij van de optimisten.

Een Hitlergroet is walgelijk. Punt. Wie die brengt, verdient geen millimeter begrip.

Maar Jetten gebruikt de ergste figuren om een veel grotere groep in een hoek te zetten. Vorige week sprak hij al over leuzen die "een paar jaar geleden echt ondenkbaar waren", zonder te zeggen wie hij bedoelde. DDS liet toen zien hoe Jetten werkt met insinuaties in plaats van feiten. Het trucje is steeds hetzelfde. Noem de ergste figuren, en laat iedereen die boos is op dit kabinet daarbij horen. De boer die protesteert tegen stikstofregels, de moeder die zich zorgen maakt over een azc in haar dorp, de gepensioneerde die zijn koopkracht ziet verdampen: ze worden allemaal een beetje verdacht.

En toen, zondag in de RAI. Activisten van Extinction Rebellion verstoorden de speech van de premier, uit protest tegen wapenleveranties aan Israël en subsidies voor fossiele brandstoffen. Ze bleven lawaai maken ondanks waarschuwingen. De beveiliging haalde Jetten van het podium, meldt Hart van Nederland. Van de vijf activisten binnen waren er drie D66-lid.

Jetten bleef mild: "Dit protest hoort er ook bij." DDS beschreef de chaos in de RAI al uitgebreid.

Leg die twee uitspraken naast elkaar. Mensen die zijn eigen congres platleggen, horen erbij. Demonstranten op het Malieveld zijn schreeuwers. Dat is geen principe. Dat is sorteren op wie je aanhang is.

Stel je voor dat rechtse demonstranten de speech van een minister hadden stilgelegd. Dan was het geen protest geweest dat "erbij hoort", maar een aanval op de democratie. Dat weet iedereen.

En "wij krijgen meer voor elkaar"? Jetten leidt een minderheidskabinet dat voor zijn begroting bij de oppositie moet bedelen. Het uitgelekte aanbod laat zien wat dat kost: de bezuinigingen op WW en WIA gaan van tafel om Pro en Volt binnen te halen, en de rekening gaat naar "vermogenden". Dat is niet voor elkaar krijgen. Dat is inleveren om te mogen blijven zitten. En de 100.000 woningen die hij voor volgend jaar belooft, moeten er eerst nog komen.

Hij noemde extreemrechts, en over Hitlergroeten valt niet te twisten. Maar een premier kiest zijn woorden. Wie de ene groep demonstranten wegzet en de andere groep een plek in de democratie geeft, laat zien met welke bril hij kijkt.

En die bril kennen miljoenen Nederlanders inmiddels. Ze horen van Den Haag steeds vaker dat hun boosheid verdacht is. Zo praat je niet met je burgers. Zo praat je over ze.

Jetten moet één maat hanteren. Wat hij bij zijn eigen congres "erbij" vindt horen, hoort ook bij boze boeren, bezorgde buurtbewoners en critici van zijn kabinet. Wie over de grens gaat, links of rechts, moet worden aangepakt. En wie gewoon boos is op het beleid, verdient een antwoord, geen etiket.

Tot die tijd is "schreeuwers" vooral een woord dat iets zegt over de man die het gebruikt.