Jesse Klaver aast met zijn ‘miljonairsbelasting’ van 45 procent ook op de ondernemer die van zijn eigen pensioengeld leeft

Het is de klassieke jaloeziepolitiek van PRO en Volt: je doet net alsof je uitsluitend op een handjevol superrijken met een jacht in Monaco jaagt, zodat de coalitie van D66, CDA en een wankelende VVD je belastingverhoging zonder al te veel gezichtsverlies kan slikken. Maar in Goedemorgen Nederland bij WNL legde Marijke Vuik op tafel wie er in de echte wereld óók in dat vizier lopen.

Ondernemers bouwen hun oude dag namelijk heel anders op dan ambtenaren of werknemers in een gespreid cao-bedje. De een houdt privé spaargeld aan, de ander koopt aandelen of steekt zijn zuurverdiende winst in een verhuurd pand dat tot zijn privévermogen in box 3 behoort. Voor zelfstandigen die zo voor hun oude dag zorgen, vervult dat vermogen straks precies dezelfde functie als het aanvullend pensioen van een werknemer in loondienst. Over het goedkope stempel dat politiek Den Haag daarop drukt, zei Vuik dan ook terecht: “Om dat dan de miljonairsbelasting te noemen, daar heb ik wel wat moeite mee”.

Pak het ingediende amendement van Jesse Klaver en Volt-leider Laurens Dassen er maar eens bij. Wie in die wettekst zoekt naar een harde vermogensgrens van één miljoen euro, kan bladeren tot hij een ons weegt. De tabel kijkt namelijk helemaal niet naar de omvang van je vermogen op zich, maar naar het belastbare jaarinkomen uit sparen en beleggen in box 3.

Over de eerste 80.578 euro aan belastbaar box 3-inkomen blijft het tarief in het voorstel van PRO en Volt op een toch al forse 36 procent staan. Maar over elke euro boven die grens van 80.578 euro willen Klaver en Dassen vanaf de beoogde ingangsdatum van 1 januari 2029 maar liefst 45 procent belasting heffen. De Tweede Kamer moet er nog over stemmen, maar de roofbouw staat alvast zwart op wit uitgetekend.

Laten we die cijfers van Klaver en Dassen gewoon eens nuchter en feitelijk doorrekenen, zonder politieke rookgordijnen. Valt van jouw jaarlijkse box 3-inkomen precies 10.000 euro in die voorgestelde hoogste schijf boven de 80.578 euro, dan tik je over dat stuk 4.500 euro af bij de Belastingdienst in plaats van 3.600 euro. Dat kost je in dat jaar op die tienduizend euro dus direct 900 euro extra, terwijl het tarief over het deel onder de grens door dit amendement niet verandert. Uit alleen het gegeven dat iemand twee ton op de spaarrekening heeft staan, volgt dus niet dat hij in de topschijf valt.

Klaver en Dassen geven in hun eigen schriftelijke toelichting zelf een rekenvoorbeeld. Bij een gemiddeld rendement van 6 procent komen zij uit op ruim 1,3 miljoen euro aan beleggingen voordat een burger met zijn jaarlijkse rendement in de schijf van 45 procent belandt. Daarom beweren de indieners dat hun maatregel vrijwel uitsluitend vermogende mensen raakt. En natuurlijk: een ondernemer die voor ruim 1,3 miljoen euro aan beleggingen heeft opgebouwd, is niet armlastig.

Maar het propagandistische woord ‘miljonair’ vertelt alleen welk bedrag er op één moment op papier staat. Het vertelt niet hoeveel decennia een gezin van dat bedrag moet leven. Voor een ondernemer van zestig die na veertig jaar zwoegen zijn timmerfabriek, garage of installatiebedrijf verkoopt, is die beleggingsportefeuille geen speelgeld voor erbij, maar de pot waar hij, naast zijn eventuele AOW, de rest van zijn leven van moet rondkomen. Zijn verkochte klantenbestand levert hem geen nieuwe facturen meer op, en de monteurs voor wie hij jarenlang het salaris en de pensioenpremie betaalde, maken straks echt geen maandelijkse uitkering naar hun oud-werkgever over.

Zet eens twee buren naast elkaar die op dezelfde ochtend voor het laatst naar hun werk fietsen. De ene buurman gaat na veertig jaar in loondienst met pensioen en ontvangt via zijn pensioenfonds levenslang een uitkering. De andere buurman heeft zijn bedrijf verkocht en beheert zijn oudedagsvoorziening privé op een beleggingsrekening in box 3. Van buiten zie je twee gelijke pensionado’s, maar op het aangiftebiljet van Jesse Klaver wordt de man die zijn hele leven eigen risico heeft gedragen ineens behandeld als een melkkoe die in een goed beursjaar 45 procent van zijn belastbare rendement bóven de schijfgrens mag inleveren.

Nu moet je de feiten altijd scherp houden: een formele pensioenaanspraak wordt door dit amendement geen box 3-belegging. Zelfstandigen kunnen onder voorwaarden fiscaal vriendelijk een lijfrente opbouwen en sommige beroepsgroepen vallen onder een verplicht pensioenfonds. Wie dus zou roepen dat Klaver bij élke zzp’er 45 procent van het pensioen weghaalt, overdrijft. Maar de kernvraag waar Den Haag omheen draait, is waarom een ondernemer die zijn pensioengeld privé in box 3 heeft opgebouwd wél als speculant wordt aangeslagen.

Want waarom stopt niet elke ondernemer zijn spaarpot braaf in een vastgezette lijfrente? Omdat een echte ondernemer in tegenstelling tot een Haagse politicus geen gegarandeerd inkomen of vorstelijk wachtgeld heeft. Als er een economische klap komt, als een grote klant failliet gaat of als de ondernemer zelf ziek wordt, moet hij direct bij zijn eigen reserves kunnen om zijn gezin en zijn zaak overeind te houden. Die vrijheid om onderweg over je eigen kapitaal te beschikken is de kurk waarop het midden- en kleinbedrijf drijft.

Zodra zo’n ondernemer aan het einde van de rit zijn bedrijf heelhuids naar de eindstreep heeft gebracht, doet politiek Den Haag alsof die hele voorgeschiedenis van zestigurige werkweken en persoonlijke aansprakelijkheid nooit heeft bestaan. Dan kijkt Jesse Klaver alleen nog naar het eindbedrag op de beleggingsrekening en roept hij dat de breedste schouders maar weer moeten dokken.

In hun toelichting schermen Klaver en Dassen ermee dat zij met de opbrengst van hun vermogensgreep de lasten in box 1 met 1,5 miljard euro minder willen laten stijgen. Daarvoor willen ze de maximale algemene heffingskorting met 180 euro verhogen. Maar laat je niet in de luren leggen door die sigaar uit eigen doos. Het uitspelen van ‘werkenden’ tegen ‘bezitters’ is een valse tegenstelling: de vrouw die op maandagochtend haar eerste kapsalon opent en dertig jaar later haar zaak verkoopt, is in één mensenleven zowel de keihard werkende kapster als de ‘vermogende’ in box 3.

Bovendien wees Marijke Vuik bij WNL op de tweede sloopkogel die in precies hetzelfde amendement van Klaver en Dassen verstopt zit: de aanval op de bedrijfsopvolging van familiebedrijven. PRO en Volt willen namelijk ook de mogelijkheid schrappen om bij bepaalde schenkingen of verervingen van een aanmerkelijk belang in box 2 de belastingclaim door te schuiven via de doorschuifregeling.

Bedenk eens wat dat in de praktijk betekent voor een gezond Nederlands familiebedrijf dat van ouder op kind overgaat. Op de dag dat vader of moeder de aandelen aan de volgende generatie schenkt, komt er geen zak met contante verkoopmiljoenen binnen waarmee de familie even bij de Belastingdienst kan afrekenen. Het kapitaal zit vast in machines, voorraden, bedrijfshallen en werkgelegenheid. Als Klaver en Dassen hun zin krijgen, kun je de plaatselijke bakker straks vragen welk deel van zijn broodoven hij wil doorzagen en verkopen om de box 2-claim van Den Haag te betalen.

De enige juiste koers is glashelder: niemand in Nederland hoeft meer belasting te betalen, niet over arbeid en al helemaal niet over zijn eigen opgebouwde ondernemerspensioen in box 3 of de overdracht van zijn familiebedrijf in box 2. Als Den Haag geld tekortkomt, moet de overheid eindelijk eens minder uitgeven aan haar eigen klimaatfondsen, asielindustrie en Brusselse afdrachten, en met haar vingers van het pensioen van onze ondernemers afblijven!