CDA-minister Sterk geeft dakloze Nederlanders op: 'Ik kan niet garanderen dat er in 2030 niemand meer dakloos is'

Ze schreef het vorige week vrijdag in een brief aan de Tweede Kamer. "Ik kan niet garanderen dat er in 2030 niemand meer dakloos is", staat erin. Woensdag herhaalde ze het in een Kamerdebat. Ze wilde "het eerlijke verhaal" vertellen, meldt de NOS. "We blijven ons inzetten. Maar het is ongelooflijk taai."

De belofte is niet nieuw. Het kabinet-Rutte IV schreef het Nationaal Actieplan Dakloosheid, met als looptijd 2023 tot 2030. In 2030 moest de teller op nul staan.

Sterk zegt dat ze de ambitie houdt. Maar lees verder in haar brief. "Het kabinet kiest niet voor kwantitatieve tussendoelen of een tijdpad richting 2030." Geen getal dus, en geen datum. Een belofte zonder getal en zonder datum is geen belofte meer.

Ook SP-Kamerlid Sandra Beckerman ziet het. "Van dit kabinet had ik wel wat urgentie verwacht, maar wat ik zie is desinteresse", zei ze volgens de NOS.

De grote steden trokken intussen aan de bel. De burgemeesters van de vier grote steden schreven namens veertig andere grote gemeenten een brandbrief. Ze vroegen 100 miljoen euro extra voor de maatschappelijke opvang. Den Haag komt volgens wethouder Arjen Dubbelaar alleen al 14 miljoen euro tekort.

Dat geld komt er voorlopig niet, zei Sterk. Gemeenten krijgen nu jaarlijks 385 miljoen euro voor de maatschappelijke opvang en sinds 2023 nog eens 55 miljoen euro voor de nieuwe aanpak. De Kamer wil eerst weten waar dat geld blijft. Dat is een terechte vraag, maar de man in het portiek heeft er vannacht niets aan.

Het mooiste staat in de brief zelf. Sterk somt op waarom het doel niet lukt: het tekort aan woon- en zorgplekken, de stijgende kosten van levensonderhoud "en de neveneffecten van arbeidsmigratie".

Verderop wordt ze nog duidelijker. "Een groot deel van de dakloze mensen die buiten slaapt in Nederland" is volgens de brief "een niet-Nederlandse EU-burger". Ook de grote steden noemen in hun brandbrief de toename van dakloze arbeidsmigranten.

Wat is het antwoord van het kabinet? De "positie" van EU-arbeidsmigranten verbeteren. Per 1 januari 2027 moeten malafide uitzendbureaus van de markt. Over minder arbeidsmigranten staat er geen woord in. Het kabinet ziet het probleem, noemt het bij naam, en doet er vervolgens niets aan.

Dan de zogeheten Chavez-gezinnen. Dat zijn gezinnen waarvan een ouder hier mag blijven omdat het kind Nederlands is. Ook die gezinnen staan tussen de daklozen. Het idee dat het kabinet verkent? Ze "voorafgaand aan hun komst naar Nederland beter te informeren over de grote schaarste aan woonruimte". Dat is geen beleid. Dat is een folder.

Ondertussen gaat er wel een flink deel van de sociale huurwoningen naar statushouders. Volgens het CBS zat in 2024 bij 21 procent van alle starters in een corporatiewoning een statushouder. Dat waren 8,7 duizend huishoudens. In 2018 was dat nog 9 procent.

Jij staat al jaren ingeschreven. Je dakloze landgenoot slaapt in het park. En de schaarse woning gaat naar wie hier net is.

Voor dakloze gezinnen met kinderen wijst Sterk naar een nieuwe wet. Gemeenten moeten die gezinnen voorrang geven bij een woning. Maar in dezelfde brief staat dat er "nog onvoldoende cijfermatig inzicht" is in hoe groot die groep is. Het kabinet weet dus niet eens om hoeveel kinderen het gaat.

Wat Sterk wel belooft, is een ondersteuningsprogramma. Vanaf 1 januari 2027 gaat de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland gemeenten helpen. Er komt een expertteam, er komen "communities of practice" en de website Eersteenthuis.nl blijft bestaan. Daar slaapt niemand warmer van.

Het kan ook anders. Geef het geld voor de opvang aan de mensen die hier al wonen, en laat de eigen dakloze voorgaan bij een sociale huurwoning.

Pak daarnaast de arbeidsmigratie aan die volgens de minister zelf het probleem groter maakt. Een kabinet dat zijn eigen daklozen opgeeft, moet niet doen alsof het een eerlijk verhaal vertelt.