Shell en Exxon plunderen de NAM, en Den Haag laat 550 miljard kuub gas in Groningen liggen: FVD had gelijk

Shell en ExxonMobil, elk voor de helft eigenaar van de NAM, krijgen volgens het jaarverslag over 2025 70 miljoen euro dividend, plus een 'aanvullende uitkering' van 1,36 miljard uit de reserves. De winst over 2025 was 420 miljoen. In juni 2025 ging er al 3 miljard naar dezelfde twee bedrijven, het eerste dividend sinds 2017. Samen 4,43 miljard in nog geen anderhalf jaar. Shell en Exxon halen de kas leeg, en Den Haag kijkt toe.

In 2018 sloot de Staat met Shell en ExxonMobil het Akkoord op Hoofdlijnen. De NAM mag sindsdien alleen uitkeren als haar solvabiliteit minstens 25 procent blijft, zodat er genoeg geld overblijft voor schadeherstel en versterking. Deze uitkering duwt de NAM onder die grens. De NAM haalt haar schouders op: zij is zelf geen partij bij dat akkoord. Shell en Exxon tekenen, hun dochter keert uit, en niemand voelt zich gebonden.

De NAM erkent in haar eigen jaarverslag dat haar eigen vermogen vanaf eind 2027 'tijdelijk negatief kan worden'. Tegelijk staat er volgens begrotingsstukken nog ruim een half miljard euro open van de 1,68 miljard die de Staat de NAM rekende voor de versterking, en een deel daarvan vecht de NAM aan bij de rechter en in arbitrage. Het geld mag tot september 2031 worden teruggevraagd, schrijft het bedrijf, en dus zou de NAM 'robuust' blijven. Een bedrijf dat zijn rekening aan Groningen betwist en intussen een miljard naar zijn eigenaren overmaakt, is niet robuust. Het loopt leeg.

Minister Pieter Heerma (CDA) van Binnenlandse Zaken wil uitleg. De uitkering roept volgens hem 'vragen op over de financiële positie en het nakomen van de afspraken', meldt ANP. Misschien stapt hij ooit terug naar het scheidsgerecht, als de NAM haar verplichtingen niet nakomt. Wanneer, kon zijn woordvoerder niet zeggen. Hoogleraar Herman Bröring waarschuwt bij BNR dat 'de belastingbetaler hier uiteindelijk voor kan opdraaien'. Met andere woorden: jij.

Het Groningenveld is niet leeg. Er zit nog zo'n 550 miljard kuub gas in, ongeveer achttien jaar Nederlands verbruik. Toch stemde de Eerste Kamer in april 2024 voor de wet die het veld definitief sluit. Alleen JA21, Forum voor Democratie en 50PLUS stemden tegen. De putten worden met cement volgestort, al is dat nog niet bij allemaal gebeurd. En dat terwijl TNO in februari adviseerde om het veld juist niet helemaal af te sluiten, maar als strategische reserve te bewaren.

Wat doet Den Haag in plaats daarvan? Gas kopen in het buitenland. In de eerste drie maanden van dit jaar legden in Rotterdam 44 tankers met vloeibaar gas uit de Verenigde Staten aan, en 6 uit Rusland. Zo'n 12 procent van onze LNG kwam toen nog uit Rusland. Het staatsbedrijf EBN kreeg van het kabinet een overbruggingslening van 20 miljard euro om gas in te kopen voor de winter. En jij betaalt: stoken op gas kost deze winter naar verwachting 139 euro meer. Afhankelijk van Amerikaanse tankers en Russisch gas, met 550 miljard kuub onder eigen bodem: Den Haag saboteert zijn eigen land.

Forum voor Democratie wil al jaren dat het veld open blijft, ook voor gewone gaswinning, en met een ruimhartige vergoeding voor de Groningers. FVD-leider De Vos waarschuwde dit voorjaar al dat buitenlandse gasleveringen kunnen stokken en dat de prijzen dan stijgen. Dat is precies wat er gebeurde. Zelfs Gasunie vraagt inmiddels om 'strategische reserves op eigen bodem'. FVD had gelijk: Groningen moet weer open, en de Groningers worden als eersten betaald.

Nieuwe winning betekent nieuwe bevingen, waarschuwt het Staatstoezicht op de Mijnen. Daarom begint het bij de Groningers zelf. Versterk eerst hun huizen. Betaal ze vooraf, royaal en zonder papierwinkel. En win daarna het gas. Geld is er genoeg: de Staat verdiende aan Gronings gas 363,7 miljard euro. Met een fractie daarvan krijgt elke Groninger een veilig huis en een vergoeding die ergens op lijkt.

Shell beloofde de Tweede Kamer nog dat de winst uit de verkoop van de NAM-activiteiten op de Noordzee, 522 miljoen euro, in het bedrijf zou blijven, onder meer voor de verplichtingen in Groningen. Ook die belofte blijkt lucht. Zolang het veld dicht blijft en Den Haag niet ingrijpt, zijn de aandeelhouders de enigen die nog aan Groningen verdienen.

Heerma stapt nu naar het scheidsgerecht en haalt de 1,36 miljard terug de NAM in, in plaats van 'bezorgd' te zijn. Het kabinet zet het Groningenveld weer open, eerst als strategische reserve en daarna voor echte winning, zoals FVD al jaren wil. En elke Groninger in het bevingsgebied krijgt vooraf een royale vergoeding en een versterkt huis, betaald uit de gasopbrengst.

Groningen heeft genoeg zorgen gehad, en jij genoeg dure gasrekeningen. Boor het gas op, betaal de Groningers als eersten, en luister voortaan naar de partij die dit al jaren zegt: FVD.