Palmen laat gevluchte toeslagenouders in de kou: de verhuizing terug wordt pas vergoed als je zelf al een huis hebt

Ze vluchtten uit angst voor hun eigen overheid. Met hun kinderen, naar Duitsland, naar Curaçao, waar ook maar heen, weg van de Belastingdienst die hen voor fraudeur had uitgemaakt. Nu willen honderden van die gezinnen terug. En wat blijkt? De staat die hen wegjoeg, zegt nu: welkom terug, zoek zelf maar een huis.

De cijfers staan in een onthullend stuk van Binnenlands Bestuur. Het Ondersteuningsteam Buitenland hielp sinds 2022 in totaal 229 gezinnen weer naar huis. Nog eens 371 gezinnen zitten in een terugkeertraject. Samen zo'n zeshonderd gezinnen die door de toeslagenaffaire hun land kwijtraakten.

Laten we niet vergeten waarom ze weggingen. De Belastingdienst zette bij ouders tussen 2005 en 2019 de kinderopvangtoeslag stop en behandelde hen als fraudeurs, onder de ene kartelregering na de andere. Sommigen zagen geen andere uitweg dan vertrekken. De Belastingdienst van het partijkartel heeft deze gezinnen letterlijk het land uitgejaagd.

Het ministerie van Financiën liet vier jaar geleden een speciaal team opzetten voor ouders in het buitenland, uitgevoerd door RadarAdvies. Daar werken nu bijna zeventig mensen. De steun kent richtbedragen: in principe maximaal 5.000 euro per gedupeerde, plus 1.500 euro voor elk gezinslid. Bij terugkeer betaalt het team verhuiskosten en vliegtickets.

Klinkt als iets. Tot je de voorwaarde leest. Wie terug wil, krijgt volgens de herstelorganisatie zelf alleen hulp bij vervoer en verhuizing als hij al staat ingeschreven bij een gemeente en een woonadres heeft. Je moet dus eerst een huis vinden in Nederland, vanuit het buitenland, midden in de woningnood. Pas dan helpt de staat je met je koffers.

Advocaat Khadija Bozia, voorzitter van de Werkgroep Toeslagenadvocaten, zegt het zonder omhaal: "Deze ouders vallen echt door het vergiet." Zolang de ouders over de grens wonen, staat elke gemeente volgens haar met lege handen. Voorrang op een woning krijgen ze niet, zegt ze, en wie wil huren, moet loonstroken laten zien. En dan moet alles weer opnieuw: zorgverzekering, uitkeringen, bij precies de instanties waarvoor ze ooit vluchtten.

Het wordt erger. Gedupeerde Karima Ouadid, die zelf naar Duitsland vertrok, vertelt dat terugkerende ouders bij banken en de jeugdzorg vaak nog op een zwarte lijst blijken te staan. "De ellende houdt gewoon nooit op," zegt ze. Erica Wever, die in 2008 met haar kinderen naar Curaçao vluchtte, kent een ouder die op het vliegveld werd opgepakt omdat er nog een vinkje achter zijn naam stond.

En de verantwoordelijke staatssecretaris? Sandra Palmen van Herstel Toeslagen bezocht dit jaar Curaçao. "Ze heeft naar ons geluisterd, dat gaf de ouders nieuwe hoop en leverde mooie plaatjes op. Maar in de praktijk is er nauwelijks iets veranderd," zegt Wever. Palmen biedt een vliegticket waar een thuis nodig is.

Leg daar eens naast wat hetzelfde kabinet deze maand wél regelde. Op 16 oktober sloot het Rijk een akkoord met gemeenten, corporaties en provincies: gemeenten moeten binnen anderhalf jaar aanvullende huisvesting regelen voor 20 procent van de statushouders die ze moeten huisvesten. Een percentage, een termijn, geld en hulp van het Rijk.

Voor de toeslagenmoeder die met twee kinderen uit Duitsland terug wil? Geen percentage, geen termijn, geen voorrang. DDS schreef al hoe minister Boekholt in dat akkoord de statushouder voor in de rij zet. Den Haag heeft haast voor de nieuwkomer en geduld voor zijn eigen slachtoffers.

Het ministerie zegt dat het ondersteuningsteam zich niet herkent in het beeld dat de ouders schetsen. Natuurlijk niet. Dat soort zinnen hoorden deze ouders jarenlang van precies dezelfde overheid.

Het gaat om een paar honderd gezinnen die terug willen. Geen onoplosbaar probleem. Een kabinet dat voor statushouders binnen anderhalf jaar woonruimte kan regelen, kan dat ook voor de mensen die het zelf het land uit heeft gejaagd.

Palmen, hou op met mooie plaatjes en lever eindelijk! Geef elk terugkerend gedupeerd gezin vóór 1 januari voorrang op een woning en een vaste begeleider bij de gemeente, en laat alle zwarte lijsten bij banken en jeugdzorg schrappen. Deze ouders zijn één keer door de staat vermalen. Een tweede keer is onvergeeflijk.