Yeşilgöz en kabinet-Jetten blijven op een 3,3 steken, 79 procent voelt zich niet gehoord en 54 procent van de VVD-kiezers heeft spijt

Wie de nieuwe cijfers van het Hart van Nederland-panel onder 2.224 ondervraagden bekijkt, gepubliceerd precies één jaar na de Tweede Kamerverkiezingen van 29 oktober 2025, ziet de totale vervreemding tussen het Binnenhof en de gewone burger in één oogopslag. Terwijl 79 procent vindt dat zijn stem en belangen onvoldoende doorklinken in het parlement, voelt nog maar een schamele 16 procent van de Nederlanders zich wél voldoende vertegenwoordigd.

Splits je die uitkomsten uit naar de kiezers op rechts, dan slaat de schrik je helemaal om het hart. Kijk je naar de mensen die op de PVV hebben gestemd, dan zegt slechts 3 procent dat hun geluid echt doorklinkt op het Binnenhof. Bij de achterban van JA21 ligt dat aandeel op een schamele 5 procent, en onder de kiezers die vorig jaar nog op regeringspartij VVD stemden, komt dat cijfer niet verder dan 8 procent!

Lees dat cijfer nog eens goed: van de mensen die hun stem aan de VVD van Dilan Yeşilgöz gaven, zegt 92 procent dus níét dat hun belangen voldoende worden meegewogen in de volksvertegenwoordiging. Dat is het morele failliet van een politieke kaste die op televisie eindeloos vergadert over de kloof met de burger, maar zodra de stembussen gesloten zijn vrolijk doorgaat met het uitrollen van kartelbeleid waar geen hond om heeft gevraagd.

Voor deze peiling van Hart van Nederland en onderzoeksbureau No Ties zijn 2.224 mensen ondervraagd in een representatieve steekproef volgens de Gouden Standaard. Natuurlijk blijft elke peiling een momentopname, maar dit is een momentopname met de kracht van een sloophamer die niemand in Den Haag meer met een laf praatje onder het tapijt kan vegen. Zolang bijna driekwart van de bevolking met groeiend pessimisme naar de toekomst kijkt, is het Haagse theater voor lelijke mensen elke verbinding met de echte wereld kwijt.

De allerhardste dreun in dit kiezersonderzoek valt, volkomen terecht, bij de VVD. Waar van alle kiezers gemiddeld 30 procent spijt heeft van zijn of haar stem van een jaar geleden, zegt onder de ondervraagde VVD-stemmers maar liefst 54 procent spijt te hebben van de gemaakte keuze bij de vorige verkiezingen!

Meer dan de helft van de eigen VVD-achterban slaat zich dus voor het hoofd dat ze ooit in de campagnestoerdoenerij van Dilan Yeşilgöz is getrapt. En ook bij de twee andere coalitiepartijen die dit wankele minderheidskabinet dragen, heerst massale katerstemming: zowel onder D66-kiezers als onder CDA-kiezers bedraagt de kiezersspijt volgens hetzelfde onderzoek een ongekende 45 procent.

Tel daarbij op hoe het kabinet-Jetten zelf wordt beoordeeld. Gemiddeld krijgt de ploeg van premier Rob Jetten, VVD-vicepremier Dilan Yeşilgöz en CDA-vicepremier Bart van den Brink een beschamende 3,3 als rapportcijfer, exact hetzelfde rampcijfer als op Prinsjesdag. Slechts 20 procent van de Nederlanders deelt een voldoende uit, terwijl 79 procent het kabinet een dikke onvoldoende geeft, en onder VVD-kiezers loopt dat aandeel onvoldoendes zelfs op tot 83 procent met een gemiddeld cijfer van 3,1.

Let wel op het scherpe onderscheid tussen die twee cijfers van 79 procent, want ze leggen samen een dubbele bom onder het Binnenhof. De ene 79 procent deelt een onvoldoende uit aan het kabinet-Jetten; de andere 79 procent zegt dat de Tweede Kamer als geheel de eigen opvattingen en belangen onvoldoende meeweegt. Twee verschillende vragen, maar één en dezelfde vernietigende boodschap: zowel het vertrouwen in de regering als het vertrouwen in de volksvertegenwoordiging ligt in puin.

Bij de VVD kunnen ze wel blijven doen alsof het slechts om een tijdelijk communicatieprobleem gaat en alsof Dilan Yeşilgöz alleen maar wat vaker bij een talkshowtafel hoeft aan te schuiven met een ingestudeerde glimlach. Maar een rechtse kiezer die vroeg om lagere belastingen, minder regeldruk en een keiharde stop op de asielinstroom, en die in plaats daarvan 3,5 miljard euro extra belasting op arbeid, een greep in box 3 en defensiekazernes vol asielzoekers kreeg, neemt geen genoegen meer met holle pr-praatjes. Wie al zijn rechtse verkiezingsbeloften bij Rob Jetten inlevert en daarna verbaasd kijkt dat 54 procent van zijn kiezers spijt heeft, neemt zichzelf én het land in de maling.

Toch reikt deze democratische crisis veel verder dan alleen het zelfgekozen verraad van de VVD. De Tweede Kamer heet in onze grondwettelijke orde niet voor niets de volksvertegenwoordiging: burgers die belasting betalen en zich aan de wet houden, mogen verwachten dat hun zorgen serieus op tafel komen, óók wanneer de partij waarop zij stemden in de oppositie zit en niet overal haar zin krijgt.

Wanneer slechts 3 procent van de PVV-stemmers en 5 procent van de JA21-stemmers zich voldoende gehoord voelt in de Kamer, betekent dat natuurlijk niet dat alle overige 97 procent van die kiezers over elk los detail exact hetzelfde denkt of om exact dezelfde reden woedend is. Maar het bewijst wél dat miljoenen rechtse Nederlanders het gevoel hebben dat er een sanitair cordon om hun stem en hun dagelijkse leefwereld is getrokken.

In de Haagse wandelgangen maken kartelpolitici en hun bevriende commentatoren zich daar graag vanaf met een hooghartig schouderophalen. Maar wie miljoenen burgers jaar in, jaar uit vertelt dat hun zorgen over massa-immigratie, exploderende boodschappenprijzen, woningnood en onveilige straten populistisch, ongepast of ongrondwettelijk zouden zijn, oogst precies deze vertrouwensbreuk. Je herstelt het gezag van de democratie niet door de kiezer de les te lezen, maar door zijn politieke opdracht eindelijk eens uit te voeren.

Bovendien is die onvrede allang niet meer beperkt tot de rechterflank. Zelfs aan de andere kant van het politieke spectrum voelt maar 35 procent van de D66-stemmers en 38 procent van de GroenLinks-PvdA-stemmers, nu PRO, zich voldoende gehoord in de Tweede Kamer. Dat ligt weliswaar een stuk hoger dan bij PVV, JA21 en VVD, maar ook onder de achterban van links en het politieke midden voelt een ruime meerderheid zich dus niet meer vertegenwoordigd door de Haagse vergadermachine.

Deze spijt- en vertrouwenscijfers staan niet op zichzelf, maar sluiten naadloos aan op het beeld dat DDS eerder deze week al schetste op basis van de zetelpeiling van EenVandaag en Verian, waarin D66, VVD en CDA samen nog maar op 44 virtuele zetels stonden. Waar die eerdere peiling liet zien hoe de coalitie qua zetels instort, legt dit onderzoek van Hart van Nederland de psychologische oorzaak bloot: diepe kiezersspijt, 73 procent die pessimistischer is geworden over de toekomst van Nederland en een bevolking die zich compleet genegeerd voelt.

Natuurlijk verandert een opiniepeiling de feitelijke zetelverdeling in de huidige Tweede Kamer niet, en eerlijk is eerlijk: het kabinet-Jetten zit pas sinds februari op het pluche en dus nog geen vol jaar. Maar een politieke oorvijg van deze omvang wordt geen millimeter minder ernstig omdat de formele verkiezingskalender nog een paar jaar doorloopt. Op het moment dat Rob Jetten, Dilan Yeşilgöz en Henri Bontenbal in achterkamertjes proberen om steun bij elkaar te ritselen voor hun Belastingplan, haakt de helft van hun eigen kiezers vol spijt af en geeft 79 procent van het land hen een onvoldoende.

Het kabinet en de coalitiefracties staan voor een simpele keuze: óf ze stoppen met het slopen van de koopkracht en beginnen eindelijk te luisteren naar wat Nederlanders zeggen over hun portemonnee, hun veiligheid en hun buurt, óf ze blijven hun eigen Haagse machtsspel boven de bevolking stellen. Wie voor dat laatste kiest, verdient geen greintje geduld meer, maar een genadeloze afrekening bij de stembus: die 150 blauwe stoelen in Den Haag zijn slechts geleend van de Nederlandse kiezer, en het wordt hoog tijd dat de eigenaar ze terugvraagt.