PRO en CDA willen jou tegen je eigen telefoon beschermen: Brussel laat volwassenen zelf kiezen, en Van Sparrentak noemt dat een 'historische fout'

Dat meldt de NOS. Eurocommissaris Henna Virkkunen legt uit waarom Brussel volwassenen zelf laat kiezen. "Het is deels ook het businessmodel van die bedrijven, om hun diensten verslavend te maken. Veel gebruikers houden er ook van."

Daarom kiest de Commissie voor openheid en een knop. Volgens Virkkunen "is het aan de gebruiker om te kiezen deze functies te houden of uit te zetten". Voor kinderen tot 15 jaar wil de EU wel een verbod op verslavend ontwerp. Voor volwassenen blijft het bij de knop. Apps mogen hun verslavende functies dus houden, zolang jij ze kunt uitzetten.

Dat de Commissie eens iets aan de burger zelf overlaat, is in Brussel al bijzonder. Toch is het voor Europarlementariër Kim van Sparrentak van PRO onverteerbaar. "Met dit voorstel maakt de Commissie een historische fout, voor zowel onze gezondheid als onze democratie."

Ze gaat nog verder. "De Commissie kon ervoor kiezen om mensen te beschermen, maar ze hebben gekozen voor de techbro's. Ze zijn door de knieën gegaan en legitimeren hiermee de verslavende verdienmodellen van Big Tech."

Let goed op wat hier staat. De Commissie geeft jou een knop. Je mag de verslavende functies uitzetten, of houden. PRO vindt dat een "historische fout". Want jij zou zelf blijkbaar niet goed genoeg kunnen kiezen. Dus moet iemand anders dat voor je doen. Dat iemand zit dan in Brussel, ver weg van jouw huiskamer.

CDA-Europarlementariër Jeroen Lenaers sluit zich bij de kritiek aan. "Niet alleen kinderen, maar ook volwassenen worden online beïnvloed door misleidende en manipulatieve ontwerpkeuzes", zegt hij. De verantwoordelijkheid hoort volgens hem bij de platforms, "en niet bij de gebruiker".

Niet bij de gebruiker. Dat is de kern. Het CDA was ooit de partij van de eigen verantwoordelijkheid en het gezin. Daar is in Brussel weinig van te merken. Nu moet Brussel bepalen hoe een volwassen Nederlander zijn avond op de bank doorbrengt. Van ouders die zelf opvoeden, is in dit verhaal weinig over.

Een volwassene die zelf mag stemmen, mag ook zelf bepalen hoe lang hij naar filmpjes kijkt. Wie dat niet vertrouwt, vertrouwt de burger eigenlijk helemaal niet.

Natuurlijk zijn er mensen die te veel scrollen. Er zijn ook mensen die te veel snoepen, te veel drinken of te veel tv kijken. Daar komt ook geen Europees verbod op de afstandsbediening voor. Iedereen snapt dat je zulke dingen aan volwassenen zelf overlaat. Bij sociale media is dat blijkbaar opeens anders.

Het patroon is bekend. Eerst komt er een regel voor kinderen, en daar is iedereen voor. Ook het kabinet steunt een Europese leeftijdsgrens voor sociale media. Daarna volgt de vraag waarom volwassenen eigenlijk niet beschermd worden.

PRO denkt in Den Haag net zo. Begin november wilde de partij al veiligheidseisen tegen verslavende sociale media in de wet. Wat begint bij kinderen, eindigt zelden bij kinderen.

Volgens de NOS vinden partijen links én rechts in het Europees Parlement dat de voorstellen nog wel wat strenger kunnen. Ook de 27 EU-landen moeten nog instemmen. Het duurt daardoor nog meer dan een jaar voordat de regels ingaan. In die tijd kan er nog veel worden aangescherpt.

Er zit ook iets nuttigs in het pakket. Influencers die betaald worden, moeten dat duidelijk zeggen. Een gratis proefabonnement mag niet meer stilletjes overgaan in een betaald abonnement. Daar heeft de gewone Nederlander echt iets aan. Wie ooit een abonnement niet kon opzeggen, weet hoe vervelend dat is.

Maar daar gaat de ophef van PRO en CDA niet over. Die gaat over de vraag of jij zelf mag kiezen. Daar ligt voor hen het probleem.

Eurocommissaris Michael McGrath wil "meer keuzevrijheid, meer controle". Dat klinkt goed. Alleen willen Van Sparrentak en Lenaers precies die keuzevrijheid kleiner maken. Ze zeggen het niet zo, ze praten over bescherming. Het effect is hetzelfde: minder te kiezen voor jou.

Wie te veel scrolt, heeft trouwens al een knop. Je kunt de app verwijderen, je meldingen uitzetten of de telefoon wegleggen. Dat kost niets en er is geen Europese wet voor nodig. Die knop heet de uitknop.

Brussel en Den Haag hebben genoeg te doen. Denk aan de grens, de energierekening en de huizenmarkt. Laat het scrollen op de bank aan de mensen zelf.

De Commissie lijkt dat deze keer te snappen. De echte vraag is wat ervan overblijft als het Europees Parlement en de lidstaten ermee aan de slag gaan. Juist daar zitten PRO en CDA, en juist daar willen ze de regels strenger maken. Dat moet Nederland in Brussel tegenhouden.

Volwassen Nederlanders hebben geen oppas nodig. Niet in Den Haag, en zeker niet in Brussel. Wie dat vergeet, krijgt over een paar jaar regels voor alles wat we in onze vrije tijd doen.