Record 79 miljoen euro dwangsommen aan asielzoekers: VVD'er Rajkowski wil afschaffen

Een record dat niemand wil vieren, behalve misschien de advocaten die zich inmiddels hebben gespecialiseerd in deze procedures. En wat is de reactie vanuit de politiek? VVD-Kamerlid Queeny Rajkowski stelt dat dwangsommen “te veel geld kosten, capaciteit opslokken bij de IND en niet werken”. Haar conclusie: de asielwetten moeten snel worden aangenomen zodat deze dwangsommen kunnen worden afgeschaft.

Maar laten we eerlijk zijn: dat is de wereld op z’n kop. Dit probleem ontstaat niet door de dwangsomregeling. Dit probleem ontstaat door jarenlang falend asielbeleid. Door massa-instroom toe te laten. Door procedures eindeloos te laten voortslepen. Door structurele ondercapaciteit bij de IND. En vervolgens verbaasd zijn wanneer de rechter zegt: jullie houden je niet aan wettelijke termijnen, dus volgt er een sanctie.

De Raad van State heeft al eerder duidelijk gemaakt dat de overheid zich simpelweg aan haar eigen regels moet houden. Dat is geen ideologische luxe, dat is de basis van de rechtsstaat. In plaats van dat signaal serieus te nemen en het beleid fundamenteel aan te scherpen, kiest Den Haag voor een andere route: schaf de dwangsom af.

Met andere woorden: niet het falen oplossen, maar het alarmsysteem uitzetten. Dat is geen bestuur, dat is symptoombestrijding. Intussen blijven miljarden verdwijnen in opvang, noodlocaties, hotels, begeleidingstrajecten en taallessen. En nu komt daar dus ook nog eens tientallen miljoenen euro’s bovenop als boete voor bestuurlijke laksheid. Niet omdat burgers misbruik maken van het systeem, maar omdat de staat haar eigen deadlines structureel niet haalt.

Eerdere pogingen om het asielbeleid daadwerkelijk te verstrakken strandden bovendien op tegenstemmen van onder meer D66 en andere progressieve partijen. Dat de VVD dit niet zag aankomen, is simpelweg ongeloofwaardig. Deze ontwikkeling is het voorspelbare gevolg van beleid dat al jaren dezelfde kant op beweegt.

En toch probeert men nu de schuld af te schuiven op een wettelijke regeling die juist bedoeld is om burgers te beschermen tegen een falende overheid. De conclusie is ongemakkelijk maar helder: schaf niet de dwangsom af. Schaf het falende beleid af. Zolang Den Haag blijft weigeren de instroom echt te beperken en procedures snel en streng af te handelen, blijft dit geld weglekken. En zolang partijen die dit beleid decennialang hebben gedragen zich presenteren als buitenstaanders, verandert er niets. Het wordt tijd dat kiezers deze hypocrisie doorzien. De rekening van dit beleid ligt niet bij “het systeem”, maar bij de partijen die het systeem zo hebben ingericht.