Ronald Plasterk voorspelt val minderheidskabinet Jetten voor de herfst 2026

De cijfers liegen niet. In Wat U Zegt van De Telegraaf zegt maar liefst 90 procent van de respondenten geen vertrouwen te hebben in dit kabinet van D66, VVD en CDA. Dat is geen lichte twijfel, dat is een volksvonnis. Een regering die al vóór haar eerste begroting zo wordt gewantrouwd, begint met een structurele achterstand.

Plasterk legt in zijn column haarfijn uit waarom dit kabinet een tikkende tijdbom is. Hij wijst op Scandinavië, waar minderheidskabinetten kunnen functioneren dankzij een cultuur van brede steun voor begrotingen en lange lijnen in het beleid. Maar Nederland is Scandinavië niet. Hier ontbreekt die bestuurscultuur volledig. Zeker bij een kabinet dat ideologisch zwaar leunt op klimaat, stikstof en internationale verplichtingen.

De realiteit is simpel. Jetten en zijn ploeg komen straks met een conceptbegroting waarin miljarden extra worden uitgetrokken voor defensie, klimaatbeleid en stikstofmaatregelen. Dat geld moet ergens vandaan komen. Niet uit abstracte potjes, maar uit concrete bezuinigingen. En waar voel je die het hardst? Juist: bij zorg, sociale zekerheid en pensioenen. Dat raakt mensen direct in hun dagelijks leven, veel meer dan groene ambities of buitenlandse dossiers.

Plasterk waarschuwt terecht dat linkse partijen die akkoord gaan met dit soort bezuinigingen hun laatste restje geloofwaardigheid verspelen. De PVV zal hier keihard oppositie tegen voeren. Klimaat en stikstof boven de eigen bevolking stellen is voor Wilders een rode lijn. Ook JA21 zal daar niet in meegaan. En dan is er nog de Eerste Kamer, waar dit kabinet al helemaal geen solide basis heeft.

Een minderheidskabinet vraagt om bescheidenheid, overleg en realisme. Precies die eigenschappen ontbreken hier. De eerste begroting op Prinsjesdag wordt het moment van de waarheid. Plasterk voorspelt dat dit kabinet het hooguit tot september uithoudt. Een half jaar. En omdat iedereen dat ziet aankomen, zullen partijen zich vooral bezighouden met electorale schadebeperking. Dat maakt het geheel nóg instabieler.

Vanaf het begin was duidelijk dat Rob Jetten een wolf in schaapskleren is. Veel praten over verbinding, maar regeren met een ideologische agenda die haaks staat op wat een groot deel van Nederland wil. En nu zitten we met een kabinet geleid door drie kopstukken met nauwelijks ervaring buiten de Haagse bubbel.

Het zijn theoretische dromers die lijken te geloven dat voedsel uit de supermarkt komt, energie vanzelf uit zonnepanelen rolt, meer asiel altijd beter is en welvaart losstaat van kapitalisme en ondernemerschap. Ondertussen dreigen echte mensen de rekening te betalen, via bezuinigingen op zorg en bestaanszekerheid.

Plasterk heeft gelijk. Dit kabinet is geen oplossing, maar een farce. En het volk ziet het haarfijn. De vraag is niet óf dit kabinet valt, maar wanneer. Nieuwe verkiezingen lijken onvermijdelijk. Dan kan Nederland opnieuw kiezen. En dit keer misschien voor een koers waarin Nederland weer op één staat.