Moeten de Koerden een eigen staat krijgen?

Met de opmars van de jihadisten van ISIS (of IS) en de dreigende massamoord op de Yezidi’s lijkt het Westen de Irakese Koerden defintief in het hart te hebben gesloten. Dat was eigenlijk al zo sinds Saddam Hoessein na de Golfoorlog in maart 1991 de Koerden over de bergen joeg en er door de Amerikanen en Britten in Noord-Irak in allerijl een ‘safe haven’ werd ingesteld. Tijd voor een Koerdische staat?

De vraag dringt zich op en eind juni heeft de Israëlische premier Netanyahu al zijn steun uitgesproken voor een onafhankelijke Koerdische staat in Noord-Irak. Een opmerkelijke uitspraak, want Israël heeft zelf met de Palestijnen (die ook geen eigen staat hebben) al problemen genoeg en hield zich in het verleden altijd verre van de Koerdische kwestie. Mede om Turkije, in de jaren negentig een strategische bondgenoot, niet voor het hoofd te stoten. Voor de Turken was PKK-leider Abdullah Öcalan vijftien jaar lang staatsvijand nummer één, tot hij in februari 1999 gevangen werd genomen. Sindsdien verblijft hij op het eilandje Imrali in de Zee van Marmara. Daarvoor hield Öcalan zich schuil in Libanon (in de buurt van het terroristenbolwerk Baalbek) en Damascus, waar hij steun genoot van het Assad-bewind in Syrië. Maar dat was toen. De verhoudingen liggen tegenwoordig anders. Aan het strategisch bondgenootschap tussen Turkije en Israël kwam in 2010 met het sturen van een ‘vredesvloot’ naar Gaza een einde, en met de Arabische Lente kwam er ook een einde aan de toenadering tussen Ankara en Damascus. De regering-Erdogan is nu anti-Assad en de Turken hebben zelfs meer dan hand en spandiensten geleverd aan het Syrische verzet en de jihadisten van ISIS (of IS). Of NAVO-partner Turkije na de jongste verkiezingswinst voor de islamitische Draufgänger Recep Tayyip Erdogan nog een betrouwbare strategische bondgenoot voor het Westen is, mag betwijfeld worden.

Dat maakt de Koerdische kwestie, die altijd al explosief was, nog explosiever. Voorheen waren Turkije, Syrië, Irak en Iran het over één ding eens: er komt geen eigen staat voor de in totaal ongeveer vijfentwintig tot dertig miljoen Koerden. Met de implosie van Syrië en nu ook Irak ligt er tussen de Eufraat en de Tigris een enorm machtsvacuüm, waarop allerlei partijen een begerig oog hebben. Niet alleen ISIS of de Koerden. Vlak ook Turkije, dat toch al ‘neo-Ottomaanse’ ambities heeft, niet uit. Eigenlijk staat de hele opdeling van het vroegere Ottomaanse Rijk die in 1916 in hoofdlijnen door de koloniale Britten en Fransen met het Sykes-Picotverdrag is getekend op losse schroeven. De regio, die de Amerikaanse neocons in 2003 met de regime change in Bagdad in democratische richting hoopten op te schudden, dreigt nu in een put te veranderen waarvan niemand weet wat er nog meer aan monsters uit te voorschijn komen. Na alle geopolitieke aardverschuivingen van de laatste vijfendertig jaar mag Washington (dat in 1979 de bevriende sjah in Teheran zag vallen) blij zijn dat het onder de Irakese Koerden (die elkaar onder de clanleiders Jalal Talabani en Massoud Barzani voorheen ook onderling bestreden) nog vrienden over heeft. De verleiding is groot om ze nu dan ook een eigen staat in het vooruitzicht te stellen, zoals de Britten dat in 1917 ook hebben gedaan met de Balfour-verklaring, toen de Joden midden in de Eerste Wereldoorlog een eigen tehuis werd beloofd.

Bijna honderd jaar later is de stichting van de staat Israël waarschijnlijk het enige succes waarop het Westen kan terugkijken. Maar het proces van Palestijnse staatsvorming, als we daar al van kunnen spreken, is een mislukt experiment gebleken. De gehoopte tweestatenoplossing is verder weg dan ooit, de Palestijnen zullen nog lang onder curatele blijven staan (zie mijn stuk in de Volkskrant). Lange tijd bevond ook de in 1923 gestichte moderne Turkse Republiek van Kemal Atatürk zich aan de westerse kant van de streep. Turkije stond met de rug naar het Midden-Oosten en wilde graag bij Europa horen. Maar er was altijd ook argwaan tegenover de westerse mogendheden vanwege het zogeheten Sèvres-complex. Na de Eerste Wereldoorlog hebben de geallieerden, die ook niet goed wisten wat ze met de restanten van het Ottomaanse Rijk aan moesten, nog even met het idee gespeeld om Anatolië op te delen. Daarbij werd ook gedacht aan een onafhankelijke Armeense en Koerdische staat, een idee dat moeilijk te verwezenlijken was omdat beide volken claims hadden op hetzelfde grondgebied. De overwinning van Kemal Atatürk in de Turkse onafhankelijkheidsoorlog zorgde ervoor dat deze ideeën uit het zicht verdwenen. Maar de Turken verdachten het Westen er altijd van hun land stiekem te willen opdelen. Vandaar alle Turkse gevoeligheid met betrekking tot de Armeense genocide (die in het huidige crisisgebied heeft plaatsgevonden en de aanzet vormde voor de grote christenvervolgingen die tot op de dag van vandaag voortduren). Ook de mensenrechtenkritiek inzake de onderdrukking van de Koerden (voor Ankara was de PKK een terroristische organisatie) werd met achterdocht bekeken.

Mij lijkt het dan ook niet zo’n goed idee als het Westen zich onder de huidige crisisomstandigheden sterk zou gaan maken voor een Koerdische staat in Noord-Irak. Dat opent een doos van Pandora die nooit meer dicht te krijgen is. Jazeker, de Koerden verdienen steun voor hun eigen autonome regio in Irak, het enige lichtpuntje van de laatste twintig jaar. Dat die autonomie een succes is geworden, danken de Koerden mede aan Turkije, waarmee levendig handel kon worden gedreven en dat in stilte met alle smokkel ook meehielp met het ondermijnen van het sanctieregime tegen Saddam Hoessein (wat indirect ook de economie van Noord-Irak verder hielp, maar voor de Amerikanen en de Britten uiteindelijk onaanvaardbaar was). Een eigen Koerdische staat is mijns inziens alleen levensvatbaar als Ankara daar het groene licht voor geeft. Niet alleen woont het grootste deel van de Koerden in Turkije, waardoor de Turken een Koerdische staat altijd als een bedreiging voor hun soevereiniteit zullen zien, maar daarvan leven de meesten weer in grote West-Turkse steden als Istanbul en Izmir. Zij hebben niks aan zo’n Koerdische staat en lopen dan het risico als ‘buitenlandse verraders’ te worden gezien. Het lijkt me voor de Irakese Koerden ook gevaarlijk om alle controle in Bagdad te verliezen. Nu al zitten zij om bondgenoten verlegen in de strijd tegen de Arabieren, en met steden als Mosul en Kirkuk liggen er nieuwe twistpunten met de buren in het verschiet. Op eigen kracht zullen zij het hoofd niet boven water kunnen houden, en dan zijn zij op buitenlandse (militaire) steun aangewezen die het Westen liever niet biedt. Althans niet officieel.

Laten we de staatsgrenzen van Sykes en Picot dus niet te vroeg dood verklaren. Zij hebben al langer standgehouden dan iedereen dacht. Hoe onzalig ze ook mogen zijn, elk alternatief is erger. Daar komt bij dat ‘Arabische staatsvorming’ in de praktijk rampzalig is geweest. Misschien is ‘autonomie’ in een vaag omschreven en uit de nood geboren regio in dit deel van de wereld wel beter. Zoiets als het Koerdische Noord-Irak. Het zou al heel mooi zijn als deze prowesterse enclave van voorspoed en geluk en vooruitgang in leven bleef.


Waardeer jij de artikelen op DagelijkseStandaard.nl? Volg ons dan op Twitter!

In dit artikel

Wie op onze website reageert, gaat akkoord met ons huisreglement.

24 reacties

  1. Hans_VS

    Die kaarten waar je het over hebt staan bekent als de “liegende kaarten”… Als voorbeeld, de kaart van voor VN181 laat alles wat niet Joods eigendom als “Palestijns” eigendom zien… Dat is dus niet de waarheid… Grote delen waren eerst het eigendom van het Otmaanse rijk, die werden later het eigendom van GB… Ook wordt er afgezien dat gepacht land geen eigendoms rechten heeft… 

  2. Hilterman

    Geachte M.Brandenburg,

     

    Het was beslist niet mijn bedoeling me te begeven in het Israelisch-Palestijnse conflict. 

    Dat lijkt schier onoplosbaar. Vanavond heb ik op internet 4 kaarten gezien die aangeven hoezeer de Palestijnen worden teruggdrongen op een steeds kleiner deel van de Gazastrook. Helaas kon ik dat bericht niet terugvinden en blijf ik u een link schuldig.

     

    Wat ik wel vond was een bericht over oud rechter Zanoli die de Israelische onderscheiding die hij kreeg terug gaf omdat zes familieleden van zijn schoonzoon zijn gedood bij een Israelische aanval op hun huis.

    Tragisch dat een eenennegentig jarige die beslissing moet nemen.

     

    Mooi dat de Palestijnen terecht kunnen in Jordanie. 

  3. M. Brandenburg

    De Palestijnen heben al een eigen staat en die staat heet Jordanie, het blijft vermakelijk hoe sommigen mensen meoite heben omd de geschiedenis te onthouden. Als ze die op een bepaald punt ooit geleerd hebben.

  4. philippine

    Palestijnen zijn Arabieren.

  5. Hilterman

    Nu we toch staten aan het uitdelen zijn moge de Palestijnen misschien eerst geholpen worden?

    Zij wachten al bijna zeventig jaar op een eigen staat.

  6. V.K.

    -Israel doet er alles aan om Iran niet in de strijd tegen het ISIS in Irak te laten uitvechten, dit betekent niet alleen dat de Koerden in Irak opzij worden geschoven, door, jawel Iran, maar dat die Ayatholla’s weer een stapje dichter bij Israel staan.
    -eerst maar eens een veilige plek om te leven, wel dan niet een eigen staat, dat is een latere zorg

  7. Gerben

    Er zijn niet alleen Koerden in Turkije en Irak, maar ook in Syrië en Iran. Iran wil ook geen onafhankelijk Koerdistan. Een autonoom gebied dat, zoals nu de facto onafhankelijk is, is een prima compromis.

    Dan ligt er nog de vraag waar de westgrens moet komen. De Koerden beheren ook een stuk van Syrië. De vraag is daarbij ook hoe de strijd tegen de IS gaat lopen. De IS moet verslagen. Lukt dat, dan komt men vervolgens weer andere groepen tegen. Wellicht valt daar voor de Koerden wel zaken mee te doen.

    Als het niet lukt, zal ik me ‘vrijwillig’ tot de islam bekeren en wat geld opzij leggen voor een sexslavin.

  8. louis-portugal

    Ja ik vind dat ee koerden een eigen staat moeten krijgen.

  9. Pimsch

    Ik gun de Koerden een eigen staat, eenvoudig omdat ze een eigen etniciteit vormen. Maar ze mogen geen Milli Meter van Turkije afpakken, anders krijgen ze Milli Gorus en heel Turkije over zich heen, met alle NATO-hulp.

    De vraag is of de Koerden zich als staat beter kunnen verweren tegen de mongolenhorden van ISIS. Misschien als Koerdistan lid mag worden van de NATO.

     

  10. fredvdB

    Voor mensen die overigens geinterresseerd zijn in Islam, en de invloed die de radicale rethoriek van de “arabische” Islam op traditioneel humanistisch Islamitische samenlevingen kan hebben, is googelen op Duncan McCargo misschien een goede instap om te beginnen.

     

    Overigens zie ik het somber in, als je bedenkt dat alleen al in Pakistan, waar 180 miljoen mensen leven, en inmiddels 120 miljoen rond de armoedegrens bengelen, welke arme mensen inmiddels voor een groot deel geinfecteerd zijn met de “arabische” rethoriek van de Islam.

     

    De (wetenschappelijke) waarschijnlijkhied van het scenario, dat nog meer zelfs veel omvangrijker bevolkte samenlevingen in het Midden-Oosten, ondergedompeld raken in chaos, dood en verderf, lijkt met de dag te groeien.

     

    De muisstilheid die de arbische landen rond het Syrische en Irakese conflict nu tentoonspreiden, doet je afvragen? Zouden ze stijf van schrik. bij het aanschouwen van de vreselijke gevolgen van hun eigen denken, inmiddels hevig aan “soulsearching” doen? Of zit men gniffelend van genoegen achter een baal chips voor de tv te genieten, hoe al die ongelovige varkens die in de vloek van het “Joodse complot” leven, eindelijk hun zo toegewenste “dag des oordeels” beleven? 

     

    Duidelijk mag zijn dat zelfs een wetenschappelijk opgeleide dame als mevrouw Haifi het laatste denkt. Doen maar die Koerdische staat. 

  11. Arwin van Wermeskerken

    Het westen kan dit nooit toestaan, immers de enige legitimatie die zij hebben voor het niet toestaan van een onafhankelijk Oost Oekraine is het motto dat het internationaal recht uitgaat de integriteit van het land. Geven ze de Koerden een autonoom gebied , dan ontvalt de belangrijkste reden om de Oost Oekrainers hetzelfde niet te geven. Ook China zal dit nooit toestaan, uit angst dat de Oeigoeren dan ook een eigen staat willen.

     

    De wereldgemeenschap zal moeten leren dat grenzen uit het verleden geen garantie zijn voor de toekomst. Veel grenzen in het MO en Afrika zijn door kolonialisten getrokken en houden geheel geen rekening met de etniciteit en de samenstelling van de bevolking. Voor duurzame vrede en rust in de wereld zouden heel wat grenzen moeten worden hertekend, hetgeen echte afstand van macht impliceert voor zittende regeringen. Dat gaat dus helaas niet gebeuren.

  12. Bes Tolen

    Europa heeft veel te winnen. Het ligt voor de hand om de wensen van de Koerden serieus te nemen. Engeland en Frankrijk hebben in het verleden al te vaak wild gehandeld in het Midden-0osten. Daarmee hebben deze beide landen de positie van Europa geschaad maar nog meer van volken, die bondgenoten hadden kunnen worden. [Ook de belangen van bijvoorbeeld de Grieken zijn geschaad.].. De Amerikanen hebben de invloed van Engeland en Frankrijk over genomen. Vanouds imperialisme. Sterke godsdienstig geaarde politieke invloed op de eigen bevolking dreef deze politiek. Deze invloed werd daartoe misbruikt maar heeft tot op de dag van vandaag het zicht op de werkelijkheid verduisterd. Dat heeft er toe geleid dat ook niet-religieuze politiek in de westerse wereld, zeker in de genoemde staten, zich grotendeels heeft laten beïnvloeden.  

  13. Henry Joseph

    De Palestijnen hadden in 1948 al een eigen staat kunnen hebben. En als ze willen kunnen ze het morgen nog voor elkaar krijgen.

  14. Henry Joseph

    Elk volk zou recht moeten hebben op een eigen staat. De Koerden, maar ook de Papoea’s, om maar iets te noemen.

  15. kees rudolf

    Tja, al die prachtvolkeren daar in het Midden-Oosten, met hun “religie van de vrede”,  zelden lees je daar wat anders over dan dat ze elkaar opblazen, bombarderen en zo mogelijk grootschalig uitroeien. O, de werkelijkheid zal vast wel iets genuanceerder liggen, maar of het veel uitmaakt of al die prachtvolkeren, in dit geval de Koerden, of anders wel die fijne Palestijnen, allemaal een geheel eigen staat krijgen,  dat lijkt mij sterk. Zelfs al zou het mogelijk zijn (quod non) om nu nog staatsgrenzen te trekken, zodanig dat binnen elke staat een soort van homogeen “volk” leefde, zowel ethnisch als qua godsdienst, c.q. islamvariant, dan lijkt me dat nog geen garantie dat het dan vervolgens voor goed pais en vree in het Midden-Oosten zal zijn. Maar wie zal het zeggen?

  16. HdK

    Uit 80% vh Engelse mandaatgebied Palestina werd eenzijdig
    het huidige Jordanië gecreëerd. 70% vd Jordaanse bevolking bestaat uit…
    ‘Palestijnen’
    Niet slecht voor afstammelingen van Arabische veroveraars en immigranten, die
    voor 1948 nooit een eigen staat, een eigen cultuur noch eigen dialect of taal
    gekend hebben.

    Het lijkt daarom onzinnig om te streven naar een 2de ‘Palestijnse’ staat,
    binnen de huidige grenzen vh kleine Israel en grenzend aan …Jordanie! De afscheiding van Gaza,Judea en Samaria, zal leiden tot groot-Palestina en een miltair niet meer te verdedigen Israel.

    Het streven naar een 2de ‘Palestijnse staat’ kan maar 1
    werkelijk doel hebben:
    Vernietiging van Israel en alle Joden.

    II  De jaloerse en racistische Arabische
    wereld maakt een enorm punt van deze Joodse staat in hun midden. In hun midden
    wonen ook 40 miljoen Koerden met eigen taal, cultuur en grondgebied, dat door
    Syriers, Turken, Perzen werd veroverd en verdeeld. Geen teruggave Koerdische
    gebieden maar wel een 2de Palestina eisen binnen Israelische grenzen?
    Hoe hypocriet kun je zijn!

    Gelukkig hebben de uiterst corrupte ‘Palestijnse leiders’
    geen baat bij een oplossing. De vele EU-gelden garandeert hen dat ze snel
    miljardair zullen worden.

    De weduwe van Arafat voert op dit moment processen om aan
    Yassers erfenis van 1 miljard te kunnen komen. Abbas is – naar verluidt- pas
    halverwege.

     

  17. Wilhelmson

    Hoe je het ook bekijkt , een Koerdistan kan de regio stabiliseren.
    Dat is belangrijkst voor de wereld economie en het veiligstellen van belangrijke energiebronnen.
    Daarenboven zal het ook het gebrek aan optreden van de VS in de regio op de minst financieel belastende manier compenseren.
    Beide factoren bieden aan de Koerden een unieke kans of tijdskader, een momentum die ze met beide handen moeten grijpen.

  18. BAYDEWEE

    Geef ze een eigen staat, en maak ze lid van Europa!

    Idereen blij, behalve Erdogan.

  19. Linkse Internetcrimineel

    Het westen heeft in Afrika en het midden oosten lukraak wat mensen een staat cadeau gedaan, omdat wij dat nu eenmaal ook zo doen. De mensen daar konden prima zonder door ons opgelegde grenzen.

    Dus ja, laten we nog meer staten cadeau doen, waarbij we maar even vergeten dat de grond al een keer vergeven is.

  20. Epimenides

    We hebben de Molukkers ook eens een onafhankelijke vrije staat belooft.

     

    Zitten ze nog steeds op te wachten.

  21. dirk1940

    De Koerden moeten wel een eigen autonome staat kunnen vormen. De enige reden dat andere landen dit niet willen is de bedreiging die Koerden kunnen vormen. Winst voor de Koerden en verlies voor Turkijke, Irak en Iran. 

    Maar als ‘men’ het goed wil doen moet het nieuwe Koerdistan een uitgang krijgen naar de Zwarte Zee. Turkije zal dit natuurlijk neit goed vinden, maar voor het  ‘omvormen’ van het hele gebied zou het een uitstekende oplossing zijn. Dat Israël achter een zelfstandig Koerdistan staat heeft weinig met de Palestijnen te maken. Het zijn de Palestijen die Israël de zee willen indrijven en niet andersom. Ik ken een paar Koerden en het zijn intelligente en hard werkende mensen. Ik denk dat dit ook een reden is voor de drie andere landen om een zelfstandig Koerdistan te ontmoedigen. Een Koerdisch corridor langs Georgië en Armenië is ook niet verkeerd. Neemt Turkijke de wind een beetje uit de zeilen in dat gebied. In een later stadium is een bevriend Koerdistan een handig gebied om toegang te hebben naar het Midden-oosten als het ooit nodig is.

    Afgezien van dit alles lijkt het mij de hoogste tijd dat grote fouten uit het verleden spoedig worden rechtgetrokken. M.a.w., grenzen van landen herzien en de aanwezige bevolking laten kiezen wat men wil. Het makkelijkst is Soeni’s bij Soeni’s enz. Zoals het nu gaat, gaat natuurlijk niet.

  22. renevers

  23. Hans_VS

    Ik vraag mij af of er uberhaupt een volk is dat een eigen staat MOET krijgen…

     

    Het gebied dat door Koerden wordt bewoont valt onder 4 onafhankelijke staaten: Turkije, Irak, Iran en Syrie… Jaren lang worden ze uitgepeeld tegen elkaar (Turkse Koerden gesteunt door Syrie tegen Turkije, Syriesche Koerden gesteunt door Turkije tegen SyrieIrakese Koerden gesteunt door Iran tegen Irak, Iranese Koerden gesteunt door Irak tegen Iran)… Dat terwijl alle vier (Turkije, Irak, Iran en Syrie) hun eigen Koerdische bevolking benadeeldt en vervolgd…

     

    De VN en daarmee dus ook alle Navo landen keken de andere kant op wat betreft de Koerden in Turkije en ook wat betreft de Koerden in Iran (onder de Shah) vanwege de Koude Oorlog…

     

    MOET er daarom een Koerdische staat komen?!… I geloof dat zo’n staat lang niet alle problemen zal oplossen voor de Koerden maar als de Koerden zo’n staat willen zie ik er niks tegeop… Het liefst alle Koerden in een staat die op alle Koerdische historische gebieden komt te liggen…

  24. Hans_VS

    Waar wachte de Palestijnen op tussen 1947 & 1967 toen ze hun “Palestina” konden uitroepen?!…
    Waar wachte de Palestijnen (onder Arafat) op in 2000 toen Ehud Barak hun een “Palestina” voorstelde?!…
    Waar wachte de Palestijnen (onder Abbas) op in 2008 toen Ehud Barak hun een “Palestina” voorstelde?!…
    De Koerden zijn heel druk bezig met het plannen en uitvoeren van allerlei instituten die onbeerbaar zijn voor een Koerdische staat… Op alerlij gebieden (wet geving, economie, zorg, gezondheid en onderwijs)… Wat precies doen de “Palestijnen” op dat gebied?!…

Reacties zijn gesloten.

e-mail:

 
Ja, ik ga ermee akkoord dat Dagelijkse Standaard mij incidenteel commerciële emails stuurt.