Nederland nog steeds een rijk land, maar hoe lang nog?

Gisteren bleek uit het jaarlijkse Global Wealth rapport van de Duitse verzekeraar Allianz dat ons land weer een plaatsje is gestegen op de lijst van rijkste landen. We staan nu op plek 4, vlak achter België.

Deze ‘rijkdom’ wordt gemeten door het netto vermogen per inwoner te bepalen. Voor Nederlanders bedroeg dat in 2013 gemiddeld 71.430 euro en dat is 3,8 procent meer dan in het voorgaande jaar. Als belangrijkste oorzaak noemde de verzekeraar de lage rente, waardoor de gezamenlijke particuliere huishoudens 2 miljard euro minder hoefden uit te geven en dus meer overhielden. Maar staan we er wel echt zo goed voor? Zeker tegen de achtergrond van een splijtend Europa? Want dat de euro een politieke én monetaire splijtzwam is gebleken in plaats van bindmiddel, dat moge intussen voor iedereen wel duidelijk zijn.

Hieronder de top 10 van Allianz van 2012 en vorig jaar:

© Allianz

Opvallend is de nieuwe top 10 notering van Zweden, maar nog opvallender is de enorme voorsprong die de Zwitsers hebben op de rest van de wereld. Zwitserland is by far het rijkste land ter wereld. Zou er een correlatie zijn met hun directe democratie? Je vraagt het je af.. Ook opvallend is, dat Duitsland niet in de top 10 voorkomt, sterker, de vier grootste economieën van de eurozone komen niet in de top 10 voor. Ook Frankrijk, Italië en Spanje niet. Duitsland, Italië en Frankrijk vertoeven in de Europese middenmoot, Spanje bungelt ergens in de achterhoede.

Zorgelijker is hetgeen Allianz over de toekomstige economische vooruitzichten van Europa te melden heeft. Zoals al eerder het Rode Kruis de noodklok luidde over Europa waarschuwt nu ook Allianz dat West-Europa op de langere termijn achterop dreigt te raken. Als belangrijkste oorzaak daarvoor noemt Allianz het gebrek aan economische groei. De monetaire mogelijkheden van de ECB zijn uitgeput, de economieën van de eurozone zouden nu het werk moeten doen, maar dat wordt lastig: er gloort weinig perspectief voor de eurozone, aldus Allianz.

En laten we niet vergeten dat het beleid van de ECB al wezenlijke invloed heeft gehad op de herverdeling van inkomen van de huishoudens in de eurozone. Immers, de lage rentetarieven van de ECB belemmerden niet alleen de  vermogensopbouw op de lange termijn, maar hebben tevens direct invloed op de inkomsten. Omdat de rente-inkomsten laag zijn gaat dat ten koste van de pensioenopbouw; en omdat de rentebetalingen voor leningen zijn gedaald (zowel particulier als publiek) levert dat direct een inkomenseffect op.

Allianz heeft berekend, dat het gemiddelde rentetarief voor Nederlandse huishoudens in de periode 2010 tot 2014 een rentetariefvoordeel 2,3 miljard euro oftewel €140 per inwoner heeft opgeleverd. De grootste profiteurs van het ECB-rentebeleid zijn echter de Zuid-Europeanen, die in deze periode van vijf jaar hebben geprofiteerd van een rentetariefvoordeel van gemiddeld meer dan € 1.000 per inwoner. De grootste verliezers waren vooral de Duitse spaarders, die geconfronteerd werden met een rentetariefverlies van meer dan € 280 per inwoner. Duitsland betaalt dus niet alleen rechtstreeks -via de Europese noodfondsen- aan de ‘redding’ van de euro, maar ook op deze manier. En hetzelfde geldt -mutatis mutandis- voor de Nederlandse (pensioen-)spaarder. Verrassend is het natuurlijk allemaal niet, zegt ook econoom Heise van Allianz:

“Het is niet verrassend dat het monetaire beleid dit effect heeft gehad. In het bijzonder de afgenomen druk op de schuldenaren in Zuid-Europa is een beoogd resultaat dat in hoge mate is gerealiseerd. Maar het is belangrijk om de neveneffecten van het beleid niet uit het oog te verliezen, met name die voor Duitse (en Nederlandse, red.) beleggers en hun pensioenvoorzieningen.”

Nederland behoort desondanks tot de landen met de hoogste schuldenlast van burgers in Europa, zowel in absolute als relatieve termen. En dat komt vooral door de omvangrijke uitstaande hypotheekportefeuille in ons land. De schuld per inwoner van Nederlandse huishoudens is gemiddeld € 50.180, meer dan het dubbele van het gemiddelde in de eurozone; en de schuldquote van bijna 140 procent is de op één na hoogste in Europa, alleen de Denen hebben meer schuld (ongeveer 146 procent). Maar als we de afgegeven garanties door de Nederlandse staat via de noodfondsen aan de Europese familieleden erbij tellen (en uiteindelijk is dat belastinggeld) dan zijn we onbetwist koploper.

Heise wijst er daarnaast op, dat er zowel in de VS als in Europa sprake is van een toenemende inkomensongelijkheid. Het Piketty verhaal, zeg maar. Met name in landen als Frankrijk, Italië, Zwitserland en Ierland zijn de inkomensverschillen enorm gestegen. Heise signaleert dat de crisis vooral de minder gefortuneerden treft. Quite a conslusion, I would say. Hij heeft natuurlijk volkomen gelijk waar hij zegt dat belasting- en accijnsverhoging in tijden van lage economische groei niet de manier zijn om uit de crisis te komen:

“De politieke implicaties zijn duidelijk: als je een gelijkere verdeling van rijkdom nastreeft, moet je niet de vermogensgroei beperken door belastingen en heffingen op te leggen, maar moet je er juist absoluut alles aan doen om vermogensgroei als geheel te stimuleren. Groei is de beste manier om sociale rechtvaardigheid te verwezenlijken.”

Maar ook Heise redeneert onvoldoende consequent door. Economische groei stimuleer je niet met geldverruiming alleen (al helpt het wel kortstondig), maar door een kader te scheppen waarin investeerders en ondernemers het rendabel vinden (met een afgewogen risico analse) om geld te stoppen in projecten. Maar klaarblijkelijk hebben de Europese producenten onvoldoende vertrouwen in de eurozone economieën. En de consumenten in vooral de zuidelijke Europese landen (maar in toenemende mate ook in deze contreien) hebben te weinig te makken, ondanks de hulp van de ECB. Het is de structuur van deze muntunie die het probleem is, we blijven het tot vervelens toe herhalen. Dan kan obligatiefonds Pimco wel denken dat het openzetten van de geldkraan helpt, maar dat is een illusie, die de ware aard van de problematiek negeert. Er is geen liquiditeitentekort bij de banken, er zijn simpelweg onvoldoende goede investeringsmogelijkheden.

En dat niet alleen, ook de gezamenlijke export naar landen buiten de eurozone komt niet van de grond. Sinds 2000 (toen de euro net giraal was ingevoerd) is het exportaandeel van de eurozone teruggevallen van 45,4 procent naar 36,8 procent vorig jaar. Het gaat dus niet vooruit, maar achteruit. Wat wel vooruitgaat is de werkloosheid binnen de eurozone. Laten we Duitsland -als uitzondering- even buiten beschouwing, dan is de werkloosheid in de eurozone gestegen van 7,1 procent in 2007 naar 14,3 procent vorig jaar.

De pijnlijke, doch onvermijdelijke conclusie is dan ook, dat de vooruitzichten op economisch herstel voor ‘Europa’ weinig rooskleurig zijn. En dan druk ik me nog voorzichtig uit. En een andere -voor eurofederalisten- pijnlijke conclusie is, dat de kosten van het bijeenhouden van deze club vele malen hoger zullen zijn, dan het opbreken ervan. Men kan natuurlijk ook kiezen voor een tussenoplossing, maar zo voortmodderen schiet niet op. Voor niemand niet.

Hier vindt u een overzicht van mijn columns en u kunt mij hier volgen op Twitter.


Waardeer jij de artikelen op DagelijkseStandaard.nl? Volg ons dan op Twitter!

In dit artikel

Wie op onze website reageert, gaat akkoord met ons huisreglement.

9 reacties

  1. ikwoudatiedereennadacht

    Dat Belgie rijker is dan Nederland, komt doordat er in Belgie heel veel EU-profiteurs wonen met een megasalaris en veel niet of laagbelaste extra’s Als je een paar jaar bij de EU hebt “gewerkt”, ben je meteen rijk, zo blijkt maar weer.

  2. Jean Wanningen

    Heb nu weinig tijd. Hier heb je het hele Global Wealth rapport.


  3. BPS

    Waar bemoeien ze zich mee? Met het mijn en het dijn? Het mijn is mijn en het dijn is dijn. Bij mijn.  Ieder het zijn. Als dat niet meer zo is, ben ik weg.  Als een speer.  pzzww  > > >

  4. Henk

    @ Jean

     

    Kun je ook aangeven hoe dat netto vermogen is opgebouwd? Telt het pensioenvermogen bijvoorbeeld mee? Persoonlijk vind ik dat dat niet moet meetellen, omdat het een toezegging betreft waar je niet vrij over kunt beschikken. Als je voortijdig komt te overlijden, zien je nabestaanden er bovendien niets van terug.

     

    Opvallend dat de Belgen rijker zijn dan de Nederlanders, omdat de belastingdruk in België een stuk hoger is dan in Nederland. Maar de belastingmoraal is in België een stuk lager. Wellicht dat het daar aan ligt.

  5. Jean Wanningen

    Klopt. Met stenen in eigendom koopt men geen brood. Maar dit is nu eenmaal de definitie keuze van Allianz.

  6. BPS

    Ik mis naast het netto vermogensstaatje een vergelijkend netto inkomensstaatje voor een juist en completer beeld.

    Van primair belang is het inkomen en wat er van over kan blijven. Als alles van het inkomen er door wordt gejaagd, is het vermogen minder maar de levensstijl rijker.

    Wat je hebt kun je maar één keer uitgeven. En een goed inkomen altijd.

    Dus het zegt helemaal niets wie “rijker” of vermogender is per definitie.

    Wat is dan de zin om rijkdom (welke rijkdom?) te verdelen? En wat is het gevolg?

    De een spaart en de ander besteedt, of wisselt het af … Moet dat gelijk? Hoe dan?          En wat gaat een ander dat aan? Jalouzie? Afgunst? Ieder het zijne!                                 Ben je het gelukkigst mee.

  7. Wilhelmson

    @ jean wanningen

     

    dat ‘belgen’ rijker zijn is verdacht.

    Eerst is er in belgie een gigantisch verschil tussen vlaanderen en het franse deel. Het belgische zegt niet s over belgie, evenmin als het EU gemiddelde iets zou zeggen over finland , of een nederland.

     

    de fransen of walen / welschen  in belgie  zijn veel armer ,sparen niets en geven meer uit dan ze hebben. Wat ze niet hebben krijgen (stelen) ze van vlaanderen a rat van 12-17 miljard euro per jaar.  Bijgevolg staan de franse belgen  nderaan de lijst tussen de oost europese en mediterane landen. Maar ja , als belgie lekker verdekt als dieven in de schaduw .

     

    De vlamingen hebben in europa de 2e hoogste bruto inkomen per hoofd in de EU. Daarbij zijn vlamingen genetische spaarders en bezitten zij een gigantisch opgepotte spaarpotje in binnen en buitenlandse banken. Elke vlaming wil ook zijn eigen huis bouwen, heeft een baksteen in de maag en bijgevolg een verwoede spaarder of hypotheek afbetaler.

     

    Eigenlijk zijn vlamingen veel zuiniger dan nederlanders, maar staan ze in de statistieken verborgen binnen het belgische gemiddelde die bestaat uit 2 extremen. 

     

    tja , europa en haar statistiekjes dienen tot niet veel.

  8. PietPineut

    We leven in een totaal nieuw tijdperk waarin ons grote verrassingen
    wachten en waarbij ook de achterhaalde economische rekenmodellen de prullenbak
    in kunnen. Deze zijn allemaal gebouwd op historische ervaringscijfers. Alle
    voorspellingen en verwachtingen zijn nu net zo betrouwbaar als de weersvoorspellingen.
    Op papier kun je een rijk land zijn maar het is natuurlijk een populistische  voorstelling van zaken om het saldo van
    bezittingen en schulden te verdelen over alle inwoners. Natuurlijk geeft dat
    een mooi plaatje en is dat leuk om vooral op de voorpagina te publiceren.

     

    De
    naakte waarheid is natuurlijk heel anders. De Europese welvaart is gebouwd op
    schulden de laatste tientallen jaren. Vanwege de enorme schuldenberg heeft de
    ECB de rente naar het laagste niveau gemanipuleerd. Ieder nuchter verstand kan
    bedenken dat de rente- en aflossingsverplichtingen bij een groeiende
    schuldenberg steeds meer geld uit het dagelijkse geldverkeer halen en dat daardoor
    minder geld overblijft voor bestedingen en investeringen. We blijven nog altijd
    schuld op schuld stapelen en we zijn al een aantal jaren bekend met de effecten
    daarvan. Het kan niet anders dan dat we de komende 10 jaar bedrogen gaan
    uitkomen door al die leuke voorstellingen van zaken door de diverse
    intelligentia. 

     

  9. Bes Tolen

    Er zijn heel verschillende staatjes mogelijk, die pretenderen vermogen te meten. Wat telt mee? Wat is nu precies netto vermogen? Telt de personenauto mee? Dan inclusief alle ingebouwde belastingen? Dat maakt heel wat uit. Eigen woning? Die zijn in Nederland duurder dan in de andere landen. Maar daar heb je niks aan. In tegendeel. Een paar weken geleden was een heel ander staatje in de publiciteit. Dat gaf juist aan, dat de inwoners van Nederland helemaal niet zo rijk waren. Er is ook wel eens een staatje gepubliceerd dat aangaf dat de Nederlandse burger op Duitsland na in de EU het minste geld op de bank had. Cyprus had dan het meeste per burger. Het lijkt me niet zo erg geloofwaardig maar het is zo’n jaar geleden als een belangrijk cijfer gepresenteerd. De ervaring leidt tot de conclusie dat in veel (statistische) berekeningen, die de publiciteit halen, fouten worden gemaakt. Verder dit. Gesteld wordt wel dat de rijkste tien procent in India rijker is dan de rijkste tien procent van Europa, dat de rijkste tien procent van Manilla in vergelijking met de grachtengordel in Amsterdam in weelde leeft, dat de staat Sao Paulo in Brazilië rijker is dan Nederland, dat veel Arabische oliestaten veel rijker zijn dan Nederland, dat een berekening van vermogen en inkomen per inwoner geen goede graadmeter is om het welvaartsniveau te bepalen (men zou moeten uitgaan van een hele huishouding)(men zou ontzettend veel meer moeten analyseren, suppleren, elimineren). Goed, ik stop er mee. Trouwens, is Zwitserland niet een heel duur land? Een correctie wat prijsniveau betreft, lijkt me niet te zijn toegepast. Maar wie weet?!

Reacties zijn gesloten.

e-mail:

 
Ja, ik ga ermee akkoord dat Dagelijkse Standaard mij incidenteel commerciële emails stuurt.