Vertrouwenscrisis vraagt om leiderschap

In tijden van economische achteruitgang, turbulentie of politieke vertrouwenscrisis heb je weinig aan managers en nog minder aan visieloze politici. Het draait dan om leiderschap.

De interessante column op DDS afgelopen zaterdag van Ewout Klei, getiteld “Gaat de Nederlandse democratie de Weimar Republiek achterna,” verschaft mij een mooi bruggetje voor deze column. Nadat hij een aantal zorgwekkende parallellen heeft benoemd tussen de Weimar Republiek en onze steeds instabieler wordende democratie, komt Ewout uit op de volgende stellingen:

“Onze democratie wordt vooral bedreigd door de moeilijkheid om bepaalde grote problemen echt aan te pakken, wat leidt tot cynisme, pessimisme en een groeiende kloof tussen burger en politiek. Deze vertrouwenscrisis schreeuwt om een oplossing. Maar die oplossing ligt niet in het nemen van antidemocratische noodmaatregelen”.

Mijn overtuiging is dat een vertrouwenscrisis vooral vraagt om leiderschap. Dat is in het bedrijfsleven niet anders dan in de politiek of bij de overheid.

Wat is leiderschap? Ik ben niet zo van de management goeroes, omdat ze vaak een trucje leren en voorbij gaan aan de inhoud. Toch ben ik wel gecharmeerd van de Amerikaanse professor in leiderschap en emeritus aan de Harvard Business School Dr. John Kotter – bekend van het 8-stappen veranderplan.

Kotter heeft veel gezegd en geschreven over leiderschap. Hij maakt ook het verschil duidelijk tussen management en leiderschap. Natuurlijk heb je in grote organisaties ook managers nodig. Zij houden zich bezig met zaken als plannen, budgetteren, stafoverleg en dagelijkse problemen oplossen. Leiderschap – dat volgens Kotter deels aan te leren is – gaat over heel andere zaken.

Een leider houdt zich bezig met visie, met veranderen en met (excuus voor het cliché woord) empowerment. Hij of zij neemt een organisatie bij de hand op weg naar de toekomst. In dit artikel in de Harvard Review uit 2013 legt Kotter het verschil uit tussen management en leiderschap. 

Volgens Kotter is het een groot probleem dat de rollen van leider en manager continu met elkaar verward worden. De westerse wereld heeft in deze tijd van turbulentie goede managers nodig, maar nog betere leiders. En daar ontbreekt het vaak aan. Kotter verwoordt het zo: “We need superb management. And we need more superb leadership”.

Lees verder op pagina 2.


Waardeer jij de artikelen op DagelijkseStandaard.nl? Volg ons dan op Twitter!

In dit artikel

Wie op onze website reageert, gaat akkoord met ons huisreglement.

13 reacties

  1. G. Verhoef

    Ik vrees dat het niet zo simpel is als v d Galien beweert. Leiderschap zou kunnen werken in een private organisatie, maar in een soort democratie waar Nederland zich tot heeft ontwikkeld lukt dat niet. De speelruimte voor een “Leider” is door coalitievorming beperkt, maar belangrijker nog is dat die speelruimte door de EU tot nul is teruggebracht.

    Moeten we die Leider dan zoeken in de heer Juncker? Een andere ongekozen pias?

    NL heeft zich aan de bureauraten overgeleverd en een leider kan hooguit spartelen voor de buhne. Daar ziet de burger dwars doorheen en is meteen de reden van de vertrouwensbreuk.

    Enige oplossing: een gekozen kamermeerderheid die de banden met de EU doorkapt en zorgt dat we weer een vrij land worden met zelfbeschikkingsrecht en trots. Dan hebben we meteen die Leider niet meer nodig, daar hebben we nooit iets mee gehad tenslotte.

  2. jangajentaan

    Ik vrees dat ik de “schuldige”ben en niet de heer van der Galiën …;)
    @G. Verhoef u heeft wel een punt dat de marges om nog iets te besluiten verminderd zijn door de EU.
    Maar laten we niet vergeten dat er ook op het nationale vlak sprake was van verregaande bureaucratisering, nog ver vóór de tijd dat de EU ons in een omklemming had door de euro.
    Schreef Pim Fortuyn niet al in 1990 zijn boek “Zonder ambtenaren”? (een pleidooi voor het op de schop nemen van ons bureaucratische stelsel).
    Daarvoor heb je m.i. toch echt leiderstypes nodig en niet bureaucraten en manager. Let wel ik heb het niet over die ene “goddelijke” leider, want dat leidt weer tot andere problemen. Ik heb het over leiderschap in het algemeen.

    1. G. Verhoef

      Dank voor de reactie. v d Galien stond toen ik reageerde als auteur vermeld, inmiddels is dat gecorrigeerd.

      De onvrede bij burgers gaat helaas niet over wrevel met bureaucratie, maar over veel belangrijker zaken, over onzekerheid, verlies van zeggenschap, afbraak verzorgingsstaat, culturele dreigingen, afbraak pensioenen etc.

      Ik vermoed dat de meeste burgers redelijk tevreden zijn over bureaucratie: dat gaat op persoonlijk niveau in reguliere situaties meestal goed. Belasting en boetes worden geïnd, rijbewijzen verlengd, kinderen aangegeven en overledenen geregistreerd. De kleine kwaliteit is voor burgers iha geregeld. Behalve natuurlijk als je door een stelselwijziging op 31 december nog niet weet of je op 1 januari nog thuishulp hebt.

      Het MKB heeft denk ik wel reden tot klagen over een bulk aan regeltjes, maar de grote ondernemingen zijn juist in staat geweest van de overheid (nationaal en Europees) te profiteren. Die hebben geen politieke Leider nodig: ze zijn machtig genoeg hun belangen zelf te verdedigen

      De werkelijk belangrijke onvrede bij de burger wordt niet opgelost door een “Leider”, die zit in de dwangbuis van de coalitie, de EU en de internationale (financiële) wereld.

  3. V.K.

    -Churchill was MP tijdens een crisis, het volk koos zodra de oorlog was afgelopen voor iemand anders.

  4. LantR.fant

    Leiderschap lijkt me wat lastig, als je gedwarsboomd wordt door een leger ambtenaren, die waarschijnlijk wat minder baat heeft bij dat leiderschap. Een eerste kamer, die wordt gedomineerd door mensen zonder al teveel visie, maar wel gezegend zijn met een ego, waar je een fiets tegenaan kunt zetten. En dan zijn er om de 4 jaar verkiezingen. Wat inhoudt dat je na de formatie effectief 2,5 jaar van de 4 kunt benutten.

    Dat ons land zonder een goed leiderschap wel eens voor heel nare verrassingen kan komen te staan is mij wel duidelijk. De onvrede onder de bevolking groeit met het uur.

  5. W.H.J. Reiss

    Goed artikel !!
    Ik vond Hr. Lubbers altijd goed overkomen. Altijd zeer duidelijk en correct naar de burger toe.
    Ik zie overigens liever een M.P. met ‘losse’ handjes als zo’n slapjanus als Rutte, die bij de vrouwtjes niks kan ‘klaar’ spelen !

  6. joga

    Centrale rode draad: Weg met dit kabinet en laat Nederland kiezen voor een bevlogen partij, die de kans en de ruimte krijgt om de huidige regeringspartijen en hun bijwagens aan de kant te schuiven en met visie een kompleet nieuwe richting inslaat. Of de gemiddelde,labbekakkerige Nederlander daartoe in staat is vraag ik mij wel af. Maar zonder deze rigoreuze verandering zijn we als zelfstandig volk verloren en overgeleverd aan de fascistoïde EU en kunnen we het wat onze huidige welvaart betreft wel schudden Geef dus een noodsein af en stem 18 maart PVV voor een hoognodige omwenteling, zoals ook in Engeland en Frankrijk staat te gebeuren met UKIP en FN c.q. in andere Europese landen waar de critici steeds meer de overhand krijgen. Laten wij het lichtend voorbeeld zijn omdat het kan. Maar we moeten het wel willen of wilt u ook bij de lemmingen blijven horen?

  7. W.H.J. Reiss

    @G.Verhoef
    U moet dit genuanceerder zien.
    Een leider lost problemen op. De oplossing wordt geaccepteerd en is mede tot stand gekomen door te beseffen wat de problemen bij de burgers zijn. De ‘Leider’ vraagt zich ook af of de burgers tevreden zijn met de door hem gestelde oplossingen.
    U (G.Verhoef) heeft het over management, daar gaat het artikel niet over. Het gaat erom, dat de ‘Leider’ geen manager moet zijn, maar visie en daarbij het nodige beleid (met strakke lijnen) moet aangeven ! Rutte is geen ‘Leider’, Lubbers was dat wel.

    1. G. Verhoef

      Ik zeg dat een mogelijke “leider” in de huidige situatie met handen en voeten gebonden is. U noemt Lubbers, inderdaad, hij kon nog kiezen: Ja of Nee tegen Maastricht. Daarbij is moeilijk te voorspellen wat er zou zijn gebeurd als hij Nee zou hebben gezegd. Maar zoals bekend waren er eigenlijke en minder eigenlijke redenen voor Lubbers om ja te zeggen. Ook was het (bewust?) slecht geïnformeerde volk destijds ongetwijfeld voor Maastricht.

      Een nieuwe Lubbers, een leider met een hoofdletter, kan al lang geen Nee meer zeggen zonder dat er enorme consequenties zijn, er verdragen verbroken worden en de EU met enorme sancties dreigt. De nieuwe Leider kan dus alleen maar Ja roepen tegen Brussel en is daarmee manager of beter nog, ambtenaar geworden.

      Geeft u mij eens aan waar de speelruimte nog ligt? De begroting dient vooraf goedgekeurd door Brussel! Bij grote projecten gelden Brusselse richtlijnen, de zeggenschap over pensioenen dreigen we te verliezen, de Nederlandse Bank is opgegaan in die van de EU, immigratie is aan Brusselse regelgeving onderhavig, zelfs het onderwijs wordt, via een omweg als de OECD, gestuurd vanuit Brussel (en andere internationale verbanden). Ook de hoogste rechter is in veel gevallen internationaal en we hebben geen enkele invloed op de benoemingen en over waar zijzelf zich menen zich te mogen bemoeien.

      Geloof me, ik weet het verschil tussen wat met Leider en met manager bedoeld wordt. Aan die laatsten is geen enkel gebrek, de eerste heeft geen schijn van kans

  8. Matthijs

    Jaaaaaaa!
    Geef mij duidelijk leiderschap, want ik ben natuurlijk te dom om te poepen. Ik zou immers niet weten welk papier het beste is om na de daad mijn achterste mee af te vegen.
    Alleen makke schapen hebben leiders nodig. Ben jij een mak schaap? Heb jij iemand nodig die je vertelt wat het beste product voor is?
    Natuurlijk niet!
    Je bent meester over je eigen lot en iedereen die je in de weg staat in jouw pad naar geluk is iemand waarmee je geen zaken doet, laat staan waarnaar je kijkt voor leiderschap!
    De grootste farce uit de laatste 100 jaar is het vertrouwen in een almachtig orgaan dat enkel het doet wat het beste is voor zichzelf!
    De weg uit de crisis is zelf je handen uit de mouwen steken, niet door naar Den Haag of Brussel te kijken voor een sterk leider. Die zijn er niet!

    1. W.H.J. Reiss

      Daar gaat het redactiestuk helemaal niet over.
      Het gaat over iemand met visie die richting kan geven aan anderen en dat doet op basis van hetgeen de bevolking wil. En tevens ook het beste is voor zijn ‘Volk” ! “Wir sind das Volk” !
      Wij hebben nu managers. Dat werkt niet !

      1. Matthijs

        Leiders werken ook niet!
        Je kan namelijk niet 16 miljoen individuen op één grote hoop gooien en er 1 richting voor bepalen.
        Dat is misschien voor 1,2,4 of 8 miljoen goed, maar de overige 15,14,16 of 8 miljoen niet.
        Iedereen moet zijn eigen richting kiezen en zich niet als een mak schaap laten leiden.
        DAT is de ware reden van de crisis, mensen die te belabberd zijn om hun eigen verantwoordelijkheid te nemen en er afstand van doen in het stemhokje.
        En maar klagen achteraf!

  9. Nou2maar

    Is het leiderschap dat wij missen of zijn onze politici best in staat om ons land te leiden? Indien wij terugkijken dan stonden er wel degelijk politici aan het roer het probleem is niet het leiderschap maar de koers die wordt gevaren! De richting die door deze “volksvertegenwoordigers” is gekozen is ongeacht de coalitie, constant gericht op het oprichten van een communistische EU gemeenschap. Om dit te doorbreken is meer nodig dan een leider met visie namelijk een revolutie.

Reacties zijn gesloten.

e-mail:

 
Ja, ik ga ermee akkoord dat Dagelijkse Standaard mij incidenteel commerciële emails stuurt.