Deflatie? Niet Draghi, maar de politiek is aan zet

Vorige maand daalden de prijzen (op jaarbasis) in de eurozone met 0,2%. Deflatie. Dat is niet de bedoeling. Het is groot nieuws van Eurostat, het Centrale bureau voor de Statistiek van Europa. Wat al een tijd in de lucht hing, is nu officieel.

Deflatie is schadelijk. Niet zozeer vanwege het veelgehoorde verhaal dat consumenten hun aankopen uitstellen in afwachting van nog lagere prijzen. Dat kan misschien een tijdje voor bepaalde duurzame consumptiegoederen. Maar als u vandaag een lege tank heeft kunt u natuurlijk niet wachten met die vol te gooien in de hoop dat olie en benzine volgende week nog goedkoper zijn. Deflatie is vooral schadelijk omdat schulden relatief zwaarder worden. En dat kunnen we in Europa natuurlijk slecht gebruiken.

Een klein beetje inflatie wordt gezien als goed voor de economie. Het is een soort smeermiddel. Je kunt je daarbij blind staren op het verlies aan koopkracht van een euro, maar als dat wordt gecompenseerd door stijging van de salarissen is er niet veel aan de hand. Geen eeuw met zoveel inflatie als de twintigste. Maar het is tevens de eeuw met de grootste welvaartstoename in de menselijke geschiedenis. Het verlies aan koopkracht van een gulden, dollar of pond werd meer dan ruimhartig goedgemaakt door de toename van de koopkracht van een uur arbeid.

Centrale banken, ook de Europese ECB streven naar een beetje inflatie van iets onder de 2%. Deflatie kan dus aanleiding zijn voor nieuwe maatregelen van de ECB zoals het opkopen van (staats)obligaties. Het zogenaamde Quantitative Easing (QE). Dit QE hangt al een tijd in de lucht en kijkend naar de scherp gedaalde rentes van de laatste tijd kun je zeggen dat de markt er al op heeft geanticipeerd dat het inderdaad gaat gebeuren en dat ECB president Mario Draghi op 22 januari een vorm van QE zal aankondigen.

Wat je er ook van moge verwachten, het is één van de weinige dingen die Draghi nog kan doen. En je kunt niet eeuwig bepaalde acties suggereren zonder ooit de daad bij het woord te voegen. Hoe dat QE precies moet worden ingevuld, is binnen de eurozone een lastiger vraag dan bijvoorbeeld in Amerika waar het eerder op grote schaal werd toegepast. Hier in Europa hebben we niet, zoals daar, één grote geïntegreerde markt voor staatsschuld. De ECB zal moeten beslissen hoeveel schuld van welk specifiek land wordt opgekocht. En dat maakt het proces veel politiek gevoeliger dan in Amerika. Lees verder op pagina twee.


Waardeer jij de artikelen op DagelijkseStandaard.nl? Volg ons dan op Twitter!

In dit artikel

Wie op onze website reageert, gaat akkoord met ons huisreglement.

16 reacties

  1. jangajentaan

    M.i. is die politieke bazooka niet mogelijk zolang we een one-size-fits-all euro hebben.
    Om nu overheden meer geld uit te laten geven terwijl de halve eurozone nog niet heeft hervormd (en dus niet concurrerend is) gaat m.i. niet helpen. Het zal alleen de schuldproblematiek verergeren.
    Als je in een land met niet-concurrerende economie de munt kunt devalueren en daarnaast de overheidsuitgaven iets laat oplopen, dan kan dat wel zin hebben, want dan zullen de extra groeiopbrengsten in principe de opgelopen schulden goedmaken. Zie ook hoe IJsland hun schuldencrisis heeft aangepakt. Dat lijkt mij een goed voorbeeld, maar die aanpak is onmogelijk in de huidige eurostructuur.

    Dus, eerst de monetaire structuur van de euro op de helling, via TMS of gelijksoortig model.

  2. econoom

    De deflatie wordt strek beinvloed door de gedaalde grondstoffenprijzen. De scherpe daling vd euro op de internationale valutamarkten zal da in 2015 deels corrigeren, omdat de grondstoffenprijzen zijn genoteerd in dollars. Vooralsnog ben ik banger voor een toekomstige hyperinflatie, wanneer de ECB overgaat tot QE. QE zal de economie niet stimuleren. De rentestanden zijn al laag, zelfs te laag. QE leidt ertoe dat er een bulk liquiditeiten boven de mark komt te hangen, die een gevaar vormt voor de toekomstige prijsstabiliteit. Niet voor niets is de Duitse Bundesbank daar mordicus tegen. Duitsland heeft zowel na WO I als na WO II al een hoge prijs betaald voor ongelimiteerd geld bijdrukken in de vorm van hyperinflatie. Ik zou elke econoom adviseren het boek van Frederick Taylor te lezen, The Downfall of Money, over de Duitse hyperinflatie in de jaren 1918-1923.

    1. Jacobus

      Wat vindt u van het voorstel in het artikel de begrotingsregels te versoepelen?

      1. econoom

        De norm van 3% begrotingstekort is een juridische norm. Die heeft niets te maken met de economische werkelijkheid. Landen als NL en Duitsland, die bijna gratis lenen, kunnen deze norm moeiteloos oveschrijden. Daar komt nog bij dat we in NL een onderbestedingssituatie hebben, blijkende uit een fors spaaroverschot en een fors overschot op de lopende rekening vd betalingsbalans. Het is tegenwoordig modieus om Keynes bij het grofvuil te zetten, maar dan zijn mn niet-economen die dat doen.Net zoals het onverstandig was dat fanatieke keynesianen in het verleden de klassieke economen afdankten. Dus in deze tijden is Keynes wel degelijk waardevol.

  3. Pietje Precies

    Ik snap niet dat deflatie voor burgers slecht is. Ja ik heb een schuld, maar bij gelijkblijvende condities (inkomen) voel ik daar niets van. Ik krijg als consument wel meer spending power. En dat stemt mij licht vrolijk. Dat deflatie leidt tot kopersstaking lijkt mij een theoretisch broodje aap verhaal. Zeker als het om zulke kleine percentages gaat. Bij deflatie van 10% per half jaar stel je grote aankopen wel even uit (als het kan, niet bij een kapotte wasmachine of TV) . Inflatie is een stiekeme belasting op sparen. Een rationele burger gaat echt zijn aankoop niet uitstellen als ie daar na een jaar 1% voordeel van heeft. Ja de producent heeft wat minder marge, maar 1% minder marge leidt vast niet tot massaontslagen. doe mij maar een beetje deflatie. De geweldige gecreeerde welvaart (Geld/schuld creeren, dus inflatie) de afgelopen jaren is voor een groot deel op schuld gebaseerd, die een andere generatie kan dokken. Volgens mij kun je dan stellen dat we welvaart hebben waar we eigenlijk “geen recht” op hebben en we nu met de gebakken peren zitten……

    1. econoom

      Het generatieverhaal is economisch gezien een onzinverhaal. De grootste particuliere schuldencategorie zijn de hypotheekschulden. Daar staan echter activa in de vorm van onroerend goed tegenover, dat we met de schuld (als die al niet bij overlijden automatisch wordt afgelost) als bezit aan de volgende generatie wordt overgedragen. Voor wat betref de overheidsschulden geldt, dat deze dienen om investeringen in bv infrastructuur of een juridisch en sociaal stelsel te financieren. Wij dragen aan de volgende generatie een functionerende infrastructuur, en een functionerend juridisch en sociaal stelsel over. Dan is het niet gek, dat de volgende generatie ook bijdraagt in de kosten daarvan. dragen wij

  4. Twan 21

    @Ewoud “Deflatie is schadelijk. “.

    Is dat zo? Je collega bij Jalta, Edin Mujagic, is daar niet zo zeker van.

    Wie heeft er nu gelijk?

    Economie is geen wetenschap, slechts een tijdverdrijf voor materialistische psychologen.

    Iedereen zijn eigen mening en gelijk.

    1. Matthijs

      Economie is emotie.
      Dat zegt de Oostenrijkse school ook.
      Waarde is subjectief.
      Waarom kijken we standaard dan in het nieuws naar Keynesianen?

  5. hjtoeset

    “Paniekerig doen wanneer het inflatiecijfer -0,2% is? Houd nou toch op zeg.”
    Econoom Jaap van Duijn

    Wat zou u tegen meneer Draghi willen zeggen?
    „Wees eens eerlijk. Kom niet met die onzin dat mensen hun bestedingen uitstellen, maar zeg gewoon dat de enige reden waarom je inflatie wil is omdat dan de schulden van de schuldenlanden minder waard worden. Die help je ermee.”

    Gaat het opkopen van staatsobligaties (QE) de inflatie aanjagen?
    „Met geld drukken krijg je inflatie op de vermogensmarkten. Op aandelen en obligaties. Niet in de reële economie.”

  6. Harrybr

    Eind 80-er jaren als avondstudent Economie al hier discussie over gehad met de Prof.
    Economie is als het ontwerpen van een vliegtuig, waarbij voor de eenvoud (ceteris paribus) afgezien wordt van de zwaartekracht en wrijving met de lucht.
    Gelooft u serieus, dat een consument of bedrijf voor een paar % inflatie eerder cq bij deflatie een paar % minder een aankoop of investering uitstelt ?
    Psychologische factoren ( Ik wil NU die flatscreen) resp. toekomstverwachtingen ( met die nieuwe machine kunnen we winst maken) zijn de beslissers.
    Als ergens de prijzen omlaag gevallen zijn en de mogelijkheden verbeterd, is het wel met computers, smart phones en flatscreens. En waar hebben we ons suf aan gekocht ? Juist !
    Ik heb Argentinië meegemaakt met een inflatie van 70-140% per MAAND. Kijk goed naar dat pak suiker: volgende maand kost dit 2 x zo veel. DAN zoeft iedereen uit de eigen valuta ( tot de bedelaar kwam bij mij zijn Australis omzetten in US$ muntjes) of in goederen. Maar bij 10 % per jaar + of – : Kom nou.
    Heeft u een race op de pakken koffie gezien ? Bij Aldi-Lidl van € 2,79 naar 3,69/500 g ( en DE van € 3,99 naar € 4,99) en wat is er gebeurd? NIETS.
    De zuinige auto wordt door een hogere BMP wat ( 10%) duurder. Ja, wat meer verkoop de laatste maand, doch klanten, die stonden te huilen om toch maar een auto te mogen kopen….., politie, die het verkeer moest regelen … ?
    Nieuwe Apple I-enz op de markt: men ’s nachts al staat in de rij, terwijl enkele weken later en geen rij meer staat en dat ding 10% goedkoper geworden is.

    Psychologie, beste economen, daar kijkt u helemaal aan voorbij, maar VEEL sterker als prijs. Dat vliegtuig ontwerpen dus… zonder zwaartekracht en luchtweerstand.

    1. Ronel

      Helemaal mee eens Harry. Gelul, deflatie. Dat zou inhouden dat ik aan het eind van de maand minder geld tekort kom. Helaas, consumptiegoederen worden in grote lijnen alleen maar duurder. Wegenbelasting voor m’n auto duurder, premie zorgverzekering duurder. Belasting op energie duurder…. moet ik doorgaan ?? Alleen autobrandstof is duidelijk goedkoper maar dat wordt wel weer gecorrigeerd met een nóg hogere accijns.

  7. Matthijs

    Deflatie is vervelend voor instanties met schulden.
    Laten we in een schuldencrisis zitten, dan is deflatie toch het antwoord?
    Ik snap soms geen zak van economen.

  8. jangajentaan

    Het artikel van Ewoud is m.i. niet een oproep tot meer QE, juist niet, het is een oproep tot meer overheidsinvesteringen om de economie weer aan de gang te krijgen. Het bestrijden van de inflatie is slechts en sideline in zijn stuk en hij is daar genuanceerd over.
    Kernvraag is dus, heeft het zin dat overheden weer gaan investeren voordat we de “weeffout” van de euro repareren?
    Volgens mij niet, want het zou dan een herhaling zijn van 2002 -2007 (kunstmatige groei gebaseerd op schulden) zodat je weer naar de volgende zeepbel toegaat.
    In het concept om alleen de sterke landen te laten investeren geloof ik ook niet. Je kunt Duitsland wel verplichten om 50 miljard in wegen te investeren maar dat helpt niet in Frankrijk of Italië.

    Ergo: terug naar de euro-tekentafel. Hoe langer we daarmee wachten, des te groter wordt de ellende.

    1. Matthijs

      Investeren.
      Investeren is consumptie van nu uitstellen tot een later tijdstip, zodat je op dat tijdstip meer kan consumeren. Of wel; sparen.
      Sparen doe je met het overschot aan verdiensten.
      En nu naar de overheid, wat produceren ze, waarvan ze de winst kunnen opsparen om vervolgens te investeren?
      Een overheid kan twee dingen doen om te ‘investeren’;
      1. Geld bijdrukken (geen investeren, maar herverdelen, want uw geld wordt minder waard)
      2. Meer herverdelen (ook geen investeren, want er wordt gewoon weer aan uw spaargeld gezeten)
      En met een ‘investering’ vanuit de overheid, komt ook automatisch de overhead vanuit de overheid erbij.

  9. jangajentaan

    P.s. net discussie gehad met Ewoud over artikel via Twitter: wat hij bedoelde met politiek is aan zet, is andere (betere) begrotingsunie. Dus niet sec overheidsbestedingen of investeringen.
    Waarvan akte.

    Zelf blijf ik overigens van mening dat we monetaire flexibiliteit nodig hebben, omdat de verschillen nu eenmaal te groot zijn, ook met begrotingsunie en transferunie etc.

Reacties zijn gesloten.

e-mail:

 
Ja, ik ga ermee akkoord dat Dagelijkse Standaard mij incidenteel commerciële emails stuurt.