Diepzeevulkanisme

Oceaanbodem bezaaid met duizenden vulkanen. Een gastbijdrage van David Dirkse.

In een vorige ‘posting’ berichtte ik over de controversiële hypothese van Ronald D. Voisin, dat vulkanische activiteit de motor achter klimaatverandering zou kunnen zijn. Voisin vermoedde in de kern van de aarde een enorme reactor. Vulkanisme is dan geen overblijfsel van “oude” warmte, maar het gevolg van een actieve inwendige hittebron. Voor de toetsing van zijn hypothese bepleitte Voisin vulkanisch onderzoek op de zeebodem.

Toeval of niet: onder de titel “vulkanisme op de oceaanbodem als klimaatklep” beschrijft geofysica Maya Tolstoy van het Earth Institute van de Columbia Universiteit het door Voisin bepleitte onderzoek. Deze week verschijnt haar studie in de Geophysical Research letters.

De oceaanbodem is bezaaid met duizenden vulkanen
Midden over het plaatje hierboven de “Midden Atlantische Richel”. Deze strekt zich uit over 60.000 km. en vormt de breuklijn van de enorme tektonische platen die 80% van de aardkorst uitmaken.
Jaarlijks stroomt hier 8 maal meer lava uit dan bij landvulkanen. Ook komt jaarlijks 88 miljoen ton  CO2 vrij, zonder de temperatuurverlagende stofvorming die bij uitbarstingen op land horen.

Tot nu toe werd aangenomen, dat deze onderzeese vulkanen met zekere regelmaat uitbarsten en lava uitbraken, dus een min of meer constante factor zijn, zodat ze over de langere termijn geen invloed op het klimaat uitoefenen. Maar recente studie toont iets heel anders aan. De vulkanische activiteit pulseert namelijk sterk en wel in perioden variërend van twee weken tot 100.000 jaar.

In het verleden bestond voor sub–oceanisch vulkaanonderzoek weinig belangstelling, omdat het seismisch niveau van de uitbarstingen laag is. Onderzoek werd mogelijk door nieuwe hydro–akoestische meettechnieken. Tolstoy onderzocht

Tweewekelijkse cyclus
Vulkanische activiteit wordt onderdrukt door druk op de aardkorst. Dat kan door een ijslaag zijn of  door een waterkolom, de oceaandiepte. Eens in de veertien dagen is het tij het laagst door samengaan van zon– en maanstand. Acht van de negen onderzochte vulkanen waren actief op “dood” tij van de tweewekelijkse modulatie.

Jaarlijkse cyclus
Alle uitbarstingen vonden plaats in de periode januari to juni. De aardbaan is altijd enigszins excentrisch. De kortste afstand tot de zon treedt op begin januari, de langste begin juli.  In deze periode nemen de krachten op de aardkorst iets af. Vulkanische activiteit neemt toe bij slechts een geringe afname van die krachten.

100.000–jarige cyclus
De excentriciteit van de aardbaan varieert van vrijwel concentrisch (ca. 1000 km variatie) tot een variatie van 18 miljoen km. (0,06 excentriciteit). De afwisseling van deze banen heeft een periode van 100.000 jaar, de zg. Milankovitsch cyclus, wat ook de periode is van de ijstijden. Deze cyclus is dominant wat het klimaat op aarde betreft.

Een 85.000 jaar koude periode wordt plotseling afgewisseld met een warme periode van 15.000 jaar. Een excentrische baan levert meer wisseling van krachten op in de aardkorst. Dat leidt tot verhoogde vulkanische activiteit.

Tijdens ijstijden is de zeespiegel 100 meter lager dan in een warm interglaciaal. Momenteel doorloopt de aarde een concentrische baan (0,016 excentriciteit). De zeespiegel is hoog. Het onderzoek toont aan, dat momenteel inderdaad de vulkanische activiteit zeer laag is.

Samenvatting
De data van de studie beslaat 700.000 jaar en toont aan dat  onderzeese activiteit van vulkanen samenhangt met de positie van de aarde in het zonnestelsel, dus met externe krachten die op de aardkorst inwerken.

Tijdens ijstijden is de baan het sterkst excentrisch en de zeespiegel het laagst. Dat stimuleert vulkanisme, waardoor veel CO2 vrijkomt waardoor opwarming inzet. Bij 50% toename van de vulkanische activiteit kan in een periode van 5000 jaar de CO2–concentratie met 100 ppm verhogen, alleen door vulkanische uitstoot. Wel zijn er lange reactietijden van oorzaak tot gevolg.

David 02

De afbeelding hierboven toont de excentriciteit van de aardbaan, CO2–concentratie en de oceaandiepte op een tijdschaal van 1000 jaar. EPR staat voor de onderzochte locatie: East Pacific Rise.

Op grond van deze studie moeten de klimaatmodellen worden aangepast.

Het oorspronkelijke artikel is hier te vinden.

Aldus David Dirkse.

Voor mijn eerdere DDS–bijdragen zie hier.

 

Abonneer je gratis en voor niets op het Telegram-kanaal van De Dagelijkse Standaard, en like onze spiksplinternieuwe Facebook-pagina!
In dit artikel

Wie op onze website reageert, gaat akkoord met ons huisreglement.

35 reacties

  1. NemTudom

    Hoe zit het met atoom proefbommen. Het magma is dun zat om het te verplaatsen. Dus kan zo’n bom ook wel een behoorlijke deuk in zo’n vloeibaar materiaal slaan. Heeft dat geen gevolg op eruptie van vulkanen?

  2. Pieter G

    Uitstekende bijdrage.

    Citaat:

    De afwisseling van deze banen heeft een periode van 100.000 jaar, de zg. Milankovitsch cyclus, wat ook de periode is van de ijstijden. Deze cyclus is dominant wat het klimaat op aarde betreft.
    ——–

    En zo komen we elke keer een stap verder naar het begrijpen van het klimaat.
    Door geofysica.
    Nog ideeën om dit vulkanisme onder controle te krijgen?? Lijkt me een beetje veel gevraagd.
    Of de excentriciteit van de aardbaan?
    Dat wordt nog een hele kluif voor de klimaatwetenschappers (zwendelaars)
    Klopten de modellen toch al niet, nu komt dit er ook nog bij.

    1. Herman Vruggink

      Pieter G,

      Ondanks dat klimaatwetenschappers zwendelaars kunnen zijn is het niet uit te sluiten dat ze toch gelijk hebben dat de Aarde opwarmt door broeikasgassen. Veel mensen denken dat het daarom verstandig is de CO2 emissie te beperken. Voor het geval dat. Mocht de IJstijd dan toch onverhoopt de komende 20 jaar invallen dan kunnen we daar altijd weer direct van af stappen natuurlijk. Maar voorlopig is van afkoeling geen enkel spoor te bekennen. Integendeel zelfs. Indien de mensheid de komende eeuw leert de CO2 uitstoot te beheersen dan is dat een voordeel. Mocht de IJstijd zijn intrede doen dan weten we hoe we het warm kunnen houden. Overigens is de Milankovitsch cyclus al wat langer bekend dan vandaag.

      1. Theo345

        De CO2 uitstoot beheersen?
        Hoe moet ik me dat voorstellen? Een verbod op vulkanisme, een verbod op oorlogen?

      2. Ben Wouters

        Herman Vruggink 15 februari 2015 at 18:41

        “Maar voorlopig is van afkoeling geen enkel spoor te bekennen. Integendeel zelfs.”
        Hangt nogal af van de tijdschaal waarop je kijkt.
        De laatste ~84 miljoen jaar is de temperatuur van de diepe oceanen zo’n 18 graden lager geworden.
        Toen de diepe oceanen nog zo’n 3 graden warmer
        waren dan nu begon de huidige cyclus van glacialen / interglacialen.
        Laten we nou eerst die oceanen zo’n 5 graden warmer laten worden, zijn we tenminste van de glacialen af.
        Jammer dat de mensheid daar helemaal niets aan kan doen.

  3. Paul

    Zou het variëren van het gewicht van de dikke ijslaag op bijvoorbeeld groenland door klimaatveranderingen ook invloed kunnen hebben op de tektonische activiteit van de aardkorst?

    1. nogmaals

      “alles heeft natuurlijk invloed op alles” Maar het gaat om de grootte van die invloed, en die lijkt mij in uw vraag niet significant als het gaat om de oorzaak van mogelijke klimaatverandering. Of bedoelt u dat klimaatverandering de oorzaak is van tectonische activiteit? Dat laatste lijkt mij volkomen onmogelijk.

      1. Paul

        @nogmaals
        15 februari 2015 at 18:22

        Of bedoelt u dat klimaatverandering de oorzaak is van tectonische activiteit? Dat laatste lijkt mij volkomen onmogelijk.
        _________

        Dat laatste was mijn vraag en lijkt me wel mogelijk want in het geval van groenland spreek je over een dikte van enkele kilometers ijs.
        Een substantieel gewicht aan ijs dat als het, bij opwarming om wat voor reden ook, verdwijnt, invloed op het tektonische evenwicht zal hebben, …lijkt me.

  4. nogmaals

    De klimaatmodellen zijn heilig en mogen niet worden aangepast, tenzij de wereld-ondergang-voorspellers het zelf doen (omdat ze daar voordelen in zien!). Zelfs al komen er 10 van zulke studies in de publiciteit, dan nog zal de klimaat-dictatuur ervoor zorgen dat de onnozele wereldburgers blijven geloven in het mantra “wij zijn schuldig aan de opwarming door CO2 en wij moeten (financieel) boeten”

  5. Gerben

    Ik las pas ook een interessant verhaal over een eiland op de mid-oceanische rug, wat deels bedekt is met ijs: IJsland. Het blijkt dat het ijs op IJsland sneller smelt tijdens warmere jaren en dat als gevolg daarvan vulkanen sneller groeien. Dat zou dan naar verwachting leiden tot meer vulkanisme. Daarbij komt dan weer veel troep in de atmosfeer, waardoor de opwarming wordt afgeremd. Een negatieve terugkoppeling die nog ontbreekt in klimaatmodellen.

    1. Herman Vruggink

      Gerben,

      Vulkaan uitbarstingen op IJsland hebben een geringe invloed op de globale temperatuur. Anders is het als een vulkaan in de tropen uitbarst van VEI 6 of groter. De vulkanische stof wordt dan wereldwijd hoog in de atmosfeer verspreid. Dat was het geval tijdens Pinatubo 1991. http://www.knmi.nl/cms/content/79812/klimaateffecten_van_vulkaanuitbarstingen
      Modellen kunnen uiteraard grote uitbarstingen niet voorspellen.

      1. Gerben

        Een enkele vulkaanuitbarsting heeft een geringe invloed, maar wat als het vulkanisme met een factor 20 toeneemt, zoals wordt gevreesd? En dan heb je ook nog soortgelijke situaties in Alaska en de Andes.
        Het linkje wat je gaf is ergens wel grappig. “Verder terug in de tijd wordt de onzekerheid van de reconstructies van de wereldgemiddelde temperatuur groter, zodat het effect van de beroemde uitbarsting van de Krakatau in 1883 niet meer zo duidelijk is.” Die periode, die mogelijk relatief koud was dankzij de uitbarsting van de Krakatau, wordt tegelijkertijd wel als beginpunt genomen om te kijken of ons klimaat aan het opwarmen is.

        1. Herman Vruggink

          Gerben,

          “maar wat als het vulkanisme met een factor 20 toeneemt?” Geen idee, en ook geen idee wie daar voor vreest. Ik niet in ieder geval voor de komende paar duizend jaar. Maar als je een linkje hebt, hou ik mij aanbevolen. Ik heb wel deze gevonden: http://time.com/3687893/volcanoes-climate-change/

  6. Hetzler

    @Vruggink Ik bespeur toepassing van het Voorzorgprincipe. Het grootst bezwaar hiertegen is dat dit beginsel geen houvast biedt en geen wetenschappelijke basis biedt voor een beslissing. Daarom kan het toegepast worden op elk denkbare vermeend risico. Voor hetzelfde geld kunnen we voorzorgsmaatregelen nemen om het mogelijke risico (dat niet 0 is) van een meteorietinslag in de toekomst door ondergronds te gaan wonen. Er zijn nu eenmaal talloze zaken waarvan het risico onbekend is. Het voorbeeld van een naderend meteoriet in het programma De achterkant van het gelijk van Marcel van Dam een poosje geleden over klimaatverandering, was dan ook ongelukkig gekozen. In het algemeen bied het principe van Wildavski, trial and error, meer houvast omdat dit aanmerkelijk meer sturing geeft aan een jonge ontwikkeling/innovatie waarvan de risico’s redelijk, maar niet ten volle, bekend zijn. Europa hanteert het verlammende en kostenverslindende Voorzorgprince dat een geheel nutteloze poging doet elk risico tot 0 te reduceren. Nu de AGW-hypothese door de feiten is tegengesproken, is het Voorzorgprincipe wel erg bedenkelijk Ooit zie ik nog eens de Brusselse richtlijn komen: het is voor voetgangers en fietsers verboden de straat over te steken, want er kan een auto aankomen.

    1. Herman Vruggink

      Hetzler,

      Er is sprake van het voorzorgprincipe. Dat is een keus, je doet het wel of je doet het niet. Als je niets van risico’s wilt weten kies je er niet voor, dat is duidelijk. Er is wereldwijd voor gekozen om dat wel te doen. Ondanks dat er geen keihard bewijs is zijn de aanwijzingen er wel degelijk en veelvuldig. Maatregelen kosten geld dat klopt en er is geen garantie dat het gaat lukken. Mocht het niet lukken dan zien we wel weer verder, dan komt als vanzelf Wildavsky in beeld. We zullen zien wat het klimaat-verdrag eind dit jaar ons gaat brengen.

      Maar hoe kom jij er bij dat de AGW-hypothese door feiten is tegengesproken? http://www.met.reading.ac.uk/~ed/bloguploads/FIG_11-25_UPDATE.png

      1. David

        Bij zon- en windenergie is er geen sprake van het voorzorgprincipe omdat het een doodlopende weg is. Zon en wind kunnen nooit genoeg leveren om de welvaart in stand te houden. Het is een zekere weg naar het einde. Een suïcidale weg bewandelen en dat voorzorg noemen: lijkt wel verzonnen door diplomaten.

        1. nogmaals

          Met name windenergie is een kwestie van graaiers, subsidie, eigen belang,. verborgen agenda’s en policor lieden die shit hebben aan de belastingbetalende burgers. De staatsschuld wordt gewoon verhoogd.

          1. Herman Vruggink

            Nogmaals,

            Sorry, ik ben geen socialist. Mensen en bedrijven mogen van mij investeren en zolang we 12 miljard per jaar aan hypotheekaftrek uitgeven zonder tegenprestatie te vragen, kan die paar miljard aan windmolens er ook nog wel bij. In Maart zijn er weer verkiezingen. Er is vast wel een onderbuikgevoelens partij die bij je past.

        2. Herman Vruggink

          David,

          Zon en wind kunnen alleen nooit genoeg leveren. Er zijn enkele groene sektes die dat denken maar experts beamen allen dat andere aanvullende energiebronnen nodig zijn zoals kernenergie. En wat een drama maak je er van zeg ‘weg naar het einde, de suïcidale weg’. Giechel. Een windmolenalarmist ten top.

          1. David

            1.waar blijft die kernenergie dan?
            Bij het opraken van olie is er geen vervangende brandstof voor de transportsector.
            Aan de echte problemen wordt dus niet gewerkt.
            2. hypotheekrente aftrek is niet zo gek als je bedenkt wat de gemeente rekent voor de grond. Dat komt uit op ruim 50% gemeentebelasting op nieuwbouw.
            Altijd het hele plaatje bekijken.
            3. er is nog zeker voor een eeuw fossiele energie. Gelukkig maar want van transitie is nog geen enkele sprake.
            Daarom is alarmisme misplaatst.

          2. Herman Vruggink

            David,

            1a. Wereldwijd gaat kernenergie gewoon door. In Nederland zijn er momenteel geen kernenergie ondernemers.
            1b. Er wordt wereldwijd hard gewerkt aan vervangers voor olie in de transportsector: Gas, Elektriciteit, Waterstof.
            2. Sorry, maar dit verhaal moet je eens uitleggen, ik kan hier niets van maken.
            3. Gas en vooral kolen zijn er nog ruim voldoende. De transitie zal ook gerust een eeuw duren.

            Alarmisme is altijd misplaatst, ook als het over windmolens gaat.

  7. JWR

    Ik lees in de bijdrage van David:
    “Tijdens ijstijden is de baan het sterkst excentrisch en de zeespiegel het laagst. Dat stimuleert vulkanisme, waardoor veel CO2 vrijkomt waardoor opwarming inzet. ”
    Ik weet niet of David dit zelf beweert of dat het uit het werk van Maya Tolstoy komt.
    In ieder geval is het niet juist,
    CO2 heeft een verwaarloosbare invloed op de temperatuur van de atmosfeer: verdubbeling van 0.04% naar 0.08% geeft een opwarming vam 0.03 C.

    http://www.tech-know-group.com/papers/vacuum.pdf

    CO2 is een groeigas het is nodig om de plantengroei te bevorderen voor de toenemende

    1. David

      Maya Tolstoy gaat er in haar artikel van uit, dat CO2 de motor is achter temperatuurverhoging. Zij onderzoekt alleen onderzeese vulkanen.
      Wat ik miste is de opwarming van het zeewater.
      Ook kan Voisin met zijn reactor in de aardkern nog steeds gelijk hebben. Tolstoys onderzoek is van statistische aard, het levert geen verklaringen.
      Dat CO2 op zich een zwak broeikasgas is, is bekend. Maar er wordt een positieve feedback loop vermoed via waterdamp, waardoor de invloed een factor zou toenemen. Dat laatste lijkt niet te kloppen. De feedback is eerder negatief. Dat is ook logischer: meer warmte = meer wolken = lagere temperatuur.

      1. Herman Vruggink

        David,

        Positieve of negatieve feedback is een vraagteken. Waarschijnlijk beiden. En wolken= lagere temperatuur is iets te simpel. Dat hangt er nog maar van af. Dag/nacht en hoog/laag bewolking. wolken in de nacht voorkomt sterke afkoeling. Hoge bewolking zorgt voor opwarming overdag.

  8. vanGodlos

    Herman Vruggink
    Ik ben reeds 30 jaar geleden gestopt met roken. Dat verhoogt ook het CO2-gehalte … Winden laten, heb ik ergens gelezen, verhoogt ook het CO2 en broeigassen … Koeien schijnen 240 maal zo veel winden (CO2) gassen uit te stoten dan mensen. Is daar wat aan te doen? ….

    PS,
    Verder een interessant artikel dat verder gaat dan al het politiek geouwehoer op andere bijdragen hier op DDS, want dit gaat een ieder aan. De natuur gaat gewoon door en trekt zich niets van ons aan, heeft zijn eigen agenda … goed artikel.

  9. Hetzler

    @Vruggink Als alle klimaatmodellen die het IPCC hanteert niet de huidige temperatuurstop hebben voorzien, dan alleen al krijg ik het vage heel verre voorzichtige vermoeden dat dit niet bepaald een onomstotelijke bevestiging is van de AGW-hypothese. Alleen al binnen die tientallen modellen bestaat een bandbreedte die niet bepaald pleit voor consensus over de gebruikte parameters. Er een stukje uit plukken om ergens nog de schijn van bevestigende bandbreedte te wekken, roept niet dadelijk vertrouwen op. Dit blijkt ook wel uit de tientallen excuses die men ten tonele voert om de discrepantie tussen de stop en de sterk stijgende CO2-emissie te verklaren. Het succes is tot op heden nihil. Dus tot dusver is de AGW-hypothese weerlegd. We wachten AR6 maar af over 5 jaar met het verlossende woord.
    Als mij een auto beloofd is die 1 op 30 rijdt, maar in de praktijk niet verder komt dan tussen 1 op 16 en 21, dan is die belofte weerlegd. Helaas, het is nu eenmaal een harde wereld waarin wij leven. Hier helpt ook het voorzorgprincipe niet veel verder dan wensdenken. Vooralsnog zitten we dan ook in de situatie van het bedrog van Nijpels, de rekenfouten van Kamp en het ECN en ga zo maar door. Het komt allemaal tamelijk povertjes over wat het rondtrekkende Circus Hernieuwbaarheid te bieden heeft.

    1. Herman Vruggink

      Hetzler,

      Goed plan, we wachten AR6 af voor het verlossende woord. We krijgen hoe dan ook snel duidelijkheid over de modellen. Ondertussen gaat de wereld met China en de VS voorop gewoon door met het bouwen van windmolens. Zie alhier waar en hoe snel. http://www.breezesystem.com/resources/evolution-of-wind-power/?embed=1

      1. Ferdinand Engelbeen

        Herman,

        China geeft wat lippendienst aan “hernieuwbaar” door er een paar windmolens bij te zetten. Ondertussen doen ze totaal niets aan hun CO2 uitstoot: de verwachting is dat ze die verdrievoudigen tegen 2030, de enige datum die ze met de VS hebben afgesproken om “iets” aan hun uitstoot te doen. India: idem die gaan nog meer kolencentrales openen om meer mensen van elektriciteit te voorzien; een verdubbeling van hun CO2 uitstoot…

  10. Pjotter

    Als het hoogste en laagste waterpeil der oceanen over 100.000 jaar 100 mtr. bedraagt ben ik erg benieuwd op welk punt van de rijzing we momenteel zijn.
    Met het hoogste punt denk ik niet veel kerktorens van NL. nog boven water te zien.

  11. Hetzler

    Tja Herman en laten we de voortvarendheid bij de bouw van tientalen kerncentrales!

    1. Herman Vruggink

      Hetzler,

      In juli 2014 waren er 67 kerncentrales in aanbouw, waarvan 8 al meer dan 20 jaar, terwijl er 49 te kampen hebben met vertragingen in de bouw; van die 67 zijn er 43 in aanbouw in drie landen: China, India en Rusland.
      Er wordt nog steeds gebouwd….

      1. TijlUilenspiegel

        @Herman,

        Om in de voetsporen van een niet nader te noemen poster te treden: uw bron is afkomstig van een klimaat extremist en daarom is uw bron niet betrouwbaar.

      2. David

        De klad was er een beetje in gekomen.
        Supply chains moeten opgestart worden.
        Oefening baart kunst.
        Maar de (verre) toekomst is nucleair, daar twijfel ik niet aan.
        Het tijdperk van het vuur wordt afgewisseld door het tijdperk van het plasma.

  12. Ferdinand Engelbeen

    Zoals reeds uitgediscussieerd op WUWT, het hele verhaal over CO2 van diepzee vulkanen heeft weinig om het lijf. Terwijl de zwaarste vulkaanuitbarsting van vorige decennia, de Pinatubo, wel de temperatuur beïnvloedde, ging het CO2 gehalte net minder snel de hoogte in dan in de jaren er rond.
    Dat was deels door de temperatuurdaling, deels door een versterkt effect van lichtverstrooing op de fotosynthese. Geen meetbaar effect van de extra CO2.

    De emissies van alle landvulkanen wordt op 1% van de menselijke emissies geschat. Ook als er 10 keer meer vulkanen op de zeebodem uitbarsten is dat nauwelijks van belang. Bovendien lost het meeste van die CO2 op in de diepe oceanen en komt pas eeuwen later boven met de oceaanstromen, maar er is geen enkele aanwijzing van een groei in ocean emissies.

    Verder, ook eens nadenken over de timing: de CO2 stijging volgde de opwarming uit een ijstijd met ca. 800 jaar over de afgelopen 800,000 jaar: een temperatuurverhoging van ca. 12°C en 100 ppmv in ca. 5000 jaar of 0,02 ppmv/jaar. Nu praten we over 0,8°C en 100 ppmv in 165 jaar tijd of in de laatste jaren toenemend tot 2 ppmv/jaar.

    Ik zie het nog niet gebeuren dat alle vulkanen ter wereld tegelijk CO2 staan spuwen, exact gesynchronizeerd in tijd en hoeveelheid met de CO2 emissies van de mensheid…

Reacties zijn gesloten.

e-mail:

 
Ja, ik ga ermee akkoord dat Dagelijkse Standaard mij incidenteel commerciële emails stuurt.