Sybrand Buma breekt een lans voor de grootste politieke filosoof ooit: Alexis de Tocqueville

Sybrand Buma in actie. Bron: EPP / Wikimedia Commons.
Foto: Sybrand Buma in actie. Bron: EPP / Wikimedia Commons.

Over de democratie in Amerika (of Democracy in America) is wellicht het beste boek ooit over de problemen, voordelen, nadelen, obstakels en uitdagingen van ons grote democratische experiment — niet alleen in de VS, maar ook elders.

We mogen het waarschijnlijk niet hardop zeggen van onze mede-rechtse vrienden, maar Sybrand Buma komt maar al te vaak over als de meest normale en verstandige partijleider van Nederland. Dat beeld wordt maar weer bevestigd in een gesprek van Buma met de Volkskrant. Het onderwerp? Zijn favoriete boeken.

Het begin van het gesprek — het eerste boek dat hij vermeldt — zegt alles:

Op de tafel van CDA-leider Sybrand Buma ligt een kolossaal boek met een stoffen hoesje eromheen – blauw met grote witte sterren. Hij kreeg het van zijn vrouw om te voorkomen dat zijn lievelingsboeken (‘voor de eeuwigheid’) beschadigd raken. Nu beschermt het hoesje het ruim duizend pagina’s dikke Over de democratie in Amerika, van Alexis de Tocqueville.

Hij legt uit:

“Tocqueville schrijft over de morele component in de samenleving. Dat past zo precies bij wat ikzelf ook wilde signaleren. Hij zag begin 19de eeuw al wat wij nu meemaken. De onthechte burger en de alom aanwezige overheid die voor zijn geluk moet zorgen. Voor mij ideologisch heel herkenbaar.”

En even later legt hij uit (wat hij als alternatief ziet voor referenda en wat duidelijk gebaseerd is op De Tocqueville’s ideeën):

“Initiatieven waarbij mensen lokale taken van de gemeenten overnemen, vind ik veel interessanter. Ze krijgen geld en kunnen zelf bepalen hoe ze een overheidstaak uitvoeren. Het is waar dat alleen nog sommige wijken dat doen en het is embryonaal. Maar ik vind dat een democratie wordt gemaakt door mensen die meedoen.”

Vervolgens legt hij uit dat hij, net als De Tocqueville, voorstander is van… de gekozen burgemeester:

“Ons huidige systeem is schimmig. Een geheime commissie komt met witte rook uit een zaaltje en mag verder niks zeggen. En een ministerraad die benoemt maar verder niks in te brengen heeft. Dat is het slechtste van twee werelden. Dat zou Tocqueville ook niet leuk vinden.”

Daar komt bij dat hij ook terecht stelt dat het gevaar in een samenleving niet alleen is dat een minderheid een meerderheid kan onderdrukken, maar andersom ook: een meerderheid kan een minderheid onderdrukken. Dat gebeurt zelfs maar al te vaak in democratieën, zeker als er te weinig checks and balances zijn. De Tocqueville waarschuwde voor dat gevaar, en heeft Buma daarmee geïnspireerd:

“Niet alleen de grote overheid is een gevaar, ook de tirannie van de meerderheid, zoals Tocqueville dat noemde. De helft plus één is de baas.”

Met name echte populisten hoor je daar zelden over, maar het is wel degelijk een reëel gevaar. Denk maar aan mob rule. Of de gang van zaken in Frankrijk na de revolutie aldaar. Het was toen één grote bende; enorme aantallen mensen werden het land uitgejaagd of zelfs afgemaakt. Dit alles uit naam van ‘het volk’ – en het volk stond daar over het algemeen inderdaad achter. Sterker nog, ‘het volk’ joeg de slachtoffers op. En dat was niet anders in Nederland toen de broeders De Witt vermoord werden. Ook dat was mob rule.

In een gezonde democratie moeten we dus altijd net dat plekje vinden waar beide soorten groepen elkaar niet onderdrukken. Het is terecht dat Buma dat zegt — en tegenwoordig is dat zelfs moedig, want zowel links als rechts doen tegenwoordig net alsof ‘het volk’ de wijsheid in pacht heeft. Dat is natuurlijk allerminst het geval. Politici hebben die wijsheid niet, maar Jan met de Pet óók niet, zeker niet als Jan omringd wordt door miljoenen andere Jannen die min of meer hetzelfde denken als hij.


Waardeer jij de artikelen op DagelijkseStandaard.nl? Volg ons dan op Twitter!

In dit artikel

Wie op onze website reageert, gaat akkoord met ons huisreglement.

Reageer

16 reacties

  1.   

    Mooie theoretische gedachten maar wie brengt ze in praktijk? Een direct gekozen coalitie meerderheid aangevuld met verplichte referenda. Dat lijkt mij een mooie basis.

    1.   

      Direct gekozen coalitie— ?
      Dus stemmen en de…. je spreekt wartaal

      1.   

        Dat doet die anders nooit.

  2.   

    “We mogen het waarschijnlijk niet hardop zeggen van onze mede-rechtse vrienden, maar Sybrand Buma komt maar al te vaak over als de meest normale en verstandige partijleider van Nederland.”
    —————————————————————————–
    Daar is weinig voor nodig.

    Hij blinkt vooral uit door gratuite praatjes, maar als puntje bij paaltje komt is hij gewoon onderdeel van het kartel.

  3.   

    “Regeringsgeil” kan dat woord tegenwoordig nog?
    Vroeger was dat synoniem voor CDA en VVD

  4.   

    Hij heeft wel de boeken , maar het lijkt of hij ze niet goed begrijpt

  5.   

    Het is de katholieke kerk zelf in vol ornaat totaal onbetrouwbaar.

    1.   

      Buma is niet Katholiek

      1.   

        Dat is jammer, maar wellicht komt hij ooit tot inkeer net als dominee Hans Schouten die priester werd.
        https://www.nrc.nl/nieuws/2015/12/24/ik-was-dat-vrijzinnige-gedonder-zat-1570765-a552990

  6.   

    Dhr Buma is voor een CDA-er best oké. Echter een CDA-er dus helaas per definitie onbetrouwbaar

  7.   

    Hij was de man van één paspoort, maar vergat dat Maxima ook twee paspoorten had en draaide hij snel bij. Waar hij nu op doelt is op de populisten. Maar vergeet opnieuw dat de huidige import een gevaar is voor onze samenleving omdat het indruist tegen de christelijk/joodse fundamenten waar onze democratie is uit ontstaan. Er zijn niet zoveel problemen tussen de verschillende geloven maar de Islam is voortdurend met de Jihad bezig en zullen nimmer een democratie voorstaan. Je ziet het aan Erdogan ook inmiddels. Hij is nu ook alweer aan het zuiveren en past precies in zijn ideologie. Maar dat vergeet Buma dat NL-ers voor hun land opkomen en deze niet laten verkwanselen door maar te accepteren dat de Islam het hier voor het zeggen krijgt en de eigen bevolking in de kou komt te staan, want de verborgen armoe neemt steeds meer toe. En de politieke propaganda machine draait op volle toeren om het EU beeld te pleasen. Maar de no go zones in EU nemen gevaarlijk grote vormen aan.

  8.   

    Sybrand Buma breekt een lans voor de grootste politieke filosoof ooit: Alexis de Tocqueville ??

    Ik breek een lans voor Matteo Salvini !!
    Italië wil havens ook sluiten voor schepen van internationale “reddingsacties”
    In plaats van wat filosofisch gezever even lekker doorpakken !!

  9.   

    Nee, Van der Galien, was het maar waar dat Buma verstandig en normaal is. Vanaf dag 1 dat het CDA in de regering zit (dus vanaf 26 oktober 2017) is het arrogante toontje terug. “We rule this country”, dat soort uitspraken.

    Buma verdedigde leugenaar Zijlstra, hoewel hij van alle ins en outs op de hoogte was. Buma verdedigt (nog steeds) het afschaffen van de dividendbelasting, waardoor de burger het ontstane gat in de begroting mag dichten. Buma verdedigt de Klimaatwet, waarbij opnieuw de burger met een grote kostenstijging wordt geconfronteerd. Buma beloofde forse lastenverlichting, daarvan komt helemaal niets terecht.

    Voor mij is het zonneklaar: Buma is een flapdrol.

  10.   

    Een mooie droom die al jaaaaarrreeeeen gedachtengoed is “Jan met de Pet”!Studie hiervoor is met een beetje gezond verstand NIET nodig!
    Die Buma papagaai!He Siebrand verzuip eens in een NATTE droom je naam leent zich er uitstekend voor!Elke steun die verdwijnt voor dat stelletje ONBENULLEN in UT HAAGIE is meegenomen.Alvast bedankt!

  11.   

    Het is opvallend hoe vaak er wordt nagedacht over, of geredeneerd vanuit sociologische begrippen zoals in dit geval overheid versus volk. Nog vaker over rechts en links.
    Nagedacht wordt over de voor en nadelen van macht bij een v d twee polen of vanuit een v d twee.
    Dat is eigenlijk onzinnig; daar kom je nooit uit, waarom niet?
    Het antwoord ligt te zeer voor de hand; er wordt te weinig doorgedacht over waarheid/rechtvaardigheid en wel in elke concrete situatie! Is dictatuur goed? Hangt v d dictator af, is hij waarachtig! Is democratie goed; hangt v het volk af; is het bezeten van bv. genotzucht, haat of domheid of zijn er veel beschaafde mensen. Enz. DAAR moet weer eens over worden gedacht; waarheid en rechtvaardigheid!

  12.   

    Een opzichtige anti-Baudet actiën.
    We redden de democratie niet in een twist tussen zelfbenoemde intellectuele wereldverbeteraars.

Like nu onze nieuwe pagina voor nieuws en opinie!