Bizar falen bij vergrijzing: Senioren gevangen in grote huizen, starters misgrijpen – 'Bouw Knarrenhof!'

Neem Lennard Trouwborst (40) uit Zuid-Beijerland in de Hoeksche Waard. Hij groeide op in het dorp, werkte jaren in het buitenland, keerde in 2021 terug en wil zijn zoons dezelfde onbezorgde jeugd gunnen. Maar eengezinswoningen? Schaars goed. Geen seniorenappartementen of Knarrenhofjes in de buurt. Overkant van de straat: gordijnen dicht bij huizen waar jonge gezinnen dolgraag in zouden trekken. Buurvrouw woont er al 48 jaar, wil dolgraag naar een kleiner zorgappartement in het dorp – maar dat bestaat niet. Alternatief: groot, anoniem zorgcomplex elders. René Kleian van ontwikkelaar Stebru (die in Puttershoek en Oud-Beijerland bouwt) herkent het: de 'klantreis' voor ouderen is lang. Ze weten exact wat ze opgeven – vertrouwde tuin, herinneringen – maar krijgen er niks fatsoenlijks voor terug. Financieel vaak ook ongunstig: nieuw kleiner appartement soms duurder dan de afbetaalde oude woning.

Toch is doorstroming dé sleutel uit de wooncrisis. Onderzoek toont: één verhuizende senior triggert een kettingreactie van vijf tot zeven transacties – gezinswoningen vrijkomen, startershuizen ontstaan. Maar gemeenten bouwen niet door, of ze blokkeren kleine initiatieven. Gradus en Esther van Leeuwen in Numansdorp vechten al jaren voor een Knarrenhof op het erf van een buurman – gemeente zei nee: 'We bouwen al genoeg in Numansdorp.' Nu tuigen ze een stichting op voor de hele Hoeksche Waard: senioren verenigen, wensen inventariseren, met een kant-en-klare groep naar de gemeente stappen. Dan móéten ze wel meedenken – druk omdraaien.

Een Knarrenhof is ideaal: levensloopbestendig, zelfstandig wonen met gemeenschappelijke tuin/hobbyruimte, buren die op elkaar letten, minder eenzaam dan een verzorgingstehuis. Landelijk concept van de Stichting Knarrenhof: zelfredzame senioren vormen een zorgzame gemeenschap. In Hoeksche Waard lijkt het in Oud-Beijerland eindelijk te gaan lukken na jaren lobby. Maar waarom moet het altijd zo stroperig? Vergrijzing is geen verrassing – het is voorspelbaar als de zon die opkomt. Toch bouwt Den Haag geen seniorenwoningen (ambitie 290.000 tot 2030, maar in 2024 maar 11% gehaald), gemeenten blokkeren burgerinitiatieven, en banken zijn streng. Resultaat: vastgelopen markt, woonschaamte bij empty-nesters, frustratie bij jongeren.

Trouwborst zegt het simpel in het AD: "In Zuid-Beijerland ligt een terrein naast de kinderboerderij, in eigendom van de gemeente. Bouw daar een U-vorm Knarrenhofje van twintig appartementen. Senioren blijven in hun dorp, doorstroming voor de jeugd." Precies. Geen megalomane nieuwbouwwijken nodig, maar slimme, kleine projecten die mensen écht willen. Tijd dat gemeenten wakker worden: stop met blokkeren, begin met bouwen. Anders betalen we straks de rekening in zorgkosten, eenzaamheid en een generatie die nooit een huis krijgt. Vergrijzing? Geen excuus meer – het is falend beleid.