Geen cel, wel een dildo

Nee, dit is geen grap.

Sinds mei loopt in de vrouwengevangenissen een proef van minimaal een jaar. Zo'n 295 gedetineerde vrouwen, ongeveer 70 procent van alle vrouwelijke gedetineerden, mogen een van twee "neutraal vormgegeven hulpmiddelen" kopen: een Satisfyer of een transparante dildo. Tegen kostprijs.

De Dienst Justitiële Inrichtingen legt het ons uit: "Gezonde seksualiteit draagt bij aan ontspanning, beter slapen en minder frustratie." Onderzoekers van de Universiteit Leiden hadden eerder gewaarschuwd dat het verbod tot gezondheidsrisico's leidt, zoals schimmelinfecties door zelfgemaakte alternatieven.

Ontspanning. Beter slapen. Minder frustratie. Het klinkt eerder als de folder van een wellnessresort dan als het regime van een gevangenis.

En het is niet de eerste keer. Mannelijke gedetineerden kregen eerder al tablets met softporno. Het idee daarachter was volgens de NOS dat ze dan langer op hun cel blijven, zodat er minder personeel nodig is. Het ministerie ontkent dat personeelstekort bij de vrouwenproef een rol speelde. Natuurlijk ontkent het dat.

Want kijk eens wat de hoogste baas van het gevangeniswezen dinsdag vertelde. Volgens DJI-directeur-generaal Wim Saris zijn ruim 3.100 gedetineerden twee weken eerder vrijgelaten wegens het cellentekort. Ruim 2.600 veroordeelden zijn nog niet eens opgeroepen om hun straf uit te zitten. En er staan 600 vacatures open.

Saris zei het zonder omwegen: "Ik zie dat we nu al twee jaar roofbouw op ons personeel aan het plegen zijn. Dat gaan we niet volhouden."

Zijn oplossing? Meer mensen met een enkelband thuis laten zitten. Nieuw is dat idee niet: de gevangenisbaas pleitte eerder al voor de enkelband als hoofdstraf, en wij schreven toen al wat we ervan vonden. VVD-Kamerlid Ulysse Ellian vatte het treffend samen: "Het is geen serieus te nemen straf... Je zit in je eigen huis, je hebt de voordelen en luxe van je eigen huis." Zelfs D66'er Joost Sneller moest erkennen: "Nu lopen mensen straffeloos rond in afwachting van een plek in de cel en dreigen sommige straffen te verjaren."

Straffen die verjaren. Laat dat woord even tot u doordringen.

"Maar ze betalen het toch zelf?" Ja. Dat is ook het punt niet.

Het punt is waar de aandacht van dit ministerie naartoe gaat. Er is een acuut tekort aan cellen, slachtoffers zien daders vrij rondlopen, en veroordelingen worden een lachertje. En ondertussen zitten ambtenaren en onderzoekers zich het hoofd te breken over het seksleven van gedetineerden.

Een gevangenis is bedoeld als straf. Vrijheidsbeneming betekent dat je dingen kwijtraakt. Dat hoort zo, want het is de consequentie van wat je een ander hebt aangedaan. Wie begint met het optimaliseren van "ontspanning" en "beter slapen" achter de tralies, is vergeten waarvoor die tralies er zijn.

De oplossing ligt voor de hand. Stop met deze proef. Steek elke euro en elk uur aan beleidsaandacht in het bijbouwen van cellen en het aannemen van personeel. Zorg dat buitenlandse veroordeelden hun straf in eigen land uitzitten, zodat er hier plek vrijkomt. En zorg dat geen enkele veroordeelde meer thuis op de bank zit te wachten tot zijn straf verjaart.

Tot die tijd is dit kabinet niet bezig met veiligheid. Het is bezig met het comfort van de verkeerde mensen.