Mutluer (PRO) en D66 slopen de naam van de vader: komen ouders er niet uit, dan wil het kabinet het alfabet laten beslissen, en VVD, CDA en PVV stemden mee

Straks moet het alfabet beslissen. Geen traditie, geen familie, geen gezond verstand, maar de letter waarmee je naam begint. En PRO-Kamerlid Songül Mutluer juicht. "Dit is een belangrijke overwinning voor vrouwen en gelijkwaardigheid", staat er bij Hart van Nederland.

Een overwinning op wie eigenlijk? Op jou, op je vader en op de familielijn waar je kind straks bij hoort.

Het kabinet zette vrijdag het wetsvoorstel in consultatie, tot 10 januari 2027. Nu is de regel kort en helder: kiezen gehuwde ouders van verschillend geslacht niet samen, dan krijgt het kind de achternaam van de vader. Bij ongehuwde ouders is dat de naam van de moeder.

Die regel heet in Haags jargon de vangnetnorm, en hij moet verdwijnen. Maken ouders geen keuze, of leggen ze die niet op tijd vast, dan krijgt het kind straks een combinatie van beide namen, op alfabetische volgorde. Heet jij Visser en je vrouw Bakker, dan sta jij achteraan. Niet omdat jullie dat willen, maar omdat Den Haag het zo op een lijstje heeft gezet.

Het ministerie van Justitie en Veiligheid, waar D66-staatssecretaris Claudia van Bruggen over het familierecht gaat, spreekt plechtig van "een sekseneutrale regeling waarbij beide ouders gelijkwaardig worden behandeld". Sekseneutraal, over de naam van je pasgeboren kind. Zo klinkt de taal van een ministerie dat het gezin alleen nog kent als een vakje op een formulier.

En natuurlijk komt er ook een rechter bij. Ouders krijgen een jaar de tijd om alsnog samen een andere naam te kiezen, en in die periode kunnen ze een geschil over de achternaam aan de rechter voorleggen. De oude regel sloot de discussie af. De nieuwe regel houdt haar een jaar lang open, met de rechtbank als eindstation. Wie denkt dat een gezin daar rustiger van wordt, heeft nog nooit een vechtscheiding van dichtbij gezien.

Het begon op 27 mei met een motie van Mutluer, toen nog namens GroenLinks-PvdA, en D66'er Joost Sneller. Ze overwogen "dat deze regeling niet langer aansluit bij de hedendaagse opvattingen over gelijkwaardigheid tussen ouders". Hedendaagse opvattingen: dat is het Haagse codewoord voor wat de deugelite vandaag toevallig vindt.

En wie staken hun hand op? 129 van de 150 Kamerleden. GroenLinks-PvdA en D66, vanzelfsprekend. Maar ook de VVD, ook JA21, ook de BBB. Ook de PVV, die zegt op te komen voor de Nederlandse cultuur en bij deze motie gewoon meeliep met Mutluer.

En ook het CDA, dat zichzelf al decennia de hoeder van het gezin noemt. Het CDA preekt over het gezin en levert het daarna in bij de eerste de beste motie. Tegen stemden 21 Kamerleden, onder wie ChristenUnie, SGP en FVD.

Je kent het patroon. Sinds 2024 mogen ouders al samen voor een dubbele achternaam kiezen, en in juni schreef ik al waar dit heen ging. Eerst mag het, daarna wordt het de standaard. Wat vrijwillig begon, schuift nu op naar de plek waar de naam van de vader altijd stond.

Nu de onderbouwing, want daar wordt het pas echt lelijk. De motie stelt dat de regel "in situaties van intieme terreur of dwang" kan worden ingezet als middel om macht en controle uit te oefenen. Het kabinet werkt dat uit met een voorbeeld: de rechter kan afwijken als "de moeder slachtoffer is van dwingende controle of huiselijk geweld door de vader".

Huiselijk geweld is walgelijk, en wie het pleegt, hoort gestraft te worden. Maar kijk wat hier gebeurt. Een regel voor alle gezinnen in Nederland wordt verkocht met de vader als dader. Elke gewone man die zijn kind zijn naam wil geven, krijgt zo het schaduwbeeld van een geweldpleger naast zich.

Ook de verontwaardiging is selectief. De motie stoort zich alleen aan de automatische naam van de vader, en rept met geen woord over de automatische naam van de moeder bij ongehuwde ouders.

Maar de moeder moest toch te vaak wijken, hoor je Mutluer al zeggen. Onzin. Ouders kunnen bij de aangifte samen kiezen, en een dubbele naam kan ook. Wie er samen uitkomt, merkte niets van de oude regel. Het gaat dus alleen om ouders die het oneens zijn of niets regelen. Hoeveel zijn dat er? In de motie staat geen getal, in het persbericht ook niet. Mutluer en Sneller gooien een regel om voor een aantal dat niemand noemt. Dat zegt genoeg over wat hier werkelijk speelt: ideologie.

Een achternaam is geen administratief veld. Het is wat een kind verbindt met de mensen die er vóór hem waren. Dezelfde partij die nu aan die naam zit, aast ook op de erfenis van je kinderen. Wat een gezin van generatie op generatie doorgeeft, is voor D66 blijkbaar altijd iets dat Den Haag mag herschrijven.

Het kabinet moet dit voorstel intrekken en de regel laten staan. VVD, CDA en PVV moeten hun stem van dit voorjaar terugnemen zodra het wetsvoorstel in de Kamer ligt. Tot 10 januari kan iedereen reageren op de consultatie, en elke vader in Nederland heeft alle reden om dat te doen.

Jij bent de vader van je kind, geen letter in het alfabet van Mutluer en D66.