Nederlands echtpaar van begin zeventig wandelt met een gesloten map langs een klassiek Nederlands grachtenpand.

Afbeelding gemaakt met Gemini AI van Google

Kind dat executeur is zonder afspraak over loon, mag €5.000 uit erfenis van €500.000 halen

Economie•07 nov , 18:30

Wilt u DDS vaker zien?

Stel DDS in als voorkeursbron op Google.

Wie een testament opstelt bij de notaris, kan daarin de langstlevende partner of één van de kinderen aanwijzen als executeur om na het overlijden de rekeningen te betalen, de belastingaangiftes te doen en de nalatenschap af te wikkelen. Het ligt voor de hand dat een kind of familielid die taak als vriendendienst doet, maar dat is alleen zeker als je dat ook in het testament laat opschrijven. Staat er niets over een beloning, dan geldt volgens MAX Vandaag een wettelijke vergoeding van meestal 1 procent van het vermogen op de dag van overlijden. De omroep zette de regels op 2 november 2026 op een rij.

Die hoofdregel staat in artikel 4:144 lid 2 van het Burgerlijk Wetboek Boek 4. Wil je iets anders, dan moet dat in je testament staan. Anders krijgt de executeur, of krijgen meerdere executeurs samen, 1 procent van de waarde van het vermogen op de sterfdag. Dat lijkt een klein percentage, maar bij een nalatenschap met een afbetaalde koopwoning en spaargeld loopt het snel op. Stel: een ouder laat op de sterfdag €500.000 na, bestaande uit een eigen woning van €450.000 en €50.000 op de spaarrekening. Dan gaat het om €5.000 aan executeursloon.

Wanneer het executeursloon tot spanningen leidt

Een familielid dat als executeur is benoemd, mag die werkzaamheden natuurlijk kosteloos uitvoeren en afzien van het loon. Maar zodra de verhoudingen tussen broers en zussen na het overlijden onder druk komen te staan, of wanneer één kind maandenlang bezig is met het leegruimen van de woning, het opzeggen van abonnementen en de aangifte erfbelasting, kan diegene zijn wettelijke beloning van 1 procent opeisen. Dat bedrag gaat als kosten van de executele van de erfenis af voordat het restant onder de erfgenamen wordt verdeeld.

Wil je voorkomen dat er na je overlijden discussie tussen je kinderen ontstaat over een vergoeding van duizenden euro's, dan heb je bij het opstellen of aanpassen van je testament verschillende keuzes. Je kunt in het testament laten vastleggen dat de executeur geen loon ontvangt, maar alleen recht heeft op een vergoeding van daadwerkelijk gemaakte onkosten, zoals portokosten, reiskosten en taxatiekosten. Andersom kun je ook een vast bedrag afspreken of bepalen dat een professionele executeur, zoals een notaris, volgens zijn gebruikelijke uurtarief wordt betaald. Wijs je twee kinderen samen aan als executeurs en staat er niets anders in het testament, dan krijgen zij niet ieder 1 procent, maar delen zij samen die ene procent van het vermogen op de sterfdag.

Het grote verschil tussen een, twee of drie sterren

Naast de beloning bepaalt de formulering in het testament ook hoever de macht van de executeur reikt zonder dat de andere erfgenamen hoeven mee te tekenen. Er zijn drie soorten executeurs:

Begrafenisexecuteur (1 ster): deze persoon regelt alleen de uitvaart of crematie en heeft niets te zeggen over de bankrekeningen, het koophuis of de verdeling van de spullen.
Beheersexecuteur (2 sterren): de beheersexecuteur beheert de bankrekeningen en bezittingen, brengt alle bezittingen en schulden in kaart, betaalt openstaande rekeningen en verzorgt zowel de laatste aangifte inkomstenbelasting van de overledene als de aangifte erfbelasting. Bezittingen verkopen mag hij of zij als dat nodig is om schulden of andere kosten van de nalatenschap te betalen; de uiteindelijke verdeling gebeurt meestal samen met de erfgenamen.
Executeur-afwikkelingsbewindvoerder (3 sterren): deze executeur krijgt in het testament de aanvullende bevoegdheid om de nalatenschap af te wikkelen en te verdelen. Afhankelijk van de tekst in het testament kan een driesterrenexecuteur ook zonder instemming van dwarsliggende erfgenamen het ouderlijk huis verkopen.

Rekening en verantwoording blijft verplicht

Welke vorm je ook kiest, niemand is na een overlijden verplicht om de benoeming tot executeur te aanvaarden. Weigert het aangewezen kind de taak en staat er geen vervangende executeur in het testament, dan moeten de erfgenamen de nalatenschap samen regelen of een andere oplossing zoeken. Aanvaardt de executeur de benoeming wel, dan moet diegene na afloop rekening en verantwoording afleggen aan de erfgenamen. Daarmee kunnen zij controleren welke rekeningen zijn betaald, wat er met de inboedel is gebeurd en welk bedrag er onder de streep overblijft.

Lees ook

Heb je een ouder testament in de kast liggen waarin een kind of familielid als executeur staat genoemd, kijk dan na wat er over het loon en het aantal sterren is opgeschreven. Zo weten je nabestaanden vooraf waar zij financieel aan toe zijn.

Schenken in 2026. De gratis schenk-checklist 2026 van Schenk Slim, de schenksite van DDS, zet tien punten op een rij voor wie dit jaar nog wil schenken.