Broer en zus staan met huissleutel op de oprit voor de jarenzeventigwoning van hun overleden tante.

Afbeelding gemaakt met Gemini AI van Google

Executeur mag het huis van zijn overleden tante verkopen zonder toestemming van erfgenamen

Economie•05 nov , 6:30

Wilt u DDS vaker zien?

Stel DDS in als voorkeursbron op Google.

Erfgenamen die hun executeur niet vertrouwen, krijgen hem niet zomaar weg. Dat blijkt uit een beschikking van de Rechtbank Gelderland van 15 oktober 2026, gepubliceerd op 4 november. Een broer en twee kinderen van een zus van de overledene wilden de neef die haar nalatenschap afwikkelt laten ontslaan, onder meer om de verkoop van het huis. De kantonrechter wees alle verzoeken af. De drie moeten €400,50 aan proceskosten betalen.

Wie de executeur was

De vrouw overleed op 16 juli 2025 in Nijmegen. Ze had geen partner en geen kinderen. In haar testament van 21 juni 2024 benoemde ze haar twee zussen, haar broer en de kinderen van een eerder overleden broer tot erfgenaam. Een van haar neven, de zoon van een zus, werd executeur en afwikkelingsbewindvoerder. Een zus verwierp de erfenis, waardoor haar twee kinderen erfgenaam werden. Die twee en de broer van de overledene vroegen de kantonrechter om de executeur te schorsen en te ontslaan.

Zes verwijten, geen gewichtige reden

Een executeur kan op verzoek van een erfgenaam alleen worden ontslagen om gewichtige redenen, zegt artikel 4:149 van het Burgerlijk Wetboek. Dat is het geval als hij ernstig en serieus tekortschiet. Een ernstig, gemeend en op feiten gebaseerd wantrouwen van de erfgenamen kan ook genoeg zijn. De erfgenamen voerden zes punten aan. De kantonrechter nam ze achtereenvolgens door.

Auto, schenking en aangifte erfbelasting

De executeur had in de aangifte erfbelasting opgenomen dat de auto van de overledene aan een kind van zijn zus was gelegateerd. Hij baseerde zich op een handgeschreven blad met de titel "Instructies voor het maken van een codicil". De erfgenamen spraken van fraude. Het legaat was volgens de kantonrechter juridisch niet juist, maar de executeur handelde op advies van de huisadministrateur van de overledene. Daarmee handelde hij niet ernstig verwijtbaar of frauduleus.

Ook een betaling van €2.500 voor de reparatie van een auto leverde geen ontslaggrond op. De executeur zag die betaling als schenking, op grond van een schriftelijke verklaring van de overledene. De erfgenamen stelden dat het om een betaling voor geleverde diensten ging. Dat geschil staat buiten deze procedure, aldus de kantonrechter.

Dat de executeur geen bezwaar maakte tegen de WOZ-waarde per 1 januari 2025, is evenmin een reden. Hij is daartoe niet verplicht, ook niet als de waarde aan de hoge kant is. Volgens de executeur had de makelaar hem geadviseerd geen bezwaar te maken, omdat een hoge WOZ-waarde tot hogere biedingen kan leiden. Zelf kiezen tussen twee waarden kan wel bij de erfbelasting, zo staat het bij een geërfd huis. Een schuld uit de laatste aangifte inkomstenbelasting ontbrak in de aangifte erfbelasting, maar die was volgens de executeur op dat moment nog niet bekend en kan later met de Belastingdienst worden verrekend.

Informatie en verkoop van het huis

Een executeur heeft een uitgebreide informatieplicht tegenover de erfgenamen (artikel 4:148 BW). De executeur stuurde op 11 november 2025 een omschrijving van de boedel en legde op 11 mei 2026 al voorlopig rekening en verantwoording af, terwijl dat pas aan het einde van het beheer verplicht is (artikel 4:151 BW). Het verwijt dat hij te weinig informatie gaf, houdt daarom geen stand.

De erfgenamen waren het niet eens met de vraagprijs van het huis en wilden een tweede makelaar. Dat is geen gewichtige reden. De executeur heeft volgens de wet (de artikelen 4:147 en 4:171 BW) en het testament uitgebreide zelfstandige bevoegdheden. In het testament staat dat hij geen toestemming nodig heeft om goederen te verkopen. De verklaring van erfrecht zegt dat hij de goederen van de nalatenschap zonder medewerking van de erfgenamen te gelde mag maken. Dat hij geen tweede makelaar aanwees en het huis liet taxeren, kan hem niet worden verweten.

Wantrouwen moet op feiten berusten

De erfgenamen noemden ook wantrouwen. Dat kan alleen een ontslaggrond zijn als het op concrete en objectieve feiten is gebaseerd. De kantonrechter ziet wel wrijving tussen de erfgenamen en de executeur, maar ook dat hij informatie bleef geven. Een deel van de communicatie liep via de notaris, wat het wantrouwen volgens de erfgenamen vergrootte. Het inschakelen van een professionele derde als het contact stroef loopt, is volgens de kantonrechter juist een begrijpelijke keuze. De verwijten aan het adres van de notaris vallen buiten deze procedure, want de notaris is geen partij. In een andere zaak kregen kinderen de partner van hun vader niet weg als executeur.

De proceskosten

Het verzoek is volledig afgewezen. De drie verzoekers moeten de kosten van de executeur betalen: €400,50, bestaande uit €93 griffierecht, €174 salaris voor de advocaat (twee punten van €87) en €133,50 aan nakosten. De kosten van de andere erfgenamen, die aan de kant van de executeur stonden, zijn op nul begroot.

Wat dit betekent voor erfgenamen

Maak wantrouwen concreet. De rechter kijkt of de executeur ernstig tekortschiet, niet of je het oneens bent met zijn keuzes.
Een ruzie over de vraag of een overboeking een schenking of een betaling voor diensten was, hoort volgens de kantonrechter niet thuis in een ontslagprocedure.
Lees het testament en de verklaring van erfrecht. Daarin kan staan dat de executeur geen toestemming nodig heeft om goederen te verkopen.
Wie een ontslagverzoek verliest, betaalt de proceskosten van de executeur. Dat hoefde in een andere zaak niet altijd: daar liet de kantonrechter een executeur juist zonder voorwaarden stoppen.

Denk je al na over wat je later nalaat? Schenk je bij leven, dan kunnen je kinderen later minder erfbelasting betalen. In de gratis schenk-checklist 2026 van Schenk Slim, de schenksite van DDS, staan de tien dingen die je vóór 31 december regelt.