NEDERLAND ZIET DE STRAAT ONTSPOREN: grote meerderheid vindt dat politie haar gezag kwijt is

Volgens een peiling van Nieuws van de Dag vindt een grote meerderheid van de Nederlanders dat de politie een gezagsprobleem heeft.

Dat oordeel komt niet uit de lucht vallen. Mensen zien relschoppers die agenten bekogelen. Zij zien klimaatactivisten die snelwegen blokkeren en vervolgens voorzichtig worden weggedragen. Zij zien straatbendes, explosies, bedreigingen en intimidatie.

En zij zien vooral een overheid die na ieder incident bezorgd kijkt, een debat organiseert en daarna weer overgaat tot de orde van de dag.

Het probleem is niet dat de gewone agent niet wil optreden. Het probleem is dat de agent door politiek, leiding en bureaucratie met één hand op de rug de straat op wordt gestuurd.

Jarenlang is agenten ingeprent dat stevig optreden vooral risico’s oplevert.

Een verkeerde beweging wordt eindeloos geanalyseerd. Een boze arrestant kan rekenen op activisten, advocaten en politici die onmiddellijk klaarstaan om de politie van racisme of buitensporig geweld te beschuldigen. Iedere controle moet worden verantwoord, geregistreerd en achteraf door een diversiteitscommissie worden beoordeeld.

Ondertussen weet het tuig precies hoe het systeem werkt.

Relschoppers filmen alleen het moment waarop de politie terugslaat. Beroepsactivisten provoceren tot zij het gewenste beeld hebben. Straatcriminelen lachen om agenten omdat zij weten dat beledigen, uitdagen en tegenwerken zelden serieuze gevolgen heeft.

Wie het geweldsmonopolie bezit maar doodsbang is om het te gebruiken, verliest onvermijdelijk zijn gezag.

Gezag verdwijnt ook wanneer burgers zien dat regels niet voor iedereen op dezelfde manier gelden.

Een gewone automobilist die een fout maakt, krijgt automatisch een boete. Een ondernemer die een formulier te laat invult, wordt geconfronteerd met de volledige kracht van de overheid.

Maar een klimaatactivist kan herhaaldelijk een snelweg blokkeren. Een relschopper kan de politie uitschelden en bekogelen. Een asielzoeker zonder recht op verblijf kan jarenlang procederen en weigeren te vertrekken.

Dat verschil zien mensen.

Een overheid die streng is tegen gehoorzame burgers en slap tegen beroepsverstoorders, verdient geen respect. Zij kweekt minachting.

Het herstel begint niet bij een nieuwe campagne, een duur rapport of een communicatiebureau. Het begint bij consequent handelen.

Wie een agent aanvalt, moet rekenen op een zware straf. Wie tijdens rellen vernielt, moet niet dezelfde avond weer buitenstaan. Wie een demonstratie gebruikt als dekmantel voor intimidatie of geweld, verspeelt het recht om als vreedzame activist behandeld te worden.

Agenten moeten bovendien weten dat hun leiding achter hen staat wanneer zij binnen de wet stevig optreden.

Dat betekent niet dat de politie een vrijbrief krijgt. Misbruik moet worden onderzocht en bestraft. Maar de huidige reflex - de agent is verdacht tot het tegendeel is bewezen - is dodelijk voor het gezag.

Nederland heeft geen behoefte aan een politie die harder optreedt tegen iedere willekeurige burger. Nederland heeft behoefte aan een politie die zichtbaar, rechtvaardig en zonder angst optreedt tegen mensen die de wet bewust aan hun laars lappen.

Het gezag is niet vanzelf verdwenen. Het is jarenlang wegonderhandeld door politici die banger waren voor een boze talkshowtafel dan voor een onveilige straat.