Smeren Nederlandse olieproducten de Russische oorlogsmachine? Bedrijf uit Klundert in opspraak

De beschuldigingen raken een gevoelig punt. Olie en smeermiddelen zijn cruciaal voor militaire voertuigen, vrachtwagens en andere apparatuur. Als de leveringen inderdaad hebben plaatsgevonden, kan dat betekenen dat producten uit Nederland indirect zijn gebruikt door het Russische leger in de oorlog tegen Oekraïne.

De informatie komt uit onderzoek van RTL Z op basis van gegevens van het databedrijf ImportGenius. Dit bedrijf beschikt over een enorme database met douanedocumenten en vrachtbrieven uit verschillende landen. Uit die documenten blijkt dat Ellis Enterprises duizenden leveringen heeft gedaan die uiteindelijk in Rusland terechtkwamen.

Volgens de zender ging het om minstens 3700 ladingen olie en smeermiddelen. Samen vertegenwoordigen deze transporten een waarde van tientallen miljoenen euro’s.

Sinds de Russische invasie van Oekraïne in februari 2022 gelden er strenge economische sancties tegen Rusland. Bepaalde producten, waaronder motorolie en smeermiddelen, staan op de Europese sanctielijst. Bedrijven mogen deze goederen niet exporteren naar Rusland. Wie dat toch doet, riskeert zware boetes en zelfs gevangenisstraffen.

Uit de documenten blijkt dat de producten niet rechtstreeks naar Rusland werden verzonden. Volgens het onderzoek verliep de export via Azerbeidzjan. Daar zou een distributeur actief zijn onder de naam Valvoline AZ. Volgens de gegevens werkte Ellis Enterprises samen met dit bedrijf. De goederen werden eerst naar Azerbeidzjan gestuurd en vervolgens doorgeleverd aan Russische afnemers.

RTL Z publiceerde onder meer een douanedocument waaruit blijkt dat een lading olieproducten door Ellis Enterprises werd verzonden. De lading ging eerst naar het Azerbeidzjaanse distributiebedrijf en werd daarna doorgestuurd naar een klant in Moskou.

Experts zeggen dat deze constructie vaker wordt gebruikt om sancties te omzeilen. Directe export naar Rusland wordt snel opgemerkt door douaneautoriteiten. Daarom gebruiken bedrijven soms tussenlanden die geen sancties hebben ingesteld.

Ellis Enterprises is een Europese tak van de Amerikaanse olie- en smeermiddelengigant Valvoline. Het bedrijf heeft vestigingen op industrieterrein Moerdijk, in Klundert en in Dordrecht.

Op vragen van RTL Z was het bedrijf zelf moeilijk bereikbaar. Een medewerker van de vestiging in Klundert liet weten geen vragen te kunnen beantwoorden. Het Amerikaanse hoofdkantoor van Valvoline ontkende aanvankelijk dat het bedrijf betrokken is bij leveringen aan Rusland. Een woordvoerder verklaarde: „Valvoline Global levert geen producten en verricht geen zakelijke activiteiten in de Russische Federatie.”

Inmiddels heeft Valvoline volgens de nieuwszender de samenwerking met deze distributeur opgeschort. Voorlopig is nog onduidelijk of Nederlandse autoriteiten een officieel onderzoek zullen starten naar de vermeende leveringen.