De NPO-spinmachine draait overuren: Noorzai ontkent fouten en verschuilt zich achter 'moed' van gearresteerde vrouw

Noorzai noemt de situatie een "nachtmerrie". "Een van de moedige vrouwen die wij hebben gesproken, is gearresteerd voor iets wat doodnormaal zou moeten zijn," jammert ze. Natuurlijk is dat verschrikkelijk. Daar is iedereen het over eens. Maar waar het om gaat, is de verantwoordelijkheid van de makers.

Er gingen hardnekkige geruchten - gevoed door onafhankelijke journalisten met bronnen ter plaatse - dat de vrouwen de beelden niet vooraf hadden gezien, ondanks beloftes. Noorzai doet dit nu af als "valse claims" die ze "ferm en hard" moet tegenspreken.

Volgens de presentatrice kloppen die geruchten niet. "De vrouwen die wij spraken, zijn het gesprek zeer bewust met ons aangegaan," stelt ze. Dit is een gevaarlijke verdedigingslinie. Het impliceert namelijk: ze wisten dat ze opgepakt konden worden, en ze deden het toch, dus het is niet onze schuld.

Het meest stuitende aan de verklaring van Noorzai is hoe ze kritiek probeert te framen als vrouwenhaat. "Suggereren dat er zonder toestemming is gefilmd, is het onderschatten van de Afghaanse vrouw," zegt ze.

Pardon? Dus als wij ons afvragen of de NPO wel zorgvuldig is omgegaan met de veiligheid van kwetsbare vrouwen in een oorlogsgebied, dan "onderschatten" wij de Afghaanse vrouw? Wat een onzin. Dit is typische D66-logica: gebruik 'empowerment' als excuus om je eigen falen te verhullen.

Feit blijft: Khadija Ahmadzada zit vast. Ze wordt vervolgd voor het beoefenen van sport, iets dat sinds 2021 verboden is. De documentaire van Noorzai heeft haar in de schijnwerpers gezet. Of ze daar nu "bewust" voor koos of niet; de makers hebben een zorgplicht. Ze wisten dat ze met vuur speelden, maar de zucht naar een Gouden Televizier-Ring of applaus in De La Mar was blijkbaar groter dan het besef van de realiteit.

Noorzai claimt dat er in de montage "zorgvuldige keuzes gemaakt" zijn, "altijd met veiligheid als leidraad". Nou, die leidraad heeft dan fantastisch gewerkt, Hila. Het resultaat is namelijk dat je hoofdpersoon is afgevoerd door de Taliban en dat je hele serie offline moest om "andere vrouwen te beschermen".

Als veiligheid écht de leidraad was geweest, had je die vrouwen onherkenbaar in beeld gebracht. Of had je de serie pas uitgezonden als ze veilig het land uit waren. Maar nee, er moesten "gezichten" getoond worden. "Vergeet hun gezichten niet," sluit Noorzai dramatisch af.

Nou, de Taliban is haar gezicht in ieder geval niet vergeten. En dankzij de NPO weten ze nu precies waar ze moeten zijn.

Dit incident laat het failliet zien van de moderne 'betrokken' journalistiek van de NPO. De presentator wordt de held van het verhaal, die "moedig" terugkeert naar het land van herkomst. De mensen daar zijn slechts figuranten in de egodocumentaire van de ster. En als het misgaat? Dan verschuilen we ons achter persberichten en geven we de slachtoffers een complimentje voor hun "bewuste keuze" om hun leven te wagen.

Het is makkelijk praten vanuit een veilige studio in Nederland. Khadija Ahmadzada heeft die luxe niet. Zij betaalt nu de prijs voor de ambities van AvroTros. En geen enkel "fel statement" van Hila Noorzai kan die wrange smaak wegspoelen.