Mexico in brand: Kartelbende ontketent bloedige burgeroorlog na uitschakeling drugsbaron 'El Mencho'

Het uitschakelen van El Mencho, de meedogenloze leider van een kartel dat verantwoordelijk is voor het overspoelen van de Verenigde Staten met dodelijke fentanyl, methamfetamine en cocaïne, was bedoeld als een ultiem machtsvertoon van de Mexicaanse staat. Na het volgen van zijn vriendin wist het leger zijn zwaarbewaakte bergbolwerk nabij Tapalpa, ten zuiden van Guadalajara, te lokaliseren. Na een hevig en extreem gewelddadig vuurgevecht, waarbij het kartel zelfs raketwerpers inzette, probeerde de 59-jarige drugsbaron via de bossen te vluchten. Hij en twee lijfwachten raakten zwaargewond en stierven onderweg naar het ziekenhuis in een militaire helikopter.

Maar in plaats van stabiliteit, bracht de dood van de kartelbaas de hel op aarde voor de gewone Mexicaan.

Terwijl president Claudia Sheinbaum in de hoofdstad lafjes probeerde te de-escaleren door te stellen dat het land "in vrede" en "kalm" zou zijn, brandden in de staat Jalisco de tankwagens op de snelwegen. Kartelleden, aangemoedigd door premies van 1.000 dollar voor elke vermoorde soldaat, trokken met zware wapens de straten op, kaapten auto's en joegen de bevolking de stuipen op het lijf. "Dit is geen rust, dit is pure doodsangst," aldus een inwoner van Guadalajara, dat gebukt ging onder lege straten, gesloten winkels en massale paniekaankopen.

De represailles bewijzen het absolute falen van de Mexicaanse veiligheidsstrategie. Hoewel ze in staat bleken het kopstuk uit te schakelen, waren ze volstrekt onvoorbereid op de massale, gecoördineerde en extreem gewelddadige reactie van de achtergebleven troepen. Zoals voormalig DEA-chef Mike Vigil terecht opmerkt: de brandende steden zijn een keiharde boodschap aan de overheid en rivaliserende bendes dat het CJNG-kartel nog altijd springlevend en levensgevaarlijk is.

Het uitschakelen van El Mencho is de grootste klap voor de Mexicaanse onderwereld sinds de arrestatie van El Chapo. Maar zonder de capaciteit om het machtsvacuüm en de daaropvolgende burgeroorlog in te dammen, betalen de militairen en de onschuldige burgers de hoogste prijs. De waarschuwingen van de Amerikaanse regering onder president Trump, die het kartel als een terroristische organisatie bestempelde en dreigde met eenzijdig militair ingrijpen, blijken maar al te terecht. Mexico is de controle over haar eigen grondgebied definitief kwijt.