Voor veel Nederlanders is het nooit een bewuste keuze geweest: zij hebben naast de Nederlandse ook de Amerikaanse nationaliteit. Soms door geboorte, soms via een ouder, soms door een periode van verblijf in de Verenigde Staten. Jarenlang leek dat een administratief detail. Inmiddels blijkt het voor een groeiende groep mensen een bron van concrete financiële problemen.
Nationaliteit, geen paspoort
Het misverstand is hardnekkig. Het gaat niet om het bezit van een Amerikaans paspoort, maar om de Amerikaanse nationaliteit zelf. Ook zonder paspoort blijft iemand voor de Verenigde Staten volledig belastingplichtig. Die verplichting vervalt pas wanneer de nationaliteit formeel wordt beëindigd.
Amerikaanse belastingplicht stopt nergens
De Verenigde Staten zijn hierin vrijwel uniek. Het land belast burgers op basis van nationaliteit, niet op basis van woonland. Dat betekent dat Nederlanders met de Amerikaanse nationaliteit jaarlijks Amerikaanse belastingaangifte moeten doen, ook als zij al tientallen jaren in Nederland wonen en hier al belasting betalen.
Meer dan ‘een extra formulier’
De verplichtingen gaan veel verder dan een simpele aangifte. Er gelden uitgebreide rapportage-eisen voor buitenlandse bankrekeningen, beleggingen, pensioenen en soms zelfs gezamenlijke rekeningen met een partner. De regels zijn complex, veranderen regelmatig en laten weinig ruimte voor fouten. Boetes kunnen fors zijn, ook als er geen sprake is van opzet.
Banken behandelen Amerikaanse nationaliteit als risico
Naast de fiscus speelt ook de bancaire sector een steeds grotere rol. Nederlandse en Europese banken zijn verplicht om klanten met een Amerikaanse nationaliteit extra te controleren. In de praktijk worden deze klanten structureel als risicogroep behandeld. Dat leidt tot strengere procedures, beperkte toegang tot financiële producten en in sommige gevallen zelfs het beëindigen van bankrelaties.
Normale financiële keuzes steeds moeilijker
Door de combinatie van belastingregels en bankbeleid worden alledaagse financiële beslissingen steeds ingewikkelder. Sparen, beleggen, pensioenopbouw of het afsluiten van een hypotheek verloopt niet langer vanzelfsprekend. Voor veel betrokkenen voelt de Amerikaanse nationaliteit daardoor niet als een voordeel, maar als een structurele belemmering.
Gedwongen heroverweging
Steeds meer Nederlanders met een Amerikaanse nationaliteit zien zich daarom gedwongen hun situatie serieus te heroverwegen. Niet uit emotie of ideologie, maar uit praktische noodzaak. De band met de Verenigde Staten is vaak vooral juridisch, terwijl de gevolgen zich dagelijks in Nederland laten voelen.
Afstand doen is geen simpele uitweg
Voor sommigen komt daarbij de vraag op of
Amerikaans staatsburgerschap opzeggen een oplossing kan zijn. Dat is geen eenvoudige stap. Het traject is juridisch en fiscaal complex en vereist zorgvuldige afronding. Zonder goede voorbereiding kunnen juist nieuwe problemen ontstaan.
Toenemende vraag naar specialistische begeleiding
Omdat het gaat om een combinatie van internationaal belastingrecht en nationaliteitsrecht, zoeken steeds meer Nederlanders gespecialiseerde hulp.
Americans Overseas richt zich specifiek op mensen die buiten de Verenigde Staten wonen maar wel met Amerikaanse verplichtingen te maken hebben.
Van bijzaak naar doorslaggevende factor
Wat ooit een detail leek op papier, is voor veel Nederlanders uitgegroeid tot een doorslaggevende factor in hun financiële leven. De Amerikaanse nationaliteit beïnvloedt bankzaken, belastingen en toekomstplanning. Zolang de regels ongewijzigd blijven, lijkt één ding zeker: voor Nederlanders met een Amerikaanse nationaliteit wordt deze kwestie alleen maar urgenter.