Milan Schenk (FVD) eist openbaarheid over vervijfvoudigd wachtgeld voor politici, maar minister Heerma zegt 'nee'

Het contrast tussen de gewone belastingbetaler en de Haagse elite is zelden zo pijnlijk zichtbaar geweest als donderdagmiddag in de plenaire zaal. Terwijl het kabinet-Jetten iedere spaarder, ondernemer en werknemer tot achter de komma laat doorlichten door de Belastingdienst, blijkt de pot waaruit oud-ministers, oud-staatssecretarissen, oud-Kamerleden en lokale bestuurders worden betaald nog altijd verboden terrein voor de burger die de rekening betaalt. In zijn motie legt Milan Schenk de vinger exact op de zere plek door vast te stellen dat deze zogeheten APPA-uitkeringen "uit publieke middelen" worden betaald, "maar de naam en het uitgekeerde bedrag per ontvanger niet openbaar zijn".

Schenk voegt daar een principe aan toe waar geen enkele oprechte democraat tegen kan zijn: het uitgangspunt "dat de belastingbetaler moet kunnen controleren waar publiek geld terechtkomt". Daarom verzoekt FVD de regering "over te gaan tot jaarlijkse openbaarmaking door het ministerie van Binnenlandse Zaken van de naam, het voormalige politieke ambt en het uitgekeerde bedrag per ontvanger van wachtgeld". Wie jarenlang op kosten van de samenleving in het pluche heeft gezeten en na zijn vertrek nog jarenlang belastinggeld blijft opstrijken, heeft geen enkel recht om dat stiekem in de anonimiteit te doen.

Dat de geheimzinnigheid rond de APPA-regeling geen toeval is, bleek tijdens hetzelfde begrotingsdebat van Binnenlandse Zaken uit een tweede pijnlijke onthulling. Uit een ingediende motie van SP-Kamerlid Sandra Beckerman over de APPA-regeling blijkt namelijk zwart op wit "dat de uitgaven aan wachtgeld voor politici de afgelopen tien jaar zijn vervijfvoudigd en deze regeling veel ruimer is dan de WW-regeling voor werknemers". Door de politieke versplintering, vallende kabinetten en het voortdurende baantjescarrousel van kartelpartijen is de wachtgeldrekening voor de schatkist de afgelopen tien jaar volledig uit zijn voegen gebarsten.

Een normale werknemer die na jarenlang ploeteren op straat komt te staan, bouwt slechts moeizaam WW-rechten op en werd door de Haagse rekenmeesters jarenlang bedreigd met een verkorting van de WW naar hooguit één jaar. Een politicus die na een enkel jaartje door de kiezer naar huis wordt gestuurd, wandelt daarentegen naar buiten met een vorstelijke APPA-uitkering van minstens twee jaar, die kan oplopen tot drie jaar en twee maanden. FVD heeft volkomen gelijk dat die schimmige doofpot eindelijk open moet, want het partijkartel heeft voor zichzelf een riante hangmat gebouwd terwijl werkend Nederland wordt uitgekleed.

Hoe reageerde CDA-minister Pieter Heerma toen hij de motie van Milan Schenk van een kabinetsoordeel moest voorzien? Zonder ook maar een seconde na te denken over de belastingbetaler ontraadde Heerma het voorstel van FVD. Volgens de bewindsman mogen Nederlanders absoluut niet weten welke oud-politici er op dit moment uit de staatsruif eten, want: "Politieke ambtsdragers hebben het recht op de eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer."

Die redenering van Heerma is van een stuitende hypocrisie. Dezelfde overheid die onder het mom van belastinginning en fraudebestrijding elke bankoverschrijving, elke contante betaling, elke verhuurde kamer en elk spaarpotje van gewone burgers wil inzien, ontdekt plotseling het heilige grondrecht op privacy zodra het om de bankrekening van afgezwaaide kartelpolitici gaat. Als jij honderd euro verdient met het verkopen van tweedehands spullen op internet kijkt de fiscus over je schouder mee, maar als een weggestemde politicus tienduizenden euro's wachtgeld toucheert, verstopt het partijkartel zijn eigen wachtgeldmiljoenen achter het woordje privacy.

Bovendien weigerde Heerma in hetzelfde debat om de wachtgeldregeling voor politici zelfs maar op tafel te leggen bij de gesprekken met vakbonden over een nieuw sociaal akkoord. Zijn argument om niet aan het politieke wachtgeld te tornen klonk bijna als een slechte cabaretgrap: "Als er geen vangnet is, kunnen alleen welgestelde mensen politiek bedrijven". Alsof een Tweede Kamerlid met een schadeloosstelling van ruim 140.000 euro per jaar aan de bedelstaf raakt wanneer zijn uitkering na zijn vertrek gelijk wordt getrokken met de gewone WW van een bouwvakker, verpleegkundige of vrachtwagenchauffeur.

Het meest onthullende moment van het debat volgde toen Milan Schenk na de afwijzing van Heerma nog een keer naar de interruptiemicrofoon liep om de minister op zijn eigen excuses te testen. Als de minister dan zo bang is dat individuele oud-politici zich generen wanneer hun naam en bedrag in de krant staan, vroeg het FVD-Kamerlid, kan het ministerie dan in elk geval per politieke partij openbaar maken hoeveel wachtgeld er wordt uitgekeerd? Schenk verwoordde het scherp: "Het blijft natuurlijk wel belastinggeld. Zou dan wellicht een constructie mogelijk zijn waarin zichtbaar is voor welke partij de persoon in kwestie die het wachtgeld ontvangt actief is geweest, zodat er toch iets van transparantie is?"

Op dat moment viel het masker van Pieter Heerma definitief op de grond. Zelfs een overzicht per partij weigerde de CDA-minister pertinent: "Het antwoord is nog steeds nee, ook omdat het direct herleidbaar is. Het is niet wat de motie vraagt, maar mijn antwoord blijft nog steeds nee." En wie steunde Heerma's geheimhouding al eerder in het debat? D66-Kamerlid Joost Sneller, die over het ontraden van de motie liet weten: "Ik ben het daarmee eens." Hij vroeg alleen nog of partijen zelf iets openbaar mogen maken. Zelfs een geanonimiseerd overzicht per politieke partij mag de kiezer niet zien, uit doodsangst dat straks blijkt welke kartelpartijen de grootste graaiers in de wachtgeldpot zijn.

Je hoeft geen wiskundige te zijn om te begrijpen waarom D66, CDA en VVD geen enkele partijlijst van wachtgeldontvangers op straat willen hebben. Na de politieke aardverschuivingen van de afgelopen jaren zitten de wachtgeldlijsten van het ministerie van Binnenlandse Zaken namelijk propvol met afgeserveerde kamerleden en bewindslieden van precies de partijen die nu in Den Haag de dienst uitmaken. Terwijl FVD in het debat via Schenk liet weten dat wat Forum voor Democratie betreft alles openbaar mag zijn, houden de regeringspartijen de deksel met beide handen op de beerput.

Kijk naar de dubbele moraal waarmee dit kabinet regeert. Aan de ene kant roept het kabinet-Jetten burgers op om de broekriem aan te halen voor miljarden aan klimaatfondsen, Brusselse afdrachten en een zogenoemde vrijheidsbijdrage. Aan de andere kant weigert minister Heerma niet alleen om het politieke wachtgeld te versoberen tot het niveau van een normale WW-uitkering, maar verbiedt hij de belastingbetaler zelfs om het bonnetje te controleren. Dat is de arrogantie van een politieke kaste die de schatkist niet beschouwt als het geld van de burger, maar als haar eigen particuliere fooienpot.

Aanstaande dinsdag 10 november moet de Tweede Kamer stemmen over de motie van Milan Schenk op stuk nummer 27. Dat wordt het moment van de waarheid voor elke partij die buiten de vergaderzaal mooie woorden spreekt over een nieuwe bestuurscultuur, zuinig omgaan met belastinggeld en eerlijk delen. Elke fractie die dinsdag tegen de motie-Schenk stemt, tekent er bewust voor dat vervijfvoudigde wachtgeldstromen naar oud-politici achter een muur van staatsgeheimhouding blijven verdwijnen.

In een gezonde democratie bestaat er niet zoiets als geheim belastinggeld voor oud-politici. Wie een publiek ambt aanvaardt, weet vanaf de allereerste dag dat zijn beloning en zijn wachtgeld tot op de laatste cent worden opgebracht door de bakker, de leraar, de winkelier en de verpleegkundige. Die burgers hebben er recht op om elk jaar op één overzichtelijke lijst te kunnen nalezen welke oud-bewindslieden en oud-Kamerleden nog altijd op hun kosten thuis op de bank zitten.

Het verzet van CDA-minister Pieter Heerma en zijn D66-bondgenoten bewijst hoe hard de prikactie van Milan Schenk en FVD in het hart van het kartel aankomt. Ze schamen zich blijkbaar zo diep voor de omvang van hun eigen wachtgeldcarrousel dat zelfs de partijnamen onder het tapijt moeten worden geveegd. Daarom moet de Tweede Kamer dinsdag het kabinetsoordeel van Heerma naast zich neerleggen: trek het politieke wachtgeld direct gelijk met de gewone WW en gooi het volledige wachtgeldregister voor oud-politici tot op de laatste euro open!

Zolang kartelministers als Pieter Heerma hun eigen partijgenoten uit de wind houden met beroepen op de persoonlijke levenssfeer terwijl de belastingbetaler wordt uitgeperst, zal FVD dit zieke systeem blijven ontmaskeren. Publiek geld hoort openbaar te zijn, zonder achterkamers en zonder geheime uitkeringslijsten voor het partijkartel.