Rechtbank laat schuldsanering van AOW'er van 79 terugwerken tot april 2025: door beslag hield hij minder over dan zijn beslagvrije voet

Bij een 79-jarige AOW'er ging sinds maart 2025 elke maand €451,63 van zijn inkomen naar één schuldeiser. Daardoor hield hij minder over dan zijn beslagvrije voet, het bedrag dat je bij beslag minimaal moet overhouden. De rechtbank Rotterdam laat hem nu toe tot de wettelijke schuldsanering en laat die met terugwerkende kracht ingaan op 8 april 2025. Het beslag vervalt, en de looptijd van 18 maanden eindigt al op 8 oktober 2026, een dag na het vonnis.

De man heeft een AOW, een pensioen en toeslagen, samen €1.582 netto per maand. Zijn beslagvrije voet was €1.278. Na het beslag bleef er €1.130,37 over, €147,63 minder dan dat minimum. Dat volgt uit het vonnis van 7 oktober, dat op 28 oktober is gepubliceerd.

De rechtbank is kritisch over hoe het zover kwam. De man stond al jaren onder bewind, en zijn bewindvoerder wist van het te hoge beslag.

De man staat sinds 25 oktober 2013, kort na zijn pensionering, onder beschermingsbewind. Dat bewind ging in de praktijk vooral over zijn schulden, verklaarde zijn bewindvoerder. Ruim dertien jaar is volgens de rechtbank ongebruikelijk lang.

In 2024 besprak de kantonrechter die toezicht houdt op het bewind de stand van zaken met de bewindvoerder. Afgesproken werd dat er zo snel mogelijk een poging tot een regeling met de schuldeisers zou komen. Pas in juli 2025 deed de bewindvoerder een aanbod, en dan nog alleen aan een deel van de schuldeisers. De twee grootste schulden, samen €270.000 en allebei van vóór 2013, stonden niet op de lijst. Die kwamen pas op de zitting ter sprake.

Dat het beslag de man onder zijn beslagvrije voet bracht, wist de bewindvoerder. Hij deed er niets tegen, omdat hij zo snel mogelijk een verzoek voor de schuldsanering wilde indienen. Dat verzoek liet volgens de rechtbank nog bijna twee jaar op zich wachten.

De rechtbank spreekt van een bedenkelijke gang van zaken, maar rekent het de man niet aan. Hij is 79 en vertrouwde erop dat zijn bewindvoerder zijn schulden zou helpen oplossen. Door de toelating vervalt het beslag, en is er volgens de rechtbank weer genoeg geld voor zijn vaste lasten en leefgeld.

Normaal begint een schuldsanering op de dag van het vonnis. Een eerdere start kan als je in de periode daarvoor je verplichtingen al nakwam en zoveel mogelijk afloste. Bij deze man is sinds maart 2025 niets gespaard voor alle schuldeisers samen, omdat één schuldeiser via het beslag alles kreeg. Dat ligt volgens de rechtbank niet aan hem, dus die maanden tellen mee.

Een wettelijke schuldsanering duurt 18 maanden voor wie na 1 juli 2023 is toegelaten. Verder dan 18 maanden voor het vonnis kan de start daarom niet liggen. Zo kwam de rechtbank uit op 8 april 2025.

Klaar is de man daarmee nog niet. Een nieuwe bewindvoerder voor de schuldsanering moet zijn bezittingen afwikkelen en binnen vijf maanden een eindverslag maken. De man moet daaraan meewerken en informatie aanleveren. Houdt hij zich aan alle regels, dan krijgt hij een schone lei: de schuldeisers kunnen de schulden die onder de regeling vallen daarna niet meer op hem verhalen.

De beslagvrije voet is in de basis 95 procent van de bijstandsnorm die bij je situatie hoort, met een paar correcties. Zo staat het in artikel 475da van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering. Ook bij beslag op AOW en pensioen geldt die ondergrens.

Legt een deurwaarder beslag, dan moet hij je de beslagvrije voet schriftelijk laten weten, met de gegevens waarop hij die baseert. Klopt er iets niet, bijvoorbeeld omdat je huur hoger is, meld dat dan binnen vier weken nadat je die mededeling kreeg. Dan geldt de hogere beslagvrije voet vanaf de dag van het beslag.

Heb je een bewindvoerder, vraag dan na of die de beslagvrije voet heeft gecontroleerd. Een bewind staat onder toezicht van de kantonrechter, en daar kun je terecht als je denkt dat je zaken niet goed worden geregeld. Dat het ook met een bewindvoerder flink mis kan gaan, liet eerder een zaak over een bewindvoerder die elke maand €50.000 uit een erfenis aan zichzelf overmaakte zien.

Gaat er door beslag meer van je AOW of pensioen af dan je kunt missen, vraag dan de berekening van de beslagvrije voet op en reken die na. Meld je een fout binnen vier weken, dan telt de correctie vanaf het begin van het beslag.