Een vader overlijdt in 2021 en laat alles na aan zijn zoon. Hij wil wel dat iemand op dat geld past, dus zet hij in zijn testament dat de erfenis onder bewind komt. Precies die beschermer blijkt het lek. De bewindvoerder, tegelijk de advocaat van de zoon, maakte maand na maand €50.000 aan zichzelf over. Zonder urenbriefje.
De kantonrechter van de
Rechtbank Midden-Nederland maakt daar korte metten mee. Het loon van de man wordt vastgesteld op €637.894,52 exclusief btw voor zijn hele periode als bewindvoerder. Alles wat hij daarboven heeft opgestreken, moet terug naar de zoon. De beschikking is van 31 augustus 2026 en werd op maandag 26 oktober gepubliceerd.
Een bewind om de zoon te beschermen
Met een testamentair bewind beschermt een erflater vaak een erfgenaam die volgens hem (nog) niet goed zelf met het geld om kan gaan. De erfgenaam is eigenaar, maar een bewindvoerder beheert het vermogen. De zoon mocht zelf alleen nog het gewone onderhoud regelen van wat hij in gebruik had, plus zaken die geen uitstel konden lijden. Voor de rest had hij toestemming van de bewindvoerder nodig.
De kantonrechter benoemde in september 2022 twee bewindvoerders. Bij de benoeming van deze man werd ook zijn loon vastgelegd: €260 per uur exclusief btw, met jaarlijkse indexatie. Een uurtarief dus, gekoppeld aan echt gewerkte uren.
Een vast bedrag, 'afgesproken' met zichzelf
Daar hield de man zich niet aan. Hij boekte elke maand een vast bedrag van €50.000 naar zichzelf, zonder bij te houden hoeveel uur hij werkte. Volgens hem had hij dat zo met de zoon afgesproken. Ook zou een deel van het geld betaling zijn voor 'privéwerk', zoals belastingaangiftes en advocatenwerk, dat buiten het bewind viel.
De
rechter veegt dat van tafel, en terecht. De wet laat maar twee routes toe om van het tarief af te wijken: via het testament of via de kantonrechter. Een afspraak met de erfgenaam hoort daar niet bij. Sterker: omdat de zoon voor zo'n afspraak toestemming van zijn bewindvoerder nodig had, heeft de bewindvoerder die overeenkomst "feitelijk met zichzelf gesloten", schrijft de kantonrechter.
En €50.000 per maand is volgens de rechter meer dan hij had kunnen declareren, "zelfs als hij volle werkweken aan het bewind zou hebben gespendeerd". Dat druist in tegen de hele gedachte achter het bewind. De man schoot tekort als goed bewindvoerder en is aansprakelijk voor eventuele schade. In september 2025 werden hij en de tweede bewindvoerder ontslagen en vervangen.
Uren achteraf in elkaar gezet
Daarna kreeg de man nog een kans om uit te leggen welk werk volgens hem 'privé' was. Hij leverde een urenlijst in, maar die was achteraf gemaakt. Hij gaf zelf toe dat het "ondoenlijk" was om dat nog precies te reconstrueren, en hij legde geen stukken over die het onderbouwden. De rechter volgt die lijst daarom niet.
Wat de rechter wel gebruikt, is de inschatting die de man zelf op de zitting gaf: twee dagen per week, behalve van juli 2023 tot en met november 2024, toen het anderhalve dag per week was. Die uren gaan tegen het geïndexeerde tarief:
- 2022: 265,12 uur x €260 = €68.931,20
- 2023: 714,24 uur x €286 = €204.271,68
- 2024: 582,84 uur x €296 = €172.019,64
- 2025: 642,24 uur x €300 = €192.672,00
Samen €637.894,52 exclusief btw. Dat is wat hij mag houden, nog altijd een fors bedrag. Wil hij geld voor werk dat volgens hem echt buiten het bewind viel, dan moet hij dat in een aparte procedure bij de civiele rechter bewijzen.
Om hoeveel geld gaat het?
Hoeveel de man in totaal heeft overgemaakt, en dus hoeveel hij moet terugbetalen, staat niet in de beschikking. Een eigen, indicatieve rekensom: het bewind liep van september 2022 tot september 2025, zo'n 36 maanden. Heeft hij al die maanden €50.000 genomen, dan gaat het om ongeveer €1,8 miljoen. Het vastgestelde loon komt neer op ruwweg €17.700 per maand. Dit is geen bedrag uit de uitspraak; het laat alleen de orde van grootte zien.
De rechter verklaart de beslissing uitvoerbaar bij voorraad, ook omdat de zaak al lang loopt. Dat betekent dat de man moet terugbetalen, ook als hij in hoger beroep gaat. Dat kan nog: binnen drie maanden na 31 augustus bij het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden.
Wat je hiervan leert als erfgenaam of familie
Het pijnlijke van deze zaak: een vader die zijn zoon wilde beschermen, gaf de sleutel van de kluis aan iemand die er zelf ruim uit at. Wat kun je doen als je in zo'n situatie zit?
- Kijk naar het tarief. Het loon van een testamentair bewindvoerder volgt uit het testament, de wet (1 procent van het vermogen per jaar) of een beschikking van de kantonrechter. Een andere afspraak met de erfgenaam telt niet.
- Vraag om een urenspecificatie. Rekent een bewindvoerder per uur, dan moet hij kunnen laten zien waar die uren in zitten. Een rond maandbedrag zonder onderbouwing is een rode vlag.
- Pas op met dubbele petten. Is de bewindvoerder ook je advocaat of adviseur, dan is het verschil tussen 'bewindwerk' en 'ander werk' snel vaag. Hier koste dat de bewindvoerder zijn verweer.
- Stap naar de kantonrechter. Die houdt toezicht op het bewind, kan een bewindvoerder ontslaan en zijn loon opnieuw vaststellen. Dat deed de zoon hier voor het loon, met succes.
Wil je vaker zulke uitleg over je geld in je tijdlijn? Like en volg DDS op
Facebook.