Twee vrouwen voor de ingang van een bankkantoor, een van hen belt met een geërgerd gezicht

Afbeelding gemaakt met ChatGPT van OpenAI

Zussen beheren €75.000 aan beleggingen van hun broer, maar de bank wilde eerst toestemming van de rechter: die was helemaal niet nodig

Economie•31 okt , 16:30

Wilt u DDS vaker zien?

Stel DDS in als voorkeursbron op Google.

Twee zussen zijn bewindvoerder van hun broer en wilden weer bij zijn beleggingen kunnen, waarin zij in de afgelopen jaren samen met hem €75.000 hadden gestoken. Volgens de zussen gaf de bank die toegang alleen terug als de rechter eerst een hoog risicoprofiel goedkeurde. De kantonrechter van de Rechtbank Oost-Brabant oordeelde in een beschikking van 24 september 2026 dat die goedkeuring helemaal niet nodig was. De uitspraak staat sinds woensdag 28 oktober op rechtspraak.nl.

Doorslaggevend: de broer kon zelf ja zeggen

Voor de rechter telde vooral één ding: de broer kon zelf beslissen over het beleggen. Volgens het dossier is hij wilsbekwaam en in staat om toestemming te geven, en die toestemming had hij ook al gegeven. Naar de rechter stappen hoefde dus niet.

Dat iemand onder bewind staat, betekent niet automatisch dat elke beleggingskeuze langs de rechter moet. De rechter verwijst daarvoor naar een bepaling over bewind in het Burgerlijk Wetboek (artikel 1:441). Het komt erop neer dat eerst gekeken wordt of de persoon om wiens geld het gaat zelf kan instemmen. Lukt dat niet, of zegt hij nee, dan pas komt de rechter in beeld.

Wat de zussen wilden

In hun verzoek legden de zussen uit hoe het beleggen tot dan toe ging. Zij gaven aan de bank door welk bedrag belegd moest worden, en de bank deed de rest. Ze kozen daarbij steeds voor een neutraal profiel, en dat wilden ze zo houden, in overleg met hun broer en met zijn instemming.

Het ging volgens de zussen om ASN Bank, voorheen RegioBank. Sinds het bewind was ingesteld, kon niemand nog bij zijn beleggingsrekening. Weer toegang krijgen was voor hen het belangrijkste, en daarna verder kunnen beleggen.

De eis van de bank

Volgens de zussen wilde de bank de toegang pas teruggeven met een rechterlijke goedkeuring voor een hoog risicoprofiel. Ze schreven erbij dat ze in de praktijk gewoon neutraal zouden blijven beleggen. Daardoor vroegen ze de rechter om toestemming voor iets wat ze helemaal niet van plan waren.

De kantonrechter denkt dat de bank haar eis heeft gehaald uit de regels die rechters zelf hanteren bij bewind. In die uitleg ging de bank er volgens de rechter van uit dat bij een neutraal of hoger risicoprofiel altijd een machtiging van de kantonrechter nodig is. "Dat standpunt is niet juist", schrijft de rechter.

De regel: defensief mag, voor meer risico is toestemming nodig

Die regels staan in de Aanbevelingen Meerderjarigenbewind, Curatele en Mentorschap van april 2025. Volgens onderdeel B.D4 mag een bewindvoerder zonder toestemming alleen defensief of zeer defensief beleggen. Op de risicometer van bankenvereniging NVB gaat het om de laagste drie stappen. Wil je meer risico nemen, dan heb je vooraf toestemming nodig.

Van wie die toestemming moet komen, staat in onderdeel B.D1. Heeft de kantonrechter vastgesteld dat de betrokkene wilsbekwaam is, dan kan die zijn bewindvoerder zelf toestemming geven. Kan hij dat niet, of wil hij niet, dan is de kantonrechter aan zet.

Hoe het afliep

Formeel kregen de zussen geen gelijk: de rechter verklaarde hen niet-ontvankelijk. Dat klinkt als een nederlaag, maar het betekent hier dat de rechter geen machtiging kon geven die niet nodig was. De rechter noemde het wel begrijpelijk dat ze het verzoek hadden ingediend.

De rechter gaat ervan uit dat het besluit waarmee het bewind is ingesteld genoeg is om weer bij de rekening te kunnen. Zo nodig kunnen de zussen er deze nieuwe beschikking bij laten zien. Lukt het dan nog niet, dan kunnen ze contact opnemen met de griffier. Of de bank de rekening inmiddels heeft vrijgegeven, staat niet in de uitspraak.

Wat dit betekent als je bewindvoerder bent van een familielid

Stelt de bank een machtiging van de rechter als voorwaarde? Vraag waar die eis op rust.
Ga na of je familielid zelf wilsbekwaam is en toestemming kan geven. Zonder toestemming blijf je bij defensief of zeer defensief beleggen, risicoschaal 1 tot en met 3.
Neem de instellingsbeschikking mee naar de bank. Dat is het stuk waarop de rechter in deze zaak wijst.

Voor wie dit niet geldt: kan je familielid zelf geen toestemming geven, of weigert hij, dan heb je voor riskanter beleggen wel een machtiging van de kantonrechter nodig. Deze uitspraak gaat over één gezin en één bank. Hoe een andere bank reageert, kan verschillen.